زينب صناعي

بخش دوم همايش «موجود موعود» با حضور حجت ‌الاسلام "انصاري پور" در دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران برگزار شد

به گزارش خبرنگار كانون انديشه جوان، در اين نشست حجت‌الاسلام انصاري پور (مدير گروه رشته اديان ابراهيمي دانشگاه اديان و مذاهب) گفت: انسان ها مانند پديده هاي طبيعي ديگر زمان‌مند هستند؛ به اين معنا كه در نوعي تحول به سر مي بريم.
وي با اشاره به اينكه هر پديده مادي از ديدگاه فلسفي دست خوش حركت و دگرگوني است، اظهارداشت: اين حركت ممكن است دروني يا غير دروني باشد كه داراي زمان و مكان مقدر است، انسان نيز يك پديده مادي است كه همين حالت را دارد.
حجت‌الاسلام انصاري‌پور عنوان كرد: ما از بين همه پديده ها ي عالم براي اينكه يك معيار مشترك داشته باشيم تا بتوانيم به آن توسل كنيم، يكي از پديده‌ ها مانند حركت زمين به دور خورشيد را ملاك قرار مي دهيم.
وي با اشاره به اينكه انسان يك ويژگي ديگر به نام زمان آگاهي دارد، افزود: به اين معنا كه من از گذر زمان نسبت به آن آگاهي دارم و نسبت به يك ساعت پيش يك تصوري دارم و برايم سئوال است و نسبت به آينده نيز به همين شكل است كه تصوري از آينده دارم و نسبت به آن سئوال دارم و اين زمان آگاهي است.

سئوال فلسفي انسان و جهان
مدير گروه رشته اديان ابراهيمي دانشگاه اديان و مذاهب با بيان اين مطلب كه زماني كه تصوري نباشد، سئوالي هم نيست، در نتيجه دغدغه اي هم وجود نخواهد داشت. اضافه كرد: سئوال انسان و جهان يك سئوال فلسفي است و پاسخي كه بشر تلاش كرده به آن بدهد يك پاسخ فلسفي است، زيرا همين پاسخ را هم دين داده است و اين پاسخ هاي اساسي ذهن انسان را به آرامش مي رساند.
وي ادامه داد: اگر به اين عالم بيكران نگاه كنيم، نوعي بيكرانگي به چشم بشر مي آيد و دچار نوعي تحير مي شود كه اين پاسخ همان جوابي است كه دين به اسلام مي دهد.
حجت‌الاسلام انصاري پور آرامش ‌بخش ‌ترين پاسخ ها را از سوي منبع وحي به انسان دانست و اظهار كرد: در واقع خداوند به انسان شناسنامه داده و به انسان گفته است كه از كجا آمده و به كجا مي رود و از او موجودي متعالي عرضه كرده است، برخلاف شناسنامه ‌هايي كه ديگر ديدگاه هاي غير ديني مانند دارويني به انسان داده است و آنها انسان را از تحير در مي آوردند و اين موضوع عنوان بحث مقدماتي ما براي آخر الزمان است.
وي با اشاره به اينكه بحث آخرالزمان صرفاً يك بحث ديني نيست و اقتضاي انسانيت انسان است، گفت: اين مسئله اقتضاي زمان آگاهي انسان، دغدغه سرنوشت داشتن انسان، سئوال از آخرالزمان و در نهايت تاريخ است. پس تنها متدينين به دنبال پاسخ نيستند بلكه غيرمتدينان نيز دنبال جواب آن مي گردند.
4 عنصر اساسي در ديدگاه ديني اديان ابراهيمي
مدير گروه رشته اديان ابراهيمي دانشگاه اديان و مذاهب تصريح كرد: يك نمونه از ديدگاه‌هاي غير متدينانه نگاه جان ديوئي از اديان ابراهيمي است كه نياي خودشان را به يك سري انبياء مشتركي مي رسانند و به طور مشخص به حضرت ابراهيم (ع) و پيش از آن حضرت نوح (ع) و آدم (ع) ختم مي شود و ديدگاه مشتركي به عالم دارند.
حجت‌الاسلام انصاري پور ادامه داد: آنان به عالم به عنوان يك مصنوع و يك خالق قادر مي نگرند كه خداوند ارتباطش با انسان‌ها را با فرستادن انبياء و ارسال پيام در قالب صحف برقرار كرده است و 4 عنصر اساسي در ديدگاه ديني اديان ابراهيمي پيام دهنده، پيام گيرنده، رسول پيام و خود پيام است كه اينها را در اديان بودايي و هندو نمي بينيد.
وي با اشاره به اينكه جهان اديان ابراهيمي به هم نزديك اند و هر سه دين را ارجاع به يك خدا مي دهد، افزود: سرشت انسان در ديدگاه اديان ابراهيمي برخلاف اديان غير الهي موجودي گرگ صفت نيست زيرا انسان يك نطفه الهي در درون خود دارد و ساختار عالم به گونه اي است كه اعمال خوب به هدر نمي رود و نتيجه مي گيرد و اعمال بد اگر جبران نشود به كيفر ختم مي شود.
مدير گروه رشته اديان ابراهيمي دانشگاه اديان و مذاهب با بيان اينكه سومين نقطه خوش بينانه، فرجام جامعه انساني است، اضافه كرد: آيا واژه آخر الزمان واقعاً به معناي انتهاي دوران زمين و عالم است يا نه، معني آن مرحله اي است كه پس از مراحل اينجا قرار مي گيرد، اما آن دوره تازه آغاز زندگي انسان است، زندگي به معناي واقعي كه قرآن مي فرمايد "يا ايها الذين آمنوا استجيبوا الي الله و الي الرسول اذا دعاكم لما يحيكم" يعني آغاز زنده شدن ارزش هاي انسان و شايد آغاز دوران زندگي معنوي انسانيت است.
مردم 40 روز بر حضرت موسي (ع) گريستند
وي بيان داشت: كتاب مقدس يهوديان متني عبري است كه آن را با اسم «تنخ» مي شناسند، "ت" از تورات؛ "ن" از نبيين و "ك" از كتوبين گرفته شده است و چون آخر كلمه قرار گرفته "خ" تلفظ مي شود.
حجت الاسلام انصاري پور اذعان كرد: كتاب مقدس يهوديان شامل 39 كتاب در درون آن است كه پنج سفر(به كتاب سفر مي گويند) نخست آن را افسار خمسه مي‌گويند و اعتقاد يهوديان بر اين بود كه پنج سفر اول، وحي بر حضرت موسي است. البته اين تورات كه هم اكنون در دست يهوديان است، وحي بر حضرت موسي (ع) نيست.
وي عنوان كرد: يك جمله از تورات اين است كه «موسي در آنجا از دنيا رفت و او را همان جا دفن كردند و مردم 40 روز بر او گريستند و از آن زمان تاكنون كسي مانند موسي در اسرائيل پيدا نشده است.» كه پيداست، متن آن نمي تواند وحي بر حضرت موسي باشد و ساليان پيش اتفاق افتاده است.
مدير گروه رشته اديان ابراهيمي دانشگاه اديان و مذاهب گفت: يهوديان يا بني اسرائيلي‌يان كه حدود 1200 سال پيش از ميلاد در مصر زندگي مي كردند و حضرت موسي بر آنان مبعوث شد و آنان را از درياي احمر گذراند و از مصر خارج كرد، 40 سال در صحراي سينا بودند.
وي اظهار داشت: يك مفهوم مهم در مفاهيم يهودي در آنجا شكل گرفت كه مفهومي به اسم «عهد» است، كه عهد مي بندند با خدا كه ملتزم باشند به شريعت و خداوند هم در مقابل آنان به شريعت عهد مي بندد كه آنها را ياري كند و به سرزمين موعود برساند و آنان را بر دشمنانشان غلبه دهد و زندگي پر بركتي را به آنان عطا كند.
مسيحيت كتاب مقدس را با نام عهد مي‌شناسد
حجت‌الاسلام انصاري پور افزود: اين مفهوم "عهد" در بين يهوديان بسيار شاخص است و سپس در مسيحيت بروز پيدا مي كند كه در مسيحيت، كتاب مقدس را با نام عهد مي شناسد و كتاب مقدس يهوديان با نام "عهد عتيق" و كتاب مقدس مسيحيان با نام "عهد جديد" نام گذاري شده است.
وي با اشاره به اينكه مفهوم عهد يعني اگر در آينده چنين و چنان باشي، من كه خداي شما هستم در قبال التزام شما به شريعت اين چنين خواهم بود، اضافه كرد: در قرآن مي‌فرمايد "يا بني اسرائيل اوفو بالعهدي، اوفو بالعهدكم" و ديگر اينكه به وحياني سخن گفتن خدا با رسولي كه از سوي خدا آمده به آن معتقد بودند و كسي كه مورد خطاب خدا قرار مي گرفت را "نبي" مي گفتند و در تورات آمده است، "از ميان برادران تو نبي اي را مبعوث خواهد كرد او را بشنويد" (تورات،باب18)، بنابراين اين يك نگاه به آينده است لذا زماني كه حضرت عيسي (ع) آمدند، برايشان سئوال پيش آمد كه آيا همان نبي است؟
مدير گروه رشته اديان ابراهيمي دانشگاه اديان و مذاهب تصريح كرد: اما دوراني است كه در بحث يهوديان و مسيحيان پيش آمد كه در حدود 10 قرن پيش از ميلاد و حدود 100سال پس از حضرت موسي (ع) خواستار پادشاهي شدند و از ساموئيل نبي خواستند يك پادشاه براي آنان انتخاب كنند، او ابتدا استنكاف كرد ولي بعد او را راضي كردند و ايشان "تالوت" يا همان "شائول" را به عنوان پادشاه انتخاب كرد و پادشاه را كسي مي دانستند كه مسح شده، يعني مسيح است.

 
كتاب مقدس يهوديان بر محور قوم يهود است
وي ادامه داد: سپس داوود را به عنوان پادشاه انتساب كردند كه ما آن را نبي مي شناسيم و سپس پسر داوود، سليمان را انتخاب كردند و او را پادشاه كردند و آنها تصورشان بر اين بود كه اگر ملتزم به عهد باشند، خداوند فردي از ذريه حضرت داوود را بر آنان حكمران قرار خواهد داد. اما بعد از حضرت سليمان پادشاهي از بين رفت و منطقه فلسطين به دو بخش شمالي اسرائيل و جنوبي يهوديه تقسيم شد و به دنبال اختلاف آنها حمله اي از طرف آشوري ها به آنها شد.
حجت الاسلام انصاري پور بيان داشت: قسمت شمالي از بين رفت و قسمت جنوبي هم باقي ماند و آن هم 586 سال قبل از ميلاد توسط آشوري ها و شخصي به نام "بخت النحس" آن را از بين برد و معبد سليمان را نيز ويران كرد. آنها بعد از دوران حضرت داوود انتظار مسيحا را داشتند، انتظار پادشاهي كه دوباره بيايد و عظمت دوران حضرت داوود و سليمان را احيا كند؛ اما باز اين به معناي انتظار آخرالزماني نبود و در كتابشان آمده بود كه مسيحي خواهد آمد.
وي عنوان كرد: كتاب مقدس يهوديان كتاب قومي است. يعني بر محور قوم يهود مي چرخد و تعاليم آن مخصوص قوم يهود است. براي همين يهودي ها تبليغ ندارند زيرا اين دين را مختص قوم بني اسرائيل مي دانند، برخلاف مسيحيان كه به شدت اهل تبليغ هستند.

ملكوت خدا سبقه آخرالزماني مي‌گيرد
مدير گروه رشته اديان ابراهيمي دانشگاه اديان و مذاهب گفت: انتظار سلطنت خدا، روز خدا، ملكوت خدا كم كم سبقه آخرالزماني مي‌گيرد و زماني است كه دوباره بني اسرائيل به عظمت مي رسد، حدود 539 سال قبل از ميلاد كوروش آنها را آزاد و به اورشليم باز مي‌گرداند و كم كم آرزوهاي آنان به آرزوهاي آخرالزماني تبديل مي شود و از اين دوره به بعد منتظر نبي هستند.
وي با اشاره به اينكه در كتاب "مزامير" يهوديان مفهوم ديگري با عنوان وراثت زمين وجود دارد كه اين انتظار كم‌كم سبقه آخرالزماني پيدا مي‌كند، اظهاركرد: منتظر رسول هستند و مهمتر منتظر مسيحا هستند و وعده داده شده به آنها كه ذريه اي از حضرت داوود آمده و توصيف هايي مانند آرامش فراگير و امنيت فراگير درباره‌شان وجود دارد و امروزه تلاش كرده اند و گفته اند كه اين تعابير مربوط به همه انسانها است، اما در كل اين كتاب شكل قومي دارد.
حجت‌الاسلام انصاري پور بيان كرد: در حدود 3 قرن قبل از ميلاد "اسكندر مقدوني" با 3000 سپاه به ايران آمد و پادشاه ايران را شكست داد و به طبع آن فلسطين دست يونان افتاد و پس از سال 65 ميلاد دوباره يك حكومت يهودي در فلسطين پيدا شد و وعده‌هاي مسيحايي كمرنگ مي شود زيرا به آنچه مي خواستند رسيدند.
وي تصريح كرد: سپس پسر خاله حضرت يحيي (ع) مبعوث به رسالت مي شود و آنچه در يهوديت باقي مي ماند، انتظار مسيحاست تا عظمت بني اسرائيل را به آنان برگرداند. سبقه آخرالزماني دو شكل دارد، گاهي فرجام اين جهاني است كه در آخر الزمان فقط همين شهر اورشليم عظمت پيدا مي كند و گاهي آن جهاني است كه ماه و خورشيد در هم مي‌ريزد و عالم دگرگون مي شود.

مسيحيت از دل يهوديت بيرون آمد
مدير گروه رشته اديان ابراهيمي دانشگاه اديان و مذاهب افزود: آيا وعده آخرالزماني مخصوص بني اسرائيل است يا اديان ديگر را هم شامل مي شود و در "مزامير" هست كه «صالحان وارثان زمين خواهند شد.»
وي ادامه داد: اما مسيحيت از دل يهوديت بيرون آمد كه مخاطبش خود يهوديان بودند و دو قوم فريسيان و صدوقيان به حضرت مسيح (ع) ايمان نياوردند كه دو عامل اصلي شان براي ايمان نياوردن به حضرت مسيح (ع) اين بود كه انتظار داشتند حضرت مسيح (ع) با جلال و جبروت بايد تردد كند، در حاليكه ايشان اين طور نبود. بنابراين حاضر نبودند بپذيرند و انتظار داشتند كه با روميان در بيافتند و آنها را شكست دهند و بني اسرائيل را دوباره به قدرت و عظمت برسانند.
حجت‌الاسلام انصاري پور عنوان كرد: كتاب مقدس مسيحي ها 27 بخش دارد كه 4 بخش نخست را اناجيل مي نامند و بقيه بخش‌ها شامل اعمال رسولان و 14 نامه و 3 نامه يوحنا و غيره است كه مفاهيم آخرالزماني آن در قالب مسيحاست.
وي تصريح كرد: شايد شما بگوييد كه ديگر لزومي ندارد آنها هم واژه مسيحا داشته باشند زيرا آنها به مسيح ايمان آوردند و او را مي بينند، پس چرا بايد يك نوع نگاه آخرالزماني در مورد مسيح داشته باشند.
مدير گروه رشته اديان ابراهيمي دانشگاه اديان و مذاهب اضافه كرد: نخست اينكه خود حضرت مسيح (ع) نمي‌خواست او را با نام مسيح بشناسند و اين به اوضاع و احوال حاد سياسي و اجتماعي آن حضرت بر مي‌گردد، وقتي حاكمان يهود با فردي كه مردم به تدريج به سمت او مي روند، مواجه مي شوند كه او را مسيح مي شناسند؛ پس شروع كردند به بدگويي از آن حضرت كه ادعاي او اين است كه مسيح ام يعني پادشاه و اين يعني رقيب براي روميان و يك سرزمين نمي تواند دو پادشاه داشته باشد و از اين رو بود كه حضرت اصرار داشت كه كسي از او با نام مسيح كه يك نام سياسي بود ياد نكند.
واژه پسر خدا در اناجيل يك واژه حقيقي نيست
وي گفت: تعبير ديگر مسيح "پسر انسان" است براي اينكه ايشان احتمال مي داد يك الوهيت به او نسبت دهند، خود را با نام پسر انسان معرفي مي‌كرد.
حجت‌الاسلام انصاري پور ادامه داد: حضرت عيسي(ع) در مدت سه سال رسالتشان يك جا ساكن نبودند و دائماً تغيير مكان مي دادند زيرا از سوي حاكمان رومي تحت تعقيب بودند و يكي از دلائلي كه ايشان ازدواج نكردند نيز همين بود. تا اينكه حاكمان رومي ايشان را دستگير كردند و طبق رسوم اعدام خودشان ايشان را تا حد مرگ شلاق زدند و سپس به صليب كشيدند كه اين ها به نقل از كتاب مقدس مسيحيان است.
وي افزود: واژه پسر خدا در در اناجيل يك واژه حقيقي نيست بلكه مفهوم مجازي دارد. مانند اينكه ما خانه خدا را بيت الله مي گوييم اما در حقيقت خانه خدا نيست. ولي در انجيل يوحنا اين معنا شكل ديگري مي گيرد و پسر يگانه خدا معرفي مي شود.
مدير گروه رشته اديان ابراهيمي دانشگاه اديان و مذاهب بيان داشت: كسي كه پس از ايشان ميدان را در دست گرفت "پولوس" بود. كه سرنوشت مسيحيت را در دست گرفت و امروز مسيحيتي كه ما داريم در واقع "پولوسيت" است، نه مسيحيت و عاملي كه سبب شد مسيحيان ايمان نياوردند اين بود كه در آينده عيسي يك عيسي ناصري نبود بلكه فرزند خدا بود و يك شكل الهي داشت.

قبر حضرت عيسي (ع) را شكافتند
وي تصريح كرد:طبق اعتقاد مسيحيان، پس از اعدام ايشان او را دفن كردند. اما بعد از 3 روز قبرشان را شكافتند و ديدند ايشان در قبر نيست. سپس حضرت بر آنان ظاهر شد و گفت به سوي آسمان ها خواهم رفت و بعد از 50 روز به سمت آسمانها با وعده بازگشت دوباره، عروج كردند.
حجت‌الاسلام انصاري پور با اشاره به اينكه مفهوم ديگر در مسيحيت، مفهوم آخر الزماني ملكوت خداست، و در اينجا با بازگشت مسيح مردگان زنده مي شوند و نظم كنوني عالم به هم مي خورد، گفت: واژه ملكوت خدا به دو حالت تعبير مي شود كه يك حالت اخلاق معنوي است يعني اگر كسي بخواهد وارد آن بشود به يك رشد اخلاقي نياز دارد و دومي يك دوران تاريخي است كه از نظر اينكه وقت آن چه زماني است؛ 3 حالت دارد.
وي با اشاره به آن سه حالت افزود: يكي اينكه هم اكنون ملكوت است و دوم اينكه در آينده ي نزديك است و سومين تعبير حالت آخر الزماني آن است، در زمان آينده در دوردست است كه در قرآن، خداوند وعده داده است و حكم كرده كه "او و رسولانش غلبه خواهند يافت".