محمد اكبري

«نشست اميركبير و امراي صغير» با حضور "مصطفی کواکبیان" (دبیر کل حزب مردم سالاری) و "سيد عباس سلیمی نمین" (مدير دفتر مطالعات و تدوين تاريخ معاصر ايران ) در جمع دانشجویان دانشگاه امیرکبیر كه از سوی انجمن اسلامی این دانشگاه با همکاری کانون اندیشه جوان برگزار شد

به گزارش خبرنگار کانون اندیشه جوان در این نشست مصطفی کواکبیان در جمع دانشجویان دانشگاه امیرکبیر اظهار داشت :موضوع این جلسه موضوع بسیار مهمی است به هر حال مناسب است تا در رابطه با اصلاحات و اصلاح طلبی که در پیشینه ایرانیان بوده با نگاه به زندگی امیرکبیر بحث داشته باشیم .
وی با اشاره به آیات قرائت شده در اول جلسه که مربوط به منافقین بود گفت : ای کاش آیاتی که مربوط به شعیب پیامبر است قرائت می شد تا با موضوع جلسه ارتباط بهتری پیدا می کرد چون به نظر ما بزرگترین اصلاح طلبان تاریخ پیامبران هستند و اصلاح طلبی شیوه مردان خداست، امیر کبیر هم یکی از آن مردان بود .
کواکبیان در ابتدا به پنج روش اصلاحی امیرکبیر در حوزه اداری، اقتصادی، فرهنگی ،ضداستعماری و ضداستبدادی اشاره داشت و در رابطه با اصلاح گری این شهید وطن گفت :امیرکبیر گر چه صدر اعظم بود ولی خود یک روزنامه نگار بود و از اقدامات فرهنگی او نیز انتشار روزنامه وقایع الاتفاقیه بود.
وی همچنین با اشاره به اصلاحات دیگر میرزا تقی خان امیرکبیر در حوزه فرهنگ به تأسیس دارالفنون توسط وی اشاره داشت و ادامه داد: این اقدام امیرکبیر نشانگر آن است که  اصلاحات باید از فرهنگ شروع بشود و اگر تحول فرهنگی جدی گرفته نشود اصلاحات چندان به ثمر نخواهد نشست.
ضمن اینکه وی کارهای زیادی در خصوص اصلاحات اداری و سیستم دولتی صورت داد که اجمالاً دست عناصری که شایسته نبودند و بر اساس شایسته سالاری بالا نیامده بودند را کوتاه کرد کما اینکه همین افراد بیشترین نقش را در ماجراهایی که نهایتاً منجر به قتل وی شد داشتند.
و لازم است یادآور بشویم که اصلاحات میرزا تقی خان به گونه ای بود که وی حتی برای ناصرالدین شاه هم حقوق مشخص تعیین کرده بود. از سوی دیگر اصلاحات ایشان در حوزه اقتصادی هم انجام شد به طوری که بسیاری از اقدامات مالیه و دریافتی ها را متناسب با سیستم اقتصادی آن زمان سامان داد که یکی از آنها توجه به تولید داخلی بود.

نماینده منتخب مردم سمنان در مجلس هشتم افزود: امیرکبیر حقیقتاً پیشتاز این موضوع بود که نگذارد والیان در سراسر کشور در وضعی که شرایط اقتصادی کشور نابسامان بود به رعیت زور بگویند از این رو مردم دوران امیرکبیر نسبت به دیگر دوره ها عزت بیشتری یافته بودند. میرزا تقی خان حتی برخی از قیامها و شورشهای محلی را از بین برد و این در راستای آن بود که مردم نقش خود را بیابند و نواقص و دیکتاتوریها که میراث گذشته بود رخت بربندد.
 عباس سلیمی نمین نیز در ادامه بحث ضمن تبریک سالروز سی امین جشن پیروزی انقلاب ابراز داشت: بنده خوشحالم که علی رغم میل دشمنان انقلاب ملت ایران اسلامی باز هم همانند این جلسه می توانند گردهم باشند و با هم اینگونه تبادل نظر کنند چون بد خواهان نظام می خواستند ما به جای صحبت به یکدیگر خصومت بورزیم .
وی افزود: به عقیده من امیرکبیر قربانی دو پدیده بود، یعنی زیاده خواهی خواص که در آن زمان مزیتهایی را برای خود رقم زده بودند و این مزیتها برای آنها اختیاراتی را بوجود آورده بود که امیر اینها را متوقف کرد و امور را در مسیر قانونی قرار داد.دوم اينكه سلطه گران در آن زمان از طریق فساد به دنبال ایجاد جای پا برای خود در ایران بودند و با ورود استعمار بود که به تدریج با پرداخت رشوه ها به استخدام آنها منجر شده از جمله اين عمال استخدامی استعمار، میرزا آقا خان نوری بود که وارد تشکیلات فراماسونری شده بود، که بالاخره این دو پدیده میرزا تقی خان را به قربانگاه برد . 
 وی یادآور شد: امروز چیزهايی که در رابطه با میرزا تقی خان امیرکبیر منعکس می شود به ویژه در خصوص اصلاحات باید مورد بحث قرار  گیرد. "عباس امانت" که خود بهایی است و به صورت جدی با امیر کبیر دشمنی می ورزد سال گذشته کتابی را با نام قبله عالم منتشر کرد که درآن درصدد تخریب چهره میرزا تقی خان امیرکبیر برآمده ، وی با استقلال ایران ستیز جدی دارد، پس لازم است بررسی شود که دامنه اصلاحات برخی ها، امیرکبیر را در بر می گیرد یا خیر ؟!.
وی ادامه داد: امیرکبیر در همان ابتدا جریان بهائیت را به خوبی شناخت و در مقام سرکوب این جریان برآمد پس این موضوع برای ما قابل فهم است که چرا این کتاب از سوی عباس امانت نوشته و منتشر شده ولی چیزی که برای ما قابل فهم نیست و ماهیت برخی اصلاح طلبان را روشن می کند آن است که کتاب قبله عالم بارها و بارها مورد تأيید روزنامه های اصلاح طلب قرار گرفت و حتی زمانی که بنده نقدی را بر ادعاها و جعل سندهای این کتاب نوشتم به سرعت فردای انتشار آن بار دیگر با "امانت " در دفاع از کتاب مصاحبه صورت گرفت تا مبادا به شخصیت و کتاب جعلی وی لطمه وارد شود، خب دوستان ما اهل امانت هستند و تعداد مقالات، مصاحبه هایی که در رابطه با این کتاب و نویسنده منتشر کرده اند موجود است و می توانید در اینترنت آن را به راحتی جستجو کنید، جالب است برخی دوستان اصلاح طلب ما به جای آنکه در این زمینه در روزنامه هایشان مثلاً تلاش داشته باشند که شخصی چون میرزا آقاخان را تخریب کنند اینگونه میرزا تقی خان امیرکبیر را وطن فروش نشان می دهند.
رئیس دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران خاطر نشان کرد: این می تواند شاخص هایی را به ما بدهد برای درک این معنا، که تا کجا دولت انگلیس را همراهی می کنیم در صورتی که چهره انگلستان در طول این تاریخ مشخص شده است و کسی نمی تواند آن را تکذیب کند در عین حال چهره امیرکبیر هم روشن است، پس سیستم اصلاحاتی و خدماتی وی و اعتبار فرهنگی که از جانب امیرکبیر نصیب ما شده است را چگونه می توانیم با دست خود تخریب کنیم!.

اگر می خواهیم مشکلات امروز با درایت مردان صالحی همچون امیركبیرها حل بشود باید شاخص های مردانی چون او را پاس بداریم .
وی در پایان بخش اول سخنرانی خود تصریح کرد که قطعاً روی سخن وی به دکتر کواکبیان و روزنامه حزب وی نبوده چرا که رسانه تحت اختیار وی را منصف تر از دیگر مطبوعات اصلاح طلب می داند.
بر اساس گزارش خبرنگار کانون اندیشه جوان مدیر مسئول روزنامه مردم سالاری در ادامه مناظره خود با سلیمی نمین با بیان اینکه خوشحالم که حداقل روزنامه ما را قدری منصف تر از سایر روزنامه های اصلاح طلب خواندید با کنایه گفت: من با خیلی از دوستان که به مناظره می نشینم می بینم که خیلی سریع به جاده خاکی می زنند و زمینه نطق ما را باز می کنند .
اینکه ایشان میگوید "امانت" چنین کتابی را نوشته چه ربطی به اصلاح طلبان دارد؟ قطعاً امیرکبیر با بهائیت مقابله داشت اما چرا از یاد برده اید که امیرکبیر با خرافه گرایی و قمه زن ها نیز مقابله داشت. دامنه اصلاحات امیر کبیر شامل زمینه های مختلف از جمله مذهبی و فرهنگی بود، ما اگر بخواهیم از امیرکبیر حرف بزنیم باید بگویم، چیزی که در رابطه با ایشان من دریافت کردم از طریق کتاب آقای هاشمی رفسنجانی در این زمینه بود و هیچ کاری به کتاب قبله عالم ندارم و آن را در جرگه اصلاح طلبی قرار نمی دهم.
عضو کمیسیون امنیت و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: درست است که "آقا خان نوری" فراماسونر بوده ولی حقیقت ماجرا این است که امیرکبیر کشته هوس رانی مهدعلیا قرار گرفت، چون او پسر آشپز باشی قائم مقام بود و از طبقه ضعیف، از این رو حق نداشته بالا بیاید و همین امر باعث موضوعاتی شد که به زدن رگ وی در گرمابه فین کاشان منجر شد.
ما مگر اینکه اسنادی را در آینده بدست بیاوریم که توطئه قتل امیرکبیر از جانب بیگانگان بوده و گرنه چیزی که در تاریخ دیده می شود آن است که یک عده توطئه کردند تا پست و میزشان به خطر نیفتد و حتی خود ناصرالدین شاه هم ترسید که مبادا وی ادعای اصل سلطنت را بکند.

در بحث دیپلماسی هم اقدامات وی به ما می فهماند که قطعاً اصلاحات اگر می خواهد سامان داشته باشد نمی تواند با وابستگی به بیگانگان صورت بگیرد .

سلیمی نمین هم در ادامه بحث کواکبیان با این اشاره که "با تشکر از آقای کواکبیان که ما را از جاده اصلی به جاده خاکی منحرف کردند" گفت: ایشان در اظهاراتشان استعمار را در موضوع امیرکبیر کم رنگ کردند در صورتی که امیرکبیر نخست وزیر استبداد بود اما سرگذشت وی در تاریخ او را فرد شایسته ای نشان می دهد و حساسیت وی بر سر بيگانگان مشخص است،  قطعاً آنچه که در مرگ وی از سوی زیاده خواهان اتفاق افتاده با هدایت بیگانگان بوده است .
وی نخست وزیر پادشاهی است که ما او را نمود استبداد می دانیم اما دیده می شود که امیرکبیر به محض اینکه احساس می کند بیگانگان می خواهند پایگاه اعتقادی را مورد هدف قرار دهند هرگز این آشوبگری بیگانه را نمی پذیرد ازاین رو خواهش می کنم بروید و آرشیو روزنامه ها را درخصوص عباس امانت بیابید که چه روزنامه هایی به طور مکرر تبلیغات نسبت به کتاب او داشتند و وقتی ما نقدی را  از سوی دفتر مطالعات و تدوین تاریخ نسبت به جعلیات امانت به روزنامه شرق دادیم بلافاصله با امانت مصاحبه ای را ترتیب می دهند تا به وی اهانتی نشده باشد. اگر آقای کواکبیان اعتقاد دارند اصلاح طلبانی هستند که کاری می کنند که بیگانگان آن را تأيید می کنند! این خیلی خوب است که خود این حرف را می پذیرند، من ایشان را در برخی محافل منصف دیده ام ولی در اینکه چرا در روزنامه خود، حداقل مقاله ای بنویسند که چرا امیرکبیر را دوستان اصلاح طلبشان اینگونه به تاخت و تاز می گیرند به ایشان انتقاد دارم زیرا با این ادعا از جانب شما حداقل این کار که از عهده شما برمی آمد؟
چه اشکالی دارد که آقای کواکبیان به عنوان یک اصلاح طلب هزینه هایی این چنین را پرداخت کند؟ ایشان ایراداتی را هم به جناح رو به روی خود دارد و این خوب است ولی لازم است انتقاد از خود هم باشد، در مجلس هم هستند کسانی که اصولگرا هستند ولی با برخی ایده های مطرح شده در جناح خود و جناح مقابل انتقاد می کنند. ما باید اصولی را پاس بداریم و نباید تمام اصولمان را قربانی گرایشهای حزبی خود کنیم اگر این گونه انتقاد درونی باشد فضای سیاسی کشور یک فضای منصفانه می شود و نیروهای ناسالم را از خود دور کرده ایم، جوانان نیز با هزینه های کمتری می توانند به بصیرت برسند و به جریانهای سیاسی اتکا کنند.
اگر برخی عزیزان این شیوه را عمل می کردند می توانستیم ارتباطات منصفانه تر و دقیقتری داشته باشیم.

وی با بیان اینکه باید مرزبندی هایمان را مشخص کنیم گفت: شما اگر ایراد به صدر اعظمی او دارید نباید از من این سئوال را بپرسید بلکه باید به 200سال پیش بروید و از خود او بپرسید که چرا پذیرفت؟ به سیدجمال الدین اسدآبادی هم این ایراد هست چون او هم اعتقاد داشت باید اصلاحات را از بالا انجام داد، امیرکبیر غیر از این نمی توانست کاری بکند از این رو با حفظ سمت وزیری ناصرالدین شاه دست به اصلاحات می زند و این تلاش باید تشویق بشود. ضمن اینکه من از حساسیتم در مورد استعمار نکاستم  بله... در اسناد تاریخ است و در کتاب پهلوی خود محمد رضا به این نکته اشاره داشته که حتی لیست سفرا و وزرا از سوی انگلیس معرفی می شدند، از این رو این طبیعی است که از سفارتخانه ها تا اعماق دربار استعمار نفوذ داشته باشد.
استعمار در ایران همیشه به دنبال منافع خود بوده ما نیز باید به دنبال منافع خود باشیم.
سلیمی نمین در پاسخ به اظهارات کواکبیان بیان کرد: اگر همه نیروهای سیاسی خط انصاف را پیش بگیرند اصلاح جامعه تسهیل می شود هر نیروی سیاسی تأثیر سخنش در جریان خود بیشتر از جریان مقابل است حال این سخن چه به سخره گرفته شود چه نه، وظیفه داریم این را بگوئیم ما می توانیم هرکداممان در دایره تأثیرگذاری خود مؤثر عمل کنیم.
وی خطاب به کواکبیان گفت: رقیب سیاسی شما یک موضعی در برابر شما دارد و به لحاظ بهبود وضعیت خود باید انتقاد را پذیرفت متأسفانه فضای سیاسی جامعه مان اینگونه نیست! نوعاً افراد از قبل گارد خود را گرفته و دسته بندی های خود را برای خود از پیش صورت داده در حالي كه ما می توانیم در رابطه با اصلاح بیشتر از آنکه به رقیب بپردازیم به جناح داخلی  خود عنایت کنیم آنچه مسلم است در طول سی سال به دلیل میدان داری عناصر تندرو هزینه های رقابت های سیاسی خیلی زیاد شده .
سلیمی نمین تأکید کرد: عناصر تندرو متأسفانه قدرت جوسازی دارند و گاهی عناصر عاقل را به دنبال خود می کشند. خوب است قدری انصاف داشته باشیم قطعاً  آقای کواکبیان می دانند که امیرکبیر از سوی دوستانشان مورد تاخت و تاز قرار گرفته اند ما باید به مصالح جامعه بیشتر بها بدهیم.