محمد اكبري

برگزاری نشست استمرار آزادی در دانشگاه ادبیات علامه طباطبایی
با حضور دانشجویان و دانشگاهیان  دانشكده ادبیات علامه طباطبایی بعد از ظهر روز سه شنبه 21مهر در سالن عضدی این دانشگاه با سخنرانی ابوالفضل دلاوری اولین نشست "استمرار آزادی "که در آن موضوعاتی چون عوامل محدود کننده آزادی و بهانه های آن ,مبانی آزادی سیاسی در اندیشه سیاسی اسلام ومکاتب,حقوق و وظایف متقابل اکثریت با اقلیت در قبال آزادی و نسبت آزادی با قانون مطرح شد برگزار گردید .

در این نشست که علی رغم هماهنگی صورت گرفته بدون حضور دکتر غلامرضا سروری برگزار شد , دکتر دلاوری با تشریح آزادی اظهار داشت:آزادی سیاسی شامل مبانی ومبادی نظم سیاسی می باشد و از مشخصه آن این است که به سرعت بر سایه ابهامات و مناقشات نظری و عملی کشیده می شود , اولین ابهام نیز به مرزهای آزادی مربوط میشود که حدود آن چه است.

وی با بیان اینکه این سوال در طول تاریخ برای همه بوده که مرز آزادی کجاست ادامه داد:این مسئله خود یکی از فرصتها و بهانه های محدود کردن مرزهای آزادی بوده به گونه ای که همواره مرزهای آزادی به بهانه های حفظ امنیت ,استقلال , ارزشهای فرهنگی و نظم عمومی مورد محدودیت و انتقاد قرار داشته اما نگرشی دیگر بر این بود که اگر می بایست مرزهای آزادی اینگونه تهدید بشود چه بسا دیگر چیزی از آن باقی نماند.

دلاوری با شرح انگاره دیگر از درک مفهوم آزادی گفت:در این نظر که در بخشهای مختلف جهان از جمله کشور ما کاربرد دارد گفته میشود آزادی باید با مفهوم خود آن تعریف شود ,بدین معنا که مرز آزادی جایی است که به آزادی دیگران لطمه نزند.
البته تعیین مصادیق آزادی دیگران دشوار است برای همین با دو اصل پذیرش قراردادهای سیاسی در قوانین موضوعه و پذیرفتن اصل عدم خشونت می توان نتیجه بهتری داشت ,در پذیرش قرار دادهای سیاسی در قوانین موضوعه نحوه مشارکت و امور حکومت مشخص شده و قراردادهای اجتمایی پذیرفته شده مبنا است ولی این بدان معنا نیست که قراردادهای پذیرفته شده ازلی و ابدی هستند به گونه ای که دیدیم حضرت امام خمینی (ره) فرمودند پدربزرگهای در دوره مشروطه قانون نوشتند و حال نباید اینگونه باشد.
این یعنی توافقی که در یک فرایند دموکراتیک وضع بشود میتواند بعد ها برای محدودیت آزادی بکار گرفته شود از اینرو با این نظر میتوانند مورد نقد وبازنگری قرار گیرد.

وی در رابطه با پذیرش اصل عدم خشونت نیز بیان کرد: هر اعتراضی در عرصه سیاست در صورتی که از این اصل عدم خشونت پیروی کند قابل قبول است و با این دو اصل میتوانیم حدودی از آزادی سیاسی تعیین کنیم که البته در مقوله اقلیت و اکثریت بحثهای دیگری در مقوله آزادی میشودد مطرح کرد که بعضا" محدود کننده آزادی است .
از این رو این سوال پیش روست که آیا آزادی در عرصه سیاست ضرورت دارد چرا که بسیاری از قدما اعتقاد دارند که آزادی موجب هرج و مرج میباشد,بنا براین نوعی نظم ولو غیر آزاد ایجاد کرد.

دلاوری خطاب به مدعوین حاضر در جلسه ابراز داشت حکومت انتخابی دموکراسی در عمل نمی تواند با اتفاق نظر همه محقق شود از این رو اکثریت و اقلیت سیاسی پدید می آید و از مشخصه های آن این است که اقلیت و اکثریت سیاسی بر خلاف اقلیت و اکثریت قومی نژادی که تا حدودی پایدارند به شدت بی ثبات هستند .
اما چند سوال مطرح است , ایا همواره حق با اکثریت است ؟آیا اکثریت همواره عادلانه رفتار میکند؟و یا اینکه اکثریت همواره اکثریت است؟,به نظر میرسد هرسه سوال منفی باشد چون اکثریت و اقلیت ممکن است در فضای خاصی صورت بگیرد ویا اگر انتخابات در آزادانه نباشد ممکن است بی معنا باشد.
و هیچ تضمینی نیست که عادلانه رفتار کردن اکثریت را ضمانت کند که با سوء استفاده از قدرت امکان رقابت را از اقلیت بگیرد پس این میتواند عادلانه نباشد چرا که  میتوانداکثریت همواره اکثریت و اقلیت همواره اقلیت باقی نگه دارد.
وی خاطر نشان کرد با وجود این ما وقتی مکانیزم ها را بپذیریم هر دو طرف ملزم به رعایت آن قوانین و قواعد بازی هستند و هر گونه اختلال خلاف عقل سیاسی است , زیرا امروز اگر حق حاکمیت اقلیت را نپذیریم فردا اگر اقلیت بودیم حقی نخواهیم داشت از این رو باید مکانیزمهای تضمینی با رای اقلیت و اکثریت رعایت بشود.
اکثریت باید حق وجود فعالیت اقلیت را به رسمیت بشناسد ,اقلیت حق نظارت ,انتقاد و آماده شدن برای انتخاباتی دیگر را دارد که به هیچ وجه نباید از جانب اکثریت نباید نقض بشود .
دلاوری یادآور شد :در زمینه رعایت حقوق اقلیت و اکثریت سه دیدگاه وجود دارد ابتدا آنکه برخی این بایسته ها را ذهنی میدانند یعنی باید اشخاص ذهنی سیاسی داشته باشند و امری شناختی و امری معرفت شناختی است تا این اصول استمرار یابد . برخی دیگر هم این مقوله را بیشتر ساختاری دانسته و آن را مربوط به جامعه وبخصوص جوامع شهری میدانند, اما در دیدگاه سوم با فرض ملزومات قبلی نکته ای را معرفی می کنند و آن زمانی است که نیروهای سیاسی پس از یک زمان طولانی نزاع به این نتیجه برسند که امکان حذف یکدیگر را ندارند .
در این زمان است  یک موازنه دموکراتیک پدید می آید  که بسیاری از نظریه پردازان اعتقاد دارند این بسیار مهم است و  خیلی از تحلیلگران به این نتیجه رسیده اند که خوشبختانه یا متاسفانه ایران در حال رسیدن به چنین وضعیتی است .
گفتنی است در پایان سخنرانی دکتر دلاوری به دلیل عدم حضور ناطق دیگر جلسه  دانشجویان و مدعویین حاضر  در فرصت باقی مانده سوالات خود را با وی مطرح  و پاسخ آن را دریافت کردند.