فاطمه كريم اللهي

قسمت اول:

کانون اندیشه جوان با همکاری انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه الزهرا(س) كرسي آزاد انديشي "پيشرفت براي عدالت" را با هدف بررسی سیر تطور نظری دولت جمهوری اسلامی در حوزه اقتصاد
با حضور حجت الاسلام دكتر "سيد عباس نبوي " و  دكتر "عبدالرضا داوري" برگزار کرد

به گزارش پايگاه اطلاع رساني كانون انديشه جوان، دکتر عبدالرضا داوری، کارشناس مسائل سياسي و اقتصادي در ابتدای این نشست که با غیبت دکتر نبوی همراه بود، پیرامون افق پیش روی انقلاب اسلامی گفت: می بینیم انقلاب ما افق های روشنی را پیش رو دارد و پر شتاب با تکیه بر مبانی نظری در آن حرکت می کند.
 
وی افزود: بحث راجع به مبانی نظری دولت ها پس از پیروزی انقلاب اسلامی است. بر خلاف آنچه که در سال های اخیر دولت آقای احمدی نژاد در رسانه ها دولتی بی تدبیر، عجول و غیر کارشناس معرفی شده است که تصمیمات مهم را در یک شب می گیرد، من می خواهم نموداری ترسیم کنم از برنامه های مهم اقتصادی دولت از سال 84 تا امروز که سیاست های جمعیتی را آقای دکتر احمدی نژاد مطرح کرده اند و با رسم این نمودار نشان دهم که در واقع توازن منطقی پشت سر هم قرار گرفته است و این منطق چیست. 

 
داوری تصریح کرد: آقای احمدی نژاد که در سال 84 بر سر کار آمدند، اولین بحثی را که مطرح کردند سفرهای استانی بود. می دانید که ایشان اولین جلسه هیئت دولت را خارج از تهران به پا کردند و سفرهای استانی را به عنوان یکی از رویکردهای جدی در دولت با محوریت تمرکز زدایی از تصمیم گیری های دولتی اجرا کردند؛ هدف هم این بود که منابع کشور در روند توسعه به طور فراگیرتر در سطح کشور توزیع شود. این کار انجام شد و هم اکنون هم ادامه دارد.
 
این کارشناس مسائل سياسي و اقتصادي اظهار داشت: دولت به طور متوسط دو تا سه هفته یک بار جلسات خود را در یکی از استان ها برگزار می کند. همین عاملی شده است تا دوستانی که خارج از مراکز استان هستند، تأثیرات این را بهتر مشاهده کنند. من در مسئولیت جدیدم در سرکشی به استان های محروم سفرهای متعددی در چند سال اخیر داشته ام و اکثر این تغییرات را دیده ام. سیاستی که دکتر احمدی نژاد در ادامه مسیر حرکتی خود انتخاب کردند این بود که بتوانند شتاب تمرکز زدایی را از دولت سریعتر پیش ببرد و بحث دیگر، تغییر ماهیت سازمان مدیریت برنامه ریزی است.
 
وی گفت: دوستانی که کار اجرایی کرده اند می دانند که در سازمان مدیریت برنامه ریزی در دولت های قبلی یک کارشناس می توانست مسئله توسعه یک استان را متوقف کند. سازمان برنامه ریزی از چنان اتولیته و اقتداری در حوزه های اجرایی برخوردار شده بود که اگر بخشی می خواست یک ریال را در یک منطقه محروم هزینه کند، باید از اقتدار کارشناسی آنها که کاذب و با رویکرد مرکز نشینی همراه بود عبور می کرد؛ برای این مهم منابع از تهران و مراکز استان فراتر نمی رفت، آنچنان پیچ و خم تعریف کرده بودند که این اتفاق نمی افتاد و قدرت چانه زنی مرکز نشینان در واقع باعث شده بود این موارد در انحصار مراکز باقی بماند. رئیس جمهور با تغییر کارکردی که در ساختار سازمان برنامه دادند، این منابع آزاد شد و امروز تأثیرات آن را در سطح کشور شاهد هستیم.
 
  عضو هیئت علمی پژوهشی دانشگاه تهران بحث تحول اقتصادی را گام بعدی دکتر احمدی نژاد دانست و اظهار داشت: گام بعدی دکتر احمدی نژاد که از سال 84 شروع شد، بحث طرح تحول اقتصادی است. در دولت های قبل چهارم، برنامه را در 20 سال اخیر در ساختار اقتصادی ایران داشته اند. برنامه اول توسعه برنامه تعدیل اقتصادی آقای هاشمی مطرح بود که به وضوح نسخه و بسته بانک جهانی بود که علاوه بر توصیه های اقتصادی، توصیه های فرهنگی و اجتماعی نيز درون این بسته ها دیده می شد. به هر حال بسته اقتصادی آقای هاشمی در سال های 73 و 74 تورم های 50 درصدی را در ایران به بار آورد و بحران های اجتماعی را در شهر های محروم ایجاد کرد.
 
 داوری اذعان کرد: هر چند که بهانه ها چیزهای دیگری بود اما بطن ماجرا به دلیل نارضایتی هایی بود که ایجاد شده بود و از سال 72 مردم با صراحت در تمام انتخابات نشان می دادند که جهت گیری رأی مردم انتقال از شیوه بازتولید شده اشرافیت بروکراتیک بود که در دولت هاشمی ظهور کرد و بسته سیاسی برون زا را در ایران پایه گذار کرد.
 
عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی گفت: در سال 76 که آقای خاتمی رأی آوردند تصور این بود که خاتمی می خواهد فرمان دولت را از دست جریان کارگزاران خارج کند اما در همان گام اول اشتباه کرد. خاتمی از گفتمان "سلام و عصر ما" سر برآورده بود. گفتمان هاي "سلام و عصر ما" ضد تعدیل اقتصادی بودند و تصور همه کسانی که به خاتمی رأی دادند، این بود که خاتمی در پی تغییر و چرخش شیوه حکومت داری اشرافیت است که در دوره هاشمی ظهور کرده بود و ما در گام اول متوجه شدیم که خاتمی هم خود بخشی از آن پروژه بزرگ ادغام ایران در ساختار های جهانی است. در واقع آنچه از سال 68 در ایران شروع شد و در سال 84 با انتخاب آقای احمدی نژاد توسط مردم ناتمام ماند، پروژه ادغام ایران در ساختارهای فرهنگی، امنیتی و اقتصادی و بین المللی است.
 
دبیر انجمن صنفی روزنامه نگاران ایران ادامه داد: برنامه دوم توسعه اصلاح ساختار اقتصادی در ایران که با دولت خاتمی همراه بود، در سال 77 با طرح ساماندهی اقتصادی نمود پیدا کرد. ولی به دلیل تناقضات نظری میان کارگزاران دولت و اقتصاد دانان بازار، این پروژه ساماندهی اقتصادی هیچ وقت به نتیجه نرسيد.
 
داوری افزود: آقای احمدی نژاد به دلیل اینکه خود مهندس هستند، به بسیاری از مسائل از منظر نظری وارد نشده اند و خود را درگیر چالش های نظری نکرده اند. ایشان برای مسائل اقتصادی ایران از سال 84 تیمی را به منظور آسیب شناسی تشکیل دادند و هفت محور را به عنوان مسائل اقتصادی ایران معرفی کردند که از آن جمله می توان به آسیب های نظام گمرکی، آسیب های نظام بانکی، آسیب نظام ارزی، شیوه قیمت گزاری ریال در برابر دلار، آسیب نظام توزیع، آسیب ناشی از نظام یارانه ها و آسیب ناشی از نظام مالیاتی. آنچه در حال حاضر در جامعه ما مطرح است، تمرکز همه جامعه بر موضوع یارانه ها است، در حالی که یک هفتم طرح تحول اقتصادی پروژه اصلاح نظام توزیع یارانه ها است و شش پروژه دیگر همزمان در حال اجرا است و پیش بینی کسانی که در بسیاری موارد با دولت رابطه دارند، این گونه است که اگر این پروژه انجام گیرد، طی 5 سال آینده نرخ تورم به زیر 7 درصد و نرخ بیکاری به 5 درصد کاهش پیدا می کند.
             
عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی یادآورد شد: اخیراً آقای احمدی نژاد موضوعی را تحت عنوان افزایش جمعیت ایران مطرح کردند؛ در حال حاضر با شعار دو فرزند در خانواده نسبت جایگزینی جمعیت ایران برای هر 20 نفر 18 نفر است، یعنی از سال 1415 جمعیت ایران به سمت کاهش می رود، در واقع اگر همه زنان و مردان ایرانی با هم ازدواج کنند و همه صاحب دو فرزند شوند به این معنی است که تنها توانسته اند خود را جایگزین کنند؛ در حالی که همه می دانیم بسیاری از افراد به دلایل مختلف ازدواج نمی کنند، بسیاری صاحب فرزند نمی شوند و یا بسیاری از خانواده ها در همان گام های نخستین از هم می پاشند. بنابراین همین ها باعث شده است که نرخ جمعیت ایران 18 به 20 نفر برسد. یعنی به ازای هر 20 ایرانی 18 نفر جایگزین شوند و این یعنی انقراض ایرانیان و منظور آقای احمدی نژاد از این که در 40 سال آینده چیزی به نام ایران باقی نمی ماند همین است. از طرف دیگر ما امروز در بخشی از اقلیت هایمان نرخ های رشد جمعیت را تا 15 درصد گذاشته ایم. اگر این رشد جمعیت در این اقلیت های مذهبی در 35 تا 40 سال آینده باقی بماند و نرخ رشد جمعیت شیعیان در ایران در همین وضعیت باقی بماند، مفهومش این است که در 40 سال آینده شیعیان اکثریت خود را در ایران از دست می دهند.
 
وی افزود: نکته دیگری که می توان مطرح کرد، در مورد بازنشستگان است چرا که 20 سال آینده تمام صندوق های بازنشستگی در ایران ورشکسته اند و این به خاطر به حداقل رسیدن نیروی کار و پیر شدن قشر جوانی است که در اواخر دهه 50 تا اواسط دهه 60 متولد شده اند و جایگزینی ندارند. در واقع نیروی کار جایگزین آنها را نداریم، بنابراین کسورات حقوق شاغلین را نداریم اما پرداخت مستمری را داریم؛ یعنی صندوق های بازنشستگی بزرگ تمام منابع خود را باید صرف بهداشت و درمان و به طور کلی قشر مسن جامعه کنند و این خود بحران اجتماعی ایجاد می کند. ما بخش حقوقی و ظرفیت های اقتصادی خود را طی سال های اخیر صرف تأسیس مدرسه و دانشگاه و کارخانه به منظور اشتغال کرده ایم. در بیست سال آینده تمام این ظرفیت ها معطل هستند. در بیست سال آینده برای آموزش و کار به هیچ یک از این ظرفیت ها نیاز نداریم و در واقع کار را به نوعی باید برای کشور وارد کرد. بحرانی که در حال حاضر اروپائیان با آن مواجه هستند و روی به آوردن مهاجرین به کشور خود کرده اند؛ این اقدام قطعاً تأثیرات هویتی و فرهنگی ویژه ای را برای ما خواهد داشت.

داروی گفت: با وضعیت نرخ رشد فعلی در بیست سال آینده باید سیاست های مهاجر پذیری را در ایران رواج دهیم. بنابراین به طور علمی می توان نشان داد نظر آقای رئیس جمهور کاملاً مبتنی بر یک تصمیم گیری علمی است. منتها به دلیل اینکه ایشان اولین رئیس جمهور دانشگاهی ایران بوده اند با تمام تصمیم گیری هایشان برخورد سیاسی شده است. من اعتقاد دارم که می شود به عینه نشان داد که بسیاری از تصمیمات دولت منبع علمی و کارشناسی و تخصصی دارد.
             
سخنگوی انجمن صنفی روزنامه نگاران و خبرنگاران ایران افزود: ما سالیانه 90میلیارد دلار یارانه پنهان و آشکار انرژی هزینه می کنیم. دولت های پیش از احمدی نژاد به جای اینکه با برنامه ریزی این عدد عظیم را در اقتصاد ایران به یک ثروت مولد تبدیل کنند، آن را به ثروتی تبدیل کردند که خود برای کشور هزینه زا است. ما اگر همین نرخ رشد جمعیت خود را ادامه دهیم، در افق 1404 جمعیتمان 83 میلیون نفر می شود. اگر قوانین تنبیهی که مربوط به فرزند چهارم به بعد می شود، برداشته شود و دولت قوانین تشویقی وضع کند ما به یک رشد جمعیتی 4 درصدی می رسیم که در تاریخ ایران بی سابقه است. اگر این امر محقق شود در سال 1404 یعنی در افق چشم انداز 149 میلیون جمعیت خواهیم داشت. برآوردی در اقتصاد جمعیت وجود دارد که در آن امید به زندگی انسان 70 سال است و عمر انسان سه بخش وجود دارد: 20 سال ابتدایی، 20سال انتهایی و 30 سال میانی. 20 سال اول زمانی است که فرد برای جامعه هزینه دارد، هزینه بهداشت، آموزش، آماده سازی برای اشتغال و ازدواج و... در 20 سال آخر هم فرد برای جامعه خود هزینه دارد. 30 سال میانی دوره ای است که فرد مولد است و در تولید جامعه نقش دارد. مجموع هزینه هایی که در آن دو 20 سال برای ایران با نرخ ثابت محاسبه شده است 100هزار دلار است، به طور متوسط رقمی حدود 100میلیون تومان. اگر تفاوت 83 میلیون را از 149 میلیون کم کنیم و این عدد را در 100هزار دلار ضرب و عدد حاصل را بر دوره امید به زندگی تقسیم کنیم، عددی که بدست می آید، هزینه سالیانه ای است که دولت باید صرفه جویی کند تا بتواند برای 150 میلیون نفر ایرانی ظرفیت سازی کند. این عدد سالانه 73 میلیارد دلار می شود درصورتی که 90 میلیارد دلار سالانه در حوزه انرژی در ایران به هدر می رود.
 
وی گفت: اگر آقای احمدی نژاد هیچ سیاست اقتصادی جدیدی نداشته باشد و تنها مجلس اجازه دهد طرح تحول اقتصادی اش را درست انجام دهد، با ظرفیت اقتصادی که ایجاد می شود، می توان 150 میلیون نفر جمعیت را پوشش دهد. نکته ای که باید اشاره کرد این است که سیاست جمعیتی اصلاً به دولت مربوط نیست. اثر سیاست های تشویقی آقای احمدی نژاد امسال و سال آینده خود را نشان نمی دهد و 20 سال دیگر هم شاهد اثر آن نخواهیم بود و در این 20 سال دولت ظرفیت سازی های خود را انجام می دهد، طرح تحول اقتصادی خود را ایجاد می کند، یارانه هایش را هدفمند می کند و ظرفیت را برای پذیرش یک جمعیت 150 میلیونی فراهم می کند. بنابراین سیاست جمعیتی که آقای رئیس جمهور مطرح کرده است، یک سیاست جمعیتی کاملاً علمی و کارشناسی است، همه می دانند که جمعیت یکی از پایه های قدرت است یکی از دلایلی که مانع از حمله آمریکا به ایران شد، همین وضعیت جمعیتی ایران بود.
 
 داوری ادامه داد: چند روز قبل آقای قالیباف در یک سخنرانی اظهار کردند که با 2 فرزند موافق هستند، اگر ایشان از موضع شهردار تهران و برای شهر تهران گفته اند حرفشان صحیح است و تهران با وضعیت فعلی قطعاً باید کاهش جمعیت داشته باشد که این هم محقق می شود، به جهت جذابیت ها و فرصت ها و موقعیت های تهران، بافت جمعیتی آن به شکل امروزی در آمده است. وقتی توسعه به شکل متوازن و فراگیر در سطح کشور ایجاد شود، این وضعیت به وجود نمی آید. آقای احمدی نژاد در کنار بحث افزایش جمعیت، بحث کاهش جمعیت تهران را هم مطرح کرده اند که امیدواریم با سیاست های جدید بخشی از این پروژه پیش برود.
 
داوری با طرح این سؤال که آقای احمدی نژاد قبل از ایجاد بستر مناسب و حتی تبلیغ سیاست های کلی موضوع این قضیه را به طور علنی مطرح نموده اند، کار درستی بوده یا نه، گفت: مقام معظم رهبری از زمانی که رییس جمهور بوده اند تا کنون با این سیاست ها مخالفت کرده اند. زمانی که آقای مرندی از سازمان بهداشت جهانی جایزه کنترل جمعیت را گرفتند، ایشان گفتند این جایزه را به این خاطر می گیرید که در واقع نسل شیعه را منقرض کنید. در واقع موضع ایشان این گونه بود اما دلیل اینکه نظر ایشان پیاده نشد این بود که آنچنان فضای سنگین رسانه ای در کشور ایجاد شد و سیاست گزاری در کشور در حوزه اجرا، تدوین و اخبار عمومی پیش رفت که مورد قبول همه قرار گرفت. در حال حاضر مجلس در برابر این بحت موضع دارد. ابتدا باید اجماعی در این رابطه ایجاد کرد، زمانی بحث، تأثیر کارشناسی دارد که کارشناسان نخبگان فضا را بگیرند.
 
 
وی افزود: به اعتقاد من آقای احمدی نژاد روش درستی را پیش گرفته اند؛ ایشان یک بمب خبری را در فضا منفجر کرده اند. این یک سیاست جمعیتی است در سال 65 که تصمیم گرفته شد جمعیت کم شود، ابزارهایش 5 سال بعد ایجاد شد. وقتی ما می خواهیم تصمیم بگیریم که جمعیت را افزایش دهیم باید سیاست های تنبیهی را حذف کنیم و سیاست های تشویقی وضع کنیم که این خود یک پروسه است. امروزه کاهش جمعیت فقط به خاطر مسائل اقتصادی نیست، بالا رفتن سن ازدواج در ایران تنها به دلیل مسائل اقتصادی نیست؛ دلیل اصلی آن ترویج سطح زندگی غربی است. بسیاری از جوانان در حال حاضر با داشتن شرایط مناسب مالی تن به ازدواج نمی دهند. سیاست هایی که در دوران دولت آقای هاشمی ایجاد شد فقط تبعات اقتصادی نداشت. در یک دوره ای جوانان در دهه 60 در مساجد ازدواج می کردند، ما فرهنگ این چنینی داشتیم. بخش مهمی از مسائل اجتماعی و فرهنگی ما در دولت آقای هاشمی به هم ریخت، ثروت در جامعه ایران تولید منزلت کرد. وقتی ثروت و سود اقتصادی مبنا و ارزش در جامعه می شود، طبیعتاً تمام توان فکری جامعه سمت آن می رود و حتی خانواده مبنای اقتصادی می شود، پس اعتقادات دینی ما چه شده است. شما ذره ای از مباحث اعتقادی در مسائل این افراد نمی بینید، پس تفاوت ما با یک نظام غربی چیست؟ دولت احمدی نژاد این ها را احیا کرده و گفتمان امام و انقلاب را پیرامون دولت داری برگردانده است.

          
عضو هیئت علمی و پژوهشی دانشگاه تهران گفت: افزایش جمعیت یک سیاست است و به دولت ها هم بستگی ندارد، باید نظام جمهوری اسلامی در آن به اجماع برسد. امروز مجلس ما خود یکی از موانع است. اولاً سیاست ها مربوط به دولت هاست، باید نظام به اجماع برسد. همین که امروز نظریات رهبری در مورد بحث جمعیت در سال 65 به بعد منتشر شده است، نشان می دهد اتفاقاتی در حال رخ دادن است چون تاکنون هیچ موضعی را راجع به جمعیت از رهبری نداشتیم.
 
 
وی خاطر نشان کرد: هم اکنون کار مهمی که احمدی نژاد باید انجام دهد این است که باید این رسوبات ذهنی بشکند. یعنی باید اول ذهن جامعه را که 23 سال توسط رسانه ها قانون و اجرایی تراشیده شده است. آنچنان فضا سازی در مورد سیاست های جمعیتی شده است که این سیاست به باور تبدیل شده است. این سیاست ها برای امروز نیست اگر طرح تحول اقتصادی درست اجرا شود، ظرفیت اداره جامعه بالای 150 میلیون تا 20 سال آینده ایجاد می شود.
 
بنابراین گزارش در ادامه این نشست حجت الاسلام دکتر سید عباس نبوی به سخنرانی پرداخت و گفت: جمهوری اسلامی ایران مراحل سنگین و پر خطری را پشت سر گذاشته است. یادم هست حدود 1 سال قبل بود که گزارشی که از کمیسیون بررسی و تحقیق مجلس شورای روابط خارجی آمریکا در مورد ایران منتشر شده بود و در آنجا انقلاب ایران را انقلابی بحران زده معرفی کرده بودند. انقلابی که دائماً با بحران های فراوانی مواجه است و آنها را پشت سر گذاشته است. واقعاً جای تعجب است، پایداری و ماندگاری و رشد این انقلاب و انتقال دو نسل از لحاظ فکری و فرهنگی زمانی که ما صحبت از انتقال ارزش های انقلاب  اسلامی و نظام جمهوری اسلامی به نسل سوم می کنیم و بعد هم به فاصله چند سال به نسل چهارم خواهد رسید. نباید در حد توجه و رعایت به جوانب فردی و ارزش هایی که افراد بایستی در خود مورد توجه قرار بدهند، اکتفا کنیم.
 
حجت الاسلام نبوی افزود: بسیار داریم جوانانی در کشور که به نوعی از لحاظ انتخاب و گرایش ها و سلایق خود آن مقدار که لازمه فرد مؤمن و متدین است، ملتزم و مراعات کننده موازین شرعی نیستند، اما این بدان معنا نیست که آنها حامل ارزش های ذاتی انقلاب اسلامی نیستند یا نمی توانند باشند، نه این طور نیست. ارزش های ذاتی انقلاب اسلامی، استقلال و روی پای خود ایستادن، هویت اسلامی خود را درک کردن، توجه به مبدأ و معاد در حیات اجتماعی هستند. زیاد می بینیم جوانانی را که مشغول کار هستند و با یک نوع گرایش های مثبت و منفی دائماً دست و پنجه نرم می کنند. جوانی كه در خیابان راه می رود و چشم چرانی می کند و یک فضای خاص روحی را دنبال می کند، ممکن است به هر کسی برسد، یک تکه پرانی هم بکند اما برای او ماه رمضان، رمضان است و شب قدر و محرم هم همین طور؛ این ها بازسازی روحی برای افراد هستند. من بارها این مثال را زدم و این نکته ي خیلی حساس و مهمی است. ما سیاست های اخلاقی نادرست و نابهنجار بسیار داشته ایم، ولی مشاهده می کنید همین جوانان که اداره کننده ي این وبلاگ ها هستند، شمع قرمزی را در سایت خود می گذارد و می نویسد به مناسبت دهه محرم و به حرمت امام حسین دوستان بیایید در این چند روز یک مقداری رعایت کنیم و گناهان را کنار بگذاریم. مسائل شخصی جای خود دارد، مادامی که شخص موازین را قبول دارد اما خود ممکن است بخشی از آنها را رعایت نکند، ارزش ها منتقل می شود. زماني ارزش ها تخریب می شوند که در مورد اصل وجود آن ارزش، سؤال و چرایی آغاز بشود. همان کاری که در حدود 160 سال پیش بهائيان در کشور ما شروع کردند و خیلی از مسائل را با ضرب المثل های عامیانه و حرف های مبتذل زیر سؤال بردند. هر تفکری که در فضای اجتماعی و فرهنگی و سیاسی ما وارد شود و مهمل ها و ریشه های انقلاب را فهمیده و نفهمیده تخریب کند و زیر سؤال ببرد، باید در مورد نیت و غرض آن جریان و مجموعه تردید کرد و هم در مورد فهم و درکی که از ماهیت انقلاب اسلامی دارند.

این پژوهشگر و استاد دانشگاه افزود: ما راه پر پیچ و خمی را پشت سر گذاشته و تا اینجا آمده ایم و رنج بزرگی را در تاریخ 30 سال تحمل کرده ایم، زحمات زیادی کشیده ایم؛ بر این اساس من دو مقوله را از هم در حوزه حرکت و بنیان های نظری اقتصادی دولت های پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی از هم جدا می کنم. مقوله اول مقوله رشد و خودباوری است که بود و نبود این دولت و آن دولت امكان دارد تأثیر زیادی بر آن بگذارد، اما در اصل این رشد و خود باوری چندان نقش خاصی نداشته است و این رشد و خود باوری در عرصه اقتصادی به طور کلی راه خود را باز کرده است و ما آهسته آهسته پيش رفته ایم و توانسته ایم از این مقوله بگذريم؛ آنچه که در عرصه اقتصادی از فشارهای بین المللی در طول این 30سال بر سر ما آمده است، برای آنكه ده ها دولت و رژیم سیاسی را ساقط کند کافی بود. آمریکایی ها همیشه بر این باور بوده اند که به اين وسيله نتیجه خواهند گرفت و این نتایج کاملاً می تواند انقلاب را به زانو در بیاورد. در دهه 70 طرح معروف داماتورن که یک سناتور آمریکایی بود و آمریکا گستره وسیعی از تحریم های خاص را بر ایران تحميل كرد. از نظر آنها کار تمام شده تلقی می شد و فکر می کردند ایران ظرف چند سال به زانو در می آید اما بنیان های دینی و اعتقادی ما را در تمامي عرصه ها حتي در عرصه اقتصاد، پابرجا نگاه داشته است.
 
وی افزود: در بسیاری از کشورها اگر دلار 70 تومان بشود، 300 تومان و دلار 300 تومان بشود 700 تومان، به فاصله سه سال ممکن است کلاً رژیم سیاسی در هم پیچیده بشود؛ اما بنیان های دیگری بوده است که ما را نگاه داشته است. در این مقوله این رشد و خود باوری و این رشد اقتصادی وامدار هیچ دولتی از نظر دولت های گذشته نیست بلکه وامدار ارزشهای انقلاب اسلامی است. کشاورز ایرانی کار می کند و زحمت می کشد، حتی اگر شرایط اقتصادی بازار سود مناسب را به او نرساند؛ او علاوه بر درآمدی که به دست می آورد با خدا معامله می کند. جریان سرمایه سازی خرد در کشور ما بخش اعظمش سرمایه سازی مبتنی بر نیت خدا پسندانه است. اگر کسی کارگاهی راه اندازی کرده، يا در بخش عمران فعالیت دارد و يا اگر امکانات اولیه را توسعه داده است، همه این ها نیت های خدا پسندانه دارند. این اصل و ریشه جریانی است که شکل پیدا کرده و جلو رفته است. در کنار این مسئله ما با یک مقوله دیگری مواجه هستیم و آن فرصت جویی ها و رانت خواری ها و فضاهایی که مفاسد اقتصادی را می توانسته اند به وجود بیاورد، که البته این ها در دوره دولت های مختلف متفاوت بوده است، تا سال 68 در زمان رحلت حضرت امام به خاطر آن هاله مقدس و نورانی که امام در جامعه گذاشته بود و ما در جنگ تحمیلی در فضای معنوی خاصی به سر می بردیم. این رانت خورای ها و فرصت جویی ها در سطح محدود و خردی وجود داشت. در آن زمان دولت ارز هفت تومان می داد اما يك سري گزارش های عملکردی مبني بر اين بود که بخش اعظمی از این دلارهای هفت توماني در جای خود در حال مصرف است و رانت شویی بسیار در آن کم است. افراد فراوانی در این دوره به مرور کارگاه و کارخانه درست کردند و ما را از آن برهه که برای تهیه دستمال کاغذی دچار مشکل بودیم، به نقطه ای رساندند که توانستیم در دوران جنگ نیاز های اولیه خودمان را یک مقداری تأمین کنیم.
 
حجت الاسلام نبوی افزود: با گران شدن مایحتاج مردم در دولت سازندگی، رانت جویان فضا یافتند. علت اصلی آن هم یک مسئله مهم بود و آن اینکه چهارچوب هاي ساختاري توسعه باید کنترل شود و گرنه رانت ایجاد می کند. یکی از کسانی که در جریان طرح های عسلویه بود، آن زمان عسلویه بیابان و روستا بود و کسی نمی دانست قرار است آنجا پالایشگاه پتروشیمی بسازند، این شخص در تهران آپارتمانی داشت که آن را فروخت حدود 17 تا 18 میلیون تومان و بعد رفت در عسلویه مقدار زیادی زمین خرید از کشاورزها و به فاصله چند سال که اجرای طرح آغاز شد، بخشی از آن زمین ها را به صنایع پتروشیمی به مبلغ چهار میلیارد تومان فروخت. این فرد می داند در کجا چه کاری می خواهد انجام بشود. همان جا اقدام می کند. این افراد می دانند که چه برنامه ای سود آور است براي همين زودتر اقدام می کنند و به ثروت های هنگفت دست پیدا می کنند. در دولت آقای هاشمی فضا یک مقدار زیادی در این زمینه باز شد؛ من این ها را مسائل ذاتي دولت ها نمی دانم. یکی از ابهامات فراوانی که در قوانین وجود دارد و وقتی کسانی وارد این عرصه می شوند، می توانند از فاصله موجود میان قوانین استفاده کنند. البته غربی ها چون نتوانسته اند این ابهامات را رفع کنند، آمده اند آن را مجاز کرده اند. مثلاً می گویند رشوه گیری از معاملات خارجی درست نیست؛ و از طرف ديگر الگویی طراحی کرده اند تحت عنوان "پورسانت" ولي چون ما قائل به این نیستیم، افراد از مفرهای قانونی به دلیل ابهام استفاده می کنند. مسئله دیگر عدم نظارت سازمان یافته و منطقی دولت هاست. نظارت نیازمند به برنامه و سیستم است.

 
عضو سابق شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطر نشان کرد: متأسفانه هم ابهامات قوانین و هم عدم وجود سیستم های نظارتی کار را مشکل کرد و فرصت رانت خواری در دولت سازندگی بسیار افزایش یافت. آنچه که محل تعجب است این بود که بعد از این دولت چند نفر از دولت مردان غربی آمدند و در ایجاد بانک خصوصی مشارکت کردند و در دولت خاتمی این مسائل با یک فضای سیاست زدگی به حال خود رها شد و حتی جنبه های دیگری به آن افزوده شد. اینکه دولت های خارجی بتوانند از یک مفرهایی، نیروهایی را سازمان دهند که آنها بتوانند در بخش سیاست و اقتصاد ما پول بیاورند.
 
حجت الاسلام نبوی گفت: معتقدم همان مسیر رشد و استقلال ذاتی و عمران ذاتی در کشور ما در دولت نهم و دهم ادامه داشته و دارد. این وامدار هیچ دولتی نیست. حکومت جمهوری اسلامی زیر پرچم نظام دینی و ولایی است و کشاورزان و زحمت کشان جامعه كه با خدا معامله می کنند، کما اینکه در این چند سال فراوان کشاورزانی به دلیل عدم برنامه ریزی در بخش های مختلف دولت به خاک سیاه نشستند. عجیب این است که مشاهده می کنیم وزرايی آمده اند که برای دولت رأی بگیرند، سیاه نمایی نتایج کار دولت نهم را ارائه کرده اند و گفته اند به دلیل اینکه چنین بحرانی در این چهارسال بوجود آمده است، ما می خواهیم آنها را رفع کنیم. من این ها را وامدار این دولت یا آن دولت نمی دانم. گلایه بزرگی که دارم این است که در بخش اقتصاد دولت نهم و دهم نمره خوبی نمی گیرد.
 
دبیر اسبق دفتر تحکیم وحدت افزود: نمره سیاست خارجی آقای احمدی نژاد 20 است، چون ایشان جریان تهاجمی را که در نظام بین الملل وجود داشته، فضایی معکوس به نفع ایران ایجاد کرده است اما در عرصه فرهنگ و اقتصاد من نمره زیر 10 و با فاصله از 10 به دولت نهم و دهم می دهم. نمی دانم در فرهنگ و اقتصاد چه می خواهند انجام دهند، هیچ بنیاد قابل قبولی وجود ندارد و این بسیار نادرست است.
آقای میر تاج الدینی در جواب عده ای از نمایندگان مجلس كه از روایات صدر اسلام که امیرالمؤمنین(ع) بیت المال را بلافاصله توزیع می کرد؛ استفاده می کنند،گفت: خب برادر عزیز بحث فقهی باعجله نمی شود، بحث فقهی دنیای خود را می خواهد. امیرالمؤمنین(ع) با ابورافع می نشستند از روز شنبه تا پنج شنبه جدول ها را تنظیم می کردند، برای یک جامعه کوچک در دنیای آن روز، در مدرسه امام علی(ع) مندرج است که در طول هفته تقسیمات را انجام می دادند. این چه حرفی است که استناد می دهند به امیرالمؤمنین که حضرت می فرمودند «سریع توزیع کنید، یک ساعت تأخير در توزيع بیت المال نبايد باشد.» از کجا آورده اید این را، مثل این است که برای دفاع از خود، قلم به دست بگیریم و هرچه دلمان می خواهد بنویسیم. هر چیزی که برنامه داشته باشد ما باید در مقابلش خاضع باشیم. بحث و بررسی کنیم اما هرچیز که تبدیل به هیاهو بشود برای جامعه ما مضر است.
 
این استاد دانشگاه گفت: بحث بر سر این است که ما بتوانیم از آنچه که مربوط به فرآیند های راهبردی و کلان جامعه است، تعریف منطقی و درست مطرح کنیم و بتوانیم یک مدل کارکردی طراحی کنیم و برای مسائل و مشکلات در این قسمت طرح مسائل جدید را فرار از موضوعات اصلی که در عرصه اقتصاد با آن مواجه هستیم می دانم. راجع به اقتصاد هم كه بحث می کنیم، یک دفعه بحث کنترل جمعیت مطرح می شود. ما می خواهیم راجع به مسکن صحبت کنیم، خبر می رسد که زلزله می آید. روشی که هیچ بنیانی را نتواند شکل بدهد و منطقی نداشته باشد، ممکن است با شعائر انقلاب اسلامی بازی کند و برای ما خطرات مهلک ایجاد کند.
 
حجت الاسلام نبوی گفت: ما می توانیم یک بحث استراتژیک نسلی را در جای خود دنبال کنیم. یک روز بگوییم خانواده هايي که درآمد آنها از یک میلیون و نیم تومان بیشتر است و امکانات رفاهی مناسب در اختیار دارند و اگر ایمان و اعتقاد اولیه حداقلی را دارند، روش های جدید را كنار بگذارند و در زير سايه ي خداوند كه به آنها وسعت روزي داده است، خانواده ي خود را پر از فرزند کنند. اما این بحث را مطرح كنيم که یک کارگر ساده که ماهی 250 هزار تومان حقوق می گیرد و خدای ناکرده همسرش با بارداری ناخواسته مواجه است و درگیر مسائل پزشکی است، یک بحث جدید هم در این خانواده ایجاد کنیم. مثلاً آقای رئیس جمهور به شهر فلان استان گفته اند شما جمعیت خود را زیاد کنید، ما شما را استان می کنیم. جای این حرف ها چیست؟ من به عنوان یکی از فضلای فکور و اندیشمند این جامعه نمی توانم اینها را قبول کنم. همه آنها که اهل فضل و اندیشمند هستند نمی توانند این را بپذیرند. بنشینید برنامه ریزی کنید، ما دست شما را هم می بوسیم.