زینب صناعی

نشست تحلیلی- تاریخی "از مبارزه مسلحانه تا مقاومت فرهنگی" با هدف بررسی و تحلیل حرکت های مبارزان انقلابی و شیوه های آن با حضور کارشناسان در کانون اندیشه جوان برگزار شد.

در ابتدای این نشست، "جواد منصوری" کارشناس و محقق مسائل تاریخی گفت: مبارزه مسلحانه در ایران معاصر به بعد از جنبش مشروطه برمی گردد که این جنبش به نوعی با مبارزات مردمی، نظامی و سیاسی به نتیجه رسید اما با استبداد صغیر یک مرحله جدید در شکل مبارزات آغاز شد و به شکل مسلحانه رژیم را وادار به قبول مشروطیت کرد.
وی اظهار داشت: با تحولاتی که در روسیه به وجود آمد روند جدیدی در کشور شکل گرفت و یک دوران کاملا خفقان با هدایت غرب در ایران، سیاست های خاصی به اجرا درآمد.

این پژوهشگر افزود: در سال 1320 ایران اشغال و رضاخان اخراج شد که کشور در دست دول خارجی قرار گرفت و در این مرحله شرایط به گونه ای نبود که مبارزات ضد استعماری موفقیت آمیز باشد.
منصوری تصریح کرد: در سال 1324 زمینه های مبارزات مسلحانه به وجود آمد و در گوشه و کنار کشور اتفاقاتی رخ داد که در صدر آنان مبارزه فدائیان اسلام بود.
وی ادامه داد: در کودتای 28 مرداد سال 1332 مجدداً یک دوره سیاه و خفقان همراه با سرکوب شدید آغاز شد که زمینه هرگونه حرکتی مشکل بود.

گروه های اسلامی و بیشترین تاثیرگذاری
 
"محمدصادق کوشکی" کارشناس مسائل سیاسی نیز گفت: از مقطع بعد از مشروطه تا قدرت گرفتن رضاخان، حرکت های مختلف ضد انگلیسی مانند قیام میرزا کوچک خان جنگلی در تاریخ مشاهده می شود.
وی اظهارکرد: حزب توده نیز از جمله اولین حرکت ها با مشی مسلحانه در زمان پهلوی دوم بود و در دهه 40 شمسی فضای مبارزات مسلحانه با چند سرفصل مشخص شد.
کوشکی گروه های مذهبی با ایدئولوژی اسلامی مانند حزب ملل اسلامی و حزب مؤتلفه اسلامی را یکی از این گروه های مبارز دانست و افزود: گروه هایی با مشی التقاطی همچون سازمان مجاهدین خلق که مارکسیسم را رسماً به عنوان علم مبارزه پذیرفته بودند و خودشان را مسلمان معرفی می کردند نیز یکی دیگر از این گروه هاست.
این کارشناس مسائل سیاسی گروه های چپ را دسته سوم گروه های مبارز با مشی مسلحانه عنوان کرد و تصریح کرد: بیشترین تاثیرگذاری از آن گروه های اسلامی بوده است.

قدرت اسلحه
 
منصوری بیان کرد: در سال 1341 حرکت جدیدی به وجود آمد که این حرکت برای رژیم ناشناخته بود و مهمترین خصوصیت آن، حرکت عمومی و گسترده مردم بود که مبنای قدرت مردم بودند.
وی ادامه داد: در 15 خرداد 42 این حرکت در مقابل قدرت سرکوبگر رژیم متوقف شد و توان نداشت تا در برابر قدرت نظامی رژیم ایستادگی کند اما پس از 15 خرداد جریان ها به این نتیجه رسیدند که مبارزات فرهنگی، اجتماعی فایده ای ندارد و بنابراین باید با قدرت اسلحه حکومت را ساخت.
این محقق اظهارداشت: نخستین گروه اسلامی که کار مسلحانه انجام داد، جمعیت مؤتلفه اسلامی بود که حسنعلی منصور را در مقابل مجلس ترورکردند و این چنین بود که حرکت اسلامی قدرت نمایی کرد و رژیم بسیار دستپاچه شد.
منصوری افزود: در 21 فروردین سال 43 در کاخ مرمر، شمس آبادی قصد کشتن شاه را عملی می کند که البته شاه کشته نشد و به این معنا بود که مجموعه دیگری به این نتیجه رسیده بودند که رأس حکومت باید با اسلحه کشته شود.

این کارشناس با اشاره به اینکه پس از این حادثه حزب ملل با تشکیلات بزرگتری به وجود آمد تصریح کرد: زمانی که بنده بازداشت شدم  هرشب مقامات کشوری به بازداشتگاه می آمدند و بازجویی ها را می خواندند و نمی توانستند باور کنند که یک حرکت خودجوش بر اساس استعداد ما شکل گرفته است و ما به جایی وابسته نیستیم.
وی عنوان کرد: همزمان با حزب ملل یک شاخه از حزب توده نیز شروع به مبارزه مسلحانه به رهبری بیژن جزنی کردند که آنان فعالیت های زیرزمینی داشتند و در سال 46 دستگیرشدند.

ایده گرفتن از گروه های مارکسیستی

کوشکی گفت: در آن زمان ما شاهد حرکت های جدایی طلبانه در منطقه کردستان و آذربایجان بودیم و گروه جزنی افتخار می کردند که به گروه مارکسیسم شوروی وابسته اند.
وی اظهار داشت: در دهه 60 میلادی فضای جنبش دانشجویی جهان فضای مسلحانه با ایدئولوژی عدالت خواهانه و مبارزه با امپریالیسم بود و گروه های مارکسیستی در ایران هم مخفی نمی کردند که ما از آنان ایده می گیریم.
این کارشناس مسائل سیاسی عنوان کرد: به اندازه ای این گروه ها محو حرکت های چگوارا و کاسترو بودند که از بقایای گروه جزنی وارد جنگل های سیاه کل شدند تا کلانتری ها را خلع سلاح و مردم را با خود همراه و رژیم را سرنگون کنند که البته مردم سیاه کل خودشان آمدند و آنان را تحویل کلانتری دادند.  

 
کوشکی ادامه داد: مبارزه مسلحانه حس و شور داشت که شاید این فضا بر گروه های مذهبی نیز با توجه به آیات جهاد تأثیرگذار بود اما گروه های التقاطی با خارج ارتباط دارند که رسماً می گفتند مارکسیسم را پذیرفته ایم.
وی افزود: در فهرست کتاب های مجاهدین خلق حتی یک مورد کتاب با منابع مذهبی نبود بلکه همه منابعشان مارکسیستی بود.

زندان، دانشگاه انقلاب است!

منصوری بیان داشت: تجربه مشروطیت نشان داده است که اگر چنانچه یک دستاورد سیاسی با قدرت مردم حفظ نشود به سرعت مصادره و از بین می رود.
وی گفت: در چنین فضایی فداییان اسلامی با کمترین امکانات حرکت هایی را انجام دادند و تزلزل شدیدی را در حاکمیت به وجود آوردند و به استناد پرونده های موجود در ساواک بیش از 50 گروه فعالیت مسلحانه داشتند که تعداد و زمان کارشان بستگی به شرایط داشت.
این کارشناس افزود: قیام مسلحانه جبر زمانی بود برای کسانی که به آن پرداختند و در زمان خود چاره ای جز آن نداشتند که البته در رشد سیاسی، انقلابی و مبارزاتی مردم نیز مؤثر واقع شد.
منصوری اظهارکرد: منوچهری از شکنجه گران ساواک در هنگام دستگیری بازجویی از من گفت: ساواک احمق است که شما را زندانی کرده شما در آنجا دانشگاه انقلاب درست کرده اید و من اگر جای ساواک بودم 50 ضربه شلاق به شما می زدم و آزادتان می کردم.
 
امام خمینی (ره) مبارزه مسلحانه را وافی به مقصد نمی دانستند

کوشکی عنوان کرد: جوانان مبارزی که در آن مقطع وارد فاز مبارزاتی شدند الگویی را نمی دیدند و هنر امام خمینی (ره) این بود که این الگو را از اندیشه سیاسی شیعه گرفت و خط انقلاب اسلامی را خطی فکری - اندیشه ای طراحی  کرد.
وی یادآورشد: امام خمینی (ره) از گروه فداییان حمایت کردند اما این به آن معنا نبود که روش آنان را قبول داشتند، ایشان یک ناظر سیاسی آگاه است که کارهای آیت الله کاشانی را رصد می کند و تمام اشتباهات آنان را می بیند و روی آن کار می کند.
این کارشناس مسائل سیاسی افزود: امام مبارزه مسلحانه را وافی به مقصد نمی دانستند و خودشان هیچگاه کار مسلحانه نکردند و تنها من یک نمونه استثنا شهید اندرزگو را دیدم که اجازه می دهند از سهم امام و وجوهات شرعیه سلاح خریده شود اما از گروه های مسلمان مبارز دفاع می کردند.

دانشگاه های ما از پشت به جمهوری اسلامی خنجر زدند

منصوری گفت: من معتقدم که ما انقلاب کردیم اما انقلابی نشدیم و از ابتدای انقلاب وارد کارهای اجرایی کشور شدیم اما در دانشگاه ها، انسان های طراز اول جمهوری اسلامی را تربیت نکردیم.
وی بیان کرد: من معتقدم دانشگاه های ما از پشت به جمهوری اسلامی خنجر زدند و می زنند و خواهند زد که البته حاضرم در جلسه ای جداگانه این موضوع را اثبات کنم.
این کارشناس ادامه داد: باید ببینیم چه اتفاقی افتاده است که آنهایی که اول انقلاب، انقلابی شدند، برگشته اند.

امام خمینی (ره): دانشگاه امثال جبهه ملی را تحویل ما می دهد

کوشکی عنوان کرد: در 25 خرداد 1360 امام خمینی (ره) می گوید "هی نگویید چرا دانشگاه ها باز نمی شود،دانشگاه را بازکنیم، 20 سال بعد، 30 سال بعد، دانشگاه امثال جبهه ملی را به ما تحویل می دهند"!
وی گفت: من محاکمه نمی کنم جوانی را که داخل خیابان می آید و شعار نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران را سر می دهد زیرا ما حتی جوان هایی را که آماده رفتن به غزه برای شهادت هستند اگر از آنها درباره غزه و فلسطین بپرسیم چیزی نمی دانند.
این کارشناس مسائل سیاسی افزود: این شعار اعتراض به اساس انقلاب نیست بلکه نمایشی است از جهل به انقلاب زیرا کسی نبود که انقلاب را برای نسل بعد توضیح دهد و این نسل تنها 22 بهمن را به سبب تعطیلی آن می شناسد.

آثار یک اشتباه

منصوری گفت: مسئولان ما درباره عملکرد خودشان اصلا وقت نکردند که ببینند رفتارشان چه بازتابی در جامعه دارد و یک اشتباه، تصمیم و سیاست غلط آنچنان آثار بدی را می گذارد که به این راحتی نمی توان آن را تغییر داد و ما باید رفتارها، سیاست ها و برنامه هایمان درست باشد.

تولید علم و اندیشه

کوشکی اظهارکرد: انقلاب اسلامی یک پروژه بود که هنوز تمام نشده است و اگرچه درس استقلال سیاسی را پاس کرده ایم اما در حوزه استقلال فرهنگی چند واحد را نتوانسته ایم پاس کنیم.
وی افزود: اگر می خواهید پروژه انقلاب مراحل بعدی خود را طی کند به گفته امام و رهبری راهش تولید اندیشه و فکر است به آن معنی که روح جستجو و کشف واقعیات در جوانها زنده شود.