تعداد بازدید : 491
اندازه متن : [ بزرگتر ] [ کوچکتر ]
نسخه مناسب چاپ
ارسال به دیگران
سه شنبه، ۸ دی ۱۳۸۸
آینده علوم اجتماعی در ایران

محمد اكبري

بخش دوم از نشست بررسی انتخابات دهم  از منظر علوم اجتماعی با عنوان آینده علوم اجتماعی ایران با حضور دکتر "منوچهر آشتیانی" و دکتر "ابراهیم فیاض" در سالن اجتماعات ابن خلدون واقع در دانشگاه علوم اجتماعی تهران در جمع دانشجویان برگزار شد.

به گزارش پایگاه خبری کانون اندیشه جوان دکتر منوچهر آشتیانی در این میز گرد با بیان اینکه ما همواره وقتی به مسائل اجتماعی سیاسی می رسیم مسائل چالشی را اصلی تصور می کنیم گفت:مسائل اصلی حوزه های مختلف ایران مسئله علوم انسانی نیست بلکه مسئله ثانوی است .
وی افزود من فرض را بر این می گذارم که تا چیزی در جامعه ما مسئله آمیز نشود در ذهن من معمایی نمی شود مگر اینکه من معما ببافم به همین خاطر اگر مسئله بودن علوم انسانی را ساختیم باید به جامعه کوبه بزنیم که در تو چه رخ داده که من دارم این مسئله را معمایی می کنم .



اگر در زمان خودمان سوال کنیم جامعه شناسی در چه وضعیتی است خیلی ساده باید بگویم جامعه شناسی کنونی بازتاب نظام کنونی سرمایه داری است .
وی تصریح کرد در جایی که این سوال را از خود نکردیم که تو ایرانی با تمدن 7000ساله که 1400 سال آن هم اسلامی بوده چه کرده ای و با تمام آن فلسفه قبل و بعد  حضور اسلام در ایران  چه نسبتی داری ؟این می شود که این غول بی شاخ و دم با مشکلاتی که خود دارد وارد ایران و کشورهایی که خود جامعه شناسی را بوجود آورده اند شده.
این در حالی است که تا زمان ما خود جامعه شناسان اروپایی به این انتقاد کرده اند و دست به نوسازی هم  زده اند ولی خود آنها آمده اند و بر گشته اند به عقب و این علم را بار دیگر مورد بررسی قرار داده اند، در این میان دانشمندان تراز اول این علم به آن انتقاد کرده اند اما، همه اینها این اصل را ملحوظ نداشته اند که در پشت همه اینها سرمایه داری نشسته است ، یعنی این مدرنیسم ،ناسیونالیسم ، دانش و علوم طبیعی نیست که مقصر باشد بلکه سرمایه داری است .
دکتر آشتیانی  گفت :خود سرمایه داری مناسبات تولیدی را ساخته و تمام دانشگاهها را به خط خود کشانده و دانشمندان را دچار خطا کرده است .
دکتر فیاض  در ادامه اظهارات  آشتیانی در ابتدای سخنان اشاره به اینکه علوم اجتماعی همیشه "پس "است بیان کرد: باید واقعه ای رخ دهد و در مورد آن صحبت کنیم و اینکه بخواهیم بدانیم آینده اجتماعی جمهوری اسلامی چه می شود مشکل نیست ،چرا که گذشته اکنون نیست حال هم آنچه که ما هستیم است و هر چه داریم از آینده است  از این رو در بحث هرمونوتیک این است که حال و گذشته را با تعریف آینده مطرح کنیم .
و اصلا امکانش نیست که ما بحث کنیم و تاریخ درش را باز نمی کند پس باید در بزنیم .


فیاض افزود:در علوم اجتماعی اگر آینده را ببینیم نه در گذشته و نه در حال بحثی نمی تواند صورت بگیرد پس با توجه به آینده باید انتخابات را بحث کرد یعنی دو تا آینده که در مقابل هم قرار گرفتند.
لازم به ذکر است که ترسیم آینده مان بر وضعیت فعلیمان تاثیر دارد و دانشجوی ما باید آینده را ببیند . گذشته برای گذشته است ،گذشته برای حال است و گذشته برای آینده و اینکه میگویند گذشته چراغ آینده است درست است و نه اینکه بخواهم حماسی صحبت کنم بلکه باید بدانیم  که می خواهیم آینده را بسازیم کما اینکه همانند فردوسی از گذشته سخن میگوییم ! .
ضمن اینکه حال گرایی هم چیز درستی نیست چون همانند آدم کور هستیم پس اگر می خواهید بفهمید چه نقشی در علوم اجتماعی دارید و چه می خواهید در آینده بکنید باید تاریخ علوم اجتماعی را بخوانید و از حال خارج شوید وبه سوی آینده برویم و برای ترسیم آن به گذشته رجوع کنیم .
در ادامه این سخنان دکتر آشتیانی نیز پیرو اضهارات فیاض عنوان کرد :علوم انسانی وقتی در ایران ایجاد شد یا مانند علوم حدیث و عروض تاسیسی هستند که در داخل تولید شدند و یا علومی که از خارج آمدند مانند علوم انسان شناسی و عمر شناسی که آنها را آوردیم به اینجا و مهر ملکیت را به آنها زدیم از این رو این علوم اخذی هستند و در کنار اینها علوم دیگری هم هستند که ما آنها را همانند اینترنت و بیوتکنولوژی ، علومی جهان شمول می دانیم که ماهیتی جهانی دارند ثمره زيادي برای مجموعه انسانها دارد و در نهایت علومی هستند که  مانند ادبیات و اخلاق کاملا بومی هستند.
ما در جامعه شناسی سلسله قواعد و اصولی داریم که به هیچ وجه برای جای خاصی نیستند به گونه ای که همه در برابر استراکچر یک نوع برخورد را داریم ،حال ممکن است شفافیت و عقلانیت ما نسبت به آن یکی نباشد.


وی ادامه داد:توقع ما از علوم اجتماعی این است که وقتی توانستیم از علوم بومی خودمان کمک بگیریم به بومی کردن علوم جهانی چقدر می توانیم کمک کنیم که منظور من آگاهی اجتماعی  است یعنی اینکه ما حرفی را نزنیم که از تیر رس فهم  جامعه خارج باشد .
علوم انسانی از سال 1333در ایران وجود دارد حال ما در برخورد با علوم انسانی باید چه بکنیم ؟ابتدایی ترین سوال این است که وظیفه عمده تو چیست و تنها جواب قانع کننده آن است که خود شناسی و خودسازی بشود زیرا فضایی را بررسی می کنیم که انسانها ایجاد کرده اند .
وی گفت :من در جواب اینگونه می گویم که تو انسانی هستی که تمدن ساخته ای و من علمی هستم که می خواهم بر مبنای آن  تعریفی از تو بدهم و تو را بسازم .
حال سوال این است که علوم انسانی و جامعه شناسی آیا این کار را کرده ؟به هیچ وجه ! به هیچ وجه ما در ساختن خود و جامعه کاری نکردیم و می توان اینگونه گفت که از مشروطه تا کنون ما در نوسان و اعوجاج این جریان مانده ایم و درد های رحمی مادر میهن ما آنقدر طولانی شده که تا امروز بعضاً با فرزندان ناقص الخلقه مواجه هستیم .
وی با اشاره به اینکه ما سی سال است از فرماسیون 2500 ساله به فرماسیون انقلاب اسلامی رسیده ایم  یادآور شد: آیا ما همانند فرانسه هزاران رساله در رابطه با انقلاب خود داریم آیا از خود پرسیده ایم که اصلا ما در این تغییر فرماسیون چه چیزهایی را از خود کندیم و چه چیز هایی را بدست آوردیم... ، اصولا متوجه نشده ایم چه شده.
دکتر فیاض در بخش دوم سخنان خود در کنار دکتر آشتیانی بار دیگر اظهار داشت :آینده است که حال و گذشته را ترسیم می کند حال آینده را چگونه باید ترسیم کرد ،آینده ای که آنگلو ساکسونها ترسیم کرده اند که در آن فرد گرایی حاکم است و ما را به بحث های روانشناسی می کشاندند و در شخصی چون تونی بلر متجلی میشود ...؟ خوب است که اید آل های بشری همین نظام آمریکا است و چون تضادی نیست هیچ نیروی محرکه ای در تاریخ مقابل آن قرار نمیگیرد .
وی ایراد داشت :باید به یاد داشت که بحث مشروطه از عدالت طلب آغاز شد به آزادی خواهی رسید و سرانجام به دیکتاتوری ختم شد.امروز هم می بینیم که این قصه از سوی جریانی در حال پی گیری است یعنی روشنفکری انگلو ساکسونی با شبکه های شبه عرفانی وهابیان به همراه یک اشرافیت ایرانی که مربوط به الان نیست این را دنبال می کنند.
فیاض همچنین گفت :لیبرالیستی که امروز با جهانی شدن یکی است با تصوف یکی شده یعنی همان کسانی که در بی بی سی صحبت می کنند می گویند چرا ایران به دنبال اتم است و این بخاطر آن است که آنچه غرب امروز مد نظرش است این است که مبنای انرژی این است بنا بر این نباید ایران از آن بهره مند باشد.
وی در تشریح گفته هایش با بیان اینکه باید خرد ورزی را بالا برد ایراد داشت: ریشه همه اینها از بی خردی است و من این اصل کلی را که در ایران با بی خردی مواجه هستیم قبول دارم باید خرد ورزی ایجاد شود و اسکوتیزم شاهنشاهی کاملا بر چیده شود و جایش را به سوی خرد عمومی توده ها بدهد .
 

مديريت انديشه شناسی،




عناوین دیگر :
برگزاری ششمین نشست از سلسله نشست های درباره علم
نقد و بررسي كتاب "رجز مويه ها"
نگاه پارادایمی به علم
کتاب «اوشو؛ از واقعیت تا خلسه» منتشر شد
اولین سکانس از سکانس آخر
کانون اندیشه جوان
کانون اندیشه جوان در سال 1377 برای پاسخگویی به نیازهای اندیشه‌ای جوانان تأسیس شد. ادامه...

خبرنامه
جهت عضويت درسيستم اطلاع رساني سايت و استفاده از مزاياي آن، ايميل خود را وارد كنيد.

عضويت لغو عضويت


تبلیغات
شماره اول دوره جديد نشريه زمانه
تنها با يك پيامك، آنچه را دوست داريد از ما بخواهيد

آمار
بازدید امروز: 955
بازدید دیروز: 2229
بازدید از ابتدا: 1291769
RSS | RSD | ATOM
آخرین به روزرسانی:سه شنبه، ۹ شهریور ۸۹