تعداد بازدید : 455
اندازه متن : [ بزرگتر ] [ کوچکتر ]
نسخه مناسب چاپ
ارسال به دیگران
دوشنبه، ۱۸ خرداد ۱۳۸۸
آوینی و نسبت سینما با دین-2

آقای حسین معززی نیا منتقد سینما سومین سخنران روز دوم همایش بود . وی این جلسات را به این شکل و با این عنوان گسترده و وقت کم فاقد اثر دانستند و اظهار کردند این تجربه ای است که پس از حدود شانزده سال حضور در شصت هفتاد مراسم که درباره آوینی برگزار شده است بدست آورده ام .

او علت این نارضایتی را اینگونه اعلام کردند که : « علت آن این است که آوینی یک کلمه ای است که با شنیدن اسمش هر کسی یک شناختی درباره او احساس می کند ... به نظرم میزان ناشناخته ها و ابهام ها در مورد ایشان بیشتر است و به همین دلیل به نظرم می آید خیلی از کسانی که در این گونه جلسات حاضر می شوند یا به گونه ای تفکر او را حدس زده اند و انتظار دارند حرفهایی که زده می شود منطبق با آن حدس ها باشد و یا اینکه شناختی از یکی از ابعاد وجودی او دارند . به همین دلیل من پیشاپیش این را بگویم که از این قالبی که الان اتفاق افتاده زیاد راضی نیستم چون نمی دانم شمایی که این جا نشسته اید چه چیزی از ایشان می دانید و به کدام حوزه از تفکر ایشان علاقه دارید .» وی پس از اشکالاتی که بر این گونه نشست ها وارد کردند این وقت را برای صحبت درباره تکنیک و دین کافی ندانست و به ذکر نکاتی اکتفا کرد  « من فکر می کنم برای شناختن آرای شهید آوینی در این بحث ، ابتدا باید این مطلب را بدانید که تعریف ایشان از مبانی که در این بحث قابل قبول است با مبانی رایج متفاوت است . به این ترتیب که یک بخش از مقولاتی که ما پذیرفته ایم در دیدگاه شهید آوینی رد شده است .

« به مقاله تکنیک در سینمای وی مراجعه کنید که آخرین مقاله در سینمایی اوست . در آنجا آمده است    « نمی توانیم بگوئیم مثلاً دوربین فیلم برداری یک ابزار و یک شئی است و ما می توانیم هر استفاده ای از آن بکنیم » معتقد است که ابزار و تکنولوژی پیشینه ای دارد، دلایل ساخت و زمینه هایی دارد . وقتی به صراحت می گوید : اینجور نیست که بشر چون ترقی کرد، بنابراین پس از سیر دو سه هزار ساله توانست ابزار تکنولوژیک اختراع کند ، بلکه قضیه چیز دیگری است . اقتضای روزگار ، این بود که ابزار تکنولوژیک بوجود آورد . بنابراین اگر شبه سه هزار سال پیش تصمیم داشت و نیاز داشت که ابزار تکنولوژیک بسازد ، این اتفاق می افتاد . » وی در ادامه نظر آوینی را نسبت به فرهنگ سازی تکنولوژی این گونه پس گرفت که « این نگاه خود به خود این تصور را در خودش دارد که وسایل تکنولوژیک امروز با خودش فرهنگ به همرا می آورد و لزوماً برای کارکرد به خصوص بوجود آمده است . »

مثلا تلقی رایجی که ما آموخته ایم چیزی به نام تاریخ تمدن وجود دارد به این ترتیب که بشر یک دوره سعی می کرده ابزاری به وجود آورد و بعد یک سیری به وجود می آید و به عنصر تکنیک و عصر انسانی می رسد . بعد تکنولوژی محصولات برای ما بوجود آورده که امروز پس از سالها کار را برای ما آسان کرده ، ابزار اتوماتیک بوجود آورده و در مقایسه با پیشینیان انسانهای پیشرفته تری هستیم ، ابزار را رام کردیم و از آن استفاده می کنیم ایشان معتقداند که این اصل به این وضعیت نیست . آوینی معتقد است که (( تاریخ جهان  را به جای اینکه بر مبنای تاریخ تمدن تحلیل کنیم بهتراست بر اساس ظهورا انبیا تحلیل کنیم ))

 

ایشان راجع به طرز فکر شهید آوینی نسبت به سینمای دینی اینگونه ادامه داد : « آوینی اگر چه به نسبت میان سینما و دین فکر می کرد،در عین حال واضع جملات عجیب و غریبی هم هست . مثل همان حرف عجیبی که می گوید : اعتقاد ندارم سینمای اسلامی داریم و اصلاً دوست هم ندارم که تعبیر سینمای اسلامی به کار رود .

وی بابیان خاطره ای منظور شهید آوینی را از جملات فوق بررسی کرده و می گوید : « در جلسه ای در قم    می گفتند عده ای می خواهند نظر ایشان را مصادره به مطلوب کنند : از قول خودش بگویند که معتقد نبود سینمای اسلامی داریم . ولی این از همان جنبه هایی است که خیلی ها ترجیح می دهند تفکری را که برای شهید آوینی تشخیص می دهند به منسوب کنند . بدون اینکه مراجعه کنند و ببینند این مطالب را برای چه منظوری نوشته است . خیلی از اوقات ممکن است انسان مراجعه کند و ببیند رأی او را نمی پسندد . اجباری هم که نیست ... من فقط در حد همان آخرین مقاله ای که ایشان نوشته اند می توانم بگویم که ایشان اعتقاد داشتند که : لازم نیست ما فرهنگی را که متعلق به غرب است ، در حال مخاصمه ابدی با ذات دین قرار بدهیم . بلکه ما اگر قصد گسترش دین و مفاهیم دینی را از طریق سینما داریم ، خود به خود با نسبت درست برقرار کردن با ذات سینما این تأثیر را خواهیم گذاشت . و در واقع کسی که زندگی او با مبانی دینی آمیخته است ونگاه دینی به جهان دارد ، لاجرم اگر فیلمی می خواهد بسازد و اگر فیلم سازی را یاد گرفته باشد ، و سینما را بشناسد ، حتماً مفهوم دینی را بیان می کند . مشکل از جایی شروع می شود که در واقع بخواهیم با یک جور فشار و یک نوع سفارش دادن و آئین نامه صادر کردن و خلاصه با سینمای دستوری و فرمایشی و تصمیماتی که از جای دیگر گرفته شده تلاش کنیم فیلم هایی بسازیم که با سفارش ما در سمت سینمای دینی و اسلامی سوق پیدا کند .

در همان مقاله عباراتی از ایشان نقل شده که : اسلام عین حقیقت عالم است . اگر کسی اعتقادی اسلامی داشته باشند باید متعقد باشد که همه اجزای عالم با این اسلام پیوند دارد و بعد توضیح می دهد که اگر چنین اعتقادی داشته باشیم به این هم اعتقاد داریم که هنر هم با حقیقت عالم پیوند دارد . بنابراین اگر کسی به سینما درست توجه کند ، سینما را هم در واقع بخش هنر دینی می بیند . لاجرم نسبت واقعی که با سینما برقرار می کند به حقیقت اسلام نظر دارد و نیاز نیست تلاش کنیم این اتفاق بیافتد . اتفاقاً اگر تلاش کنیم ممکن است که از قضیه دور شویم » .

 

مديريت انديشه شناسی،


- لطفا فقط یکبار مطلب خود را ارسال نمایید . مطلب شما پس از تایید منتشر خواهد شد .
- در قسمت نظرات بطور مستقیم از ورد ( Microsoft Office Word) کپی نکنید .




اطلاعات شما ذخيره شود ؟


عناوین دیگر :
برگزاري سومين نشست «سينما و انديشه»
مصاحبه اختصاصي با مهدي جمالي فر
نقد و بررسی کتاب "رجزمویه "
مرتضي فخاري: رسالت كانون انديشه جوان، ترويج گفتمان انقلاب اسلامي است
برگزاری ششمین نشست از سلسله نشست های درباره علم
کانون اندیشه جوان
کانون اندیشه جوان در سال 1377 برای پاسخگویی به نیازهای اندیشه‌ای جوانان تأسیس شد. ادامه...

خبرنامه
جهت عضويت درسيستم اطلاع رساني سايت و استفاده از مزاياي آن، ايميل خود را وارد كنيد.

عضويت لغو عضويت


تبلیغات
شماره اول دوره جديد نشريه زمانه
تنها با يك پيامك، آنچه را دوست داريد از ما بخواهيد

آمار
بازدید امروز: 1738
بازدید دیروز: 2229
بازدید از ابتدا: 1292552
RSS | RSD | ATOM
آخرین به روزرسانی:سه شنبه، ۹ شهریور ۸۹