یاسین کولیوند

نگاهی به آخرین جلسه دوره نقد ادبی درسال86
در هیاهوی همیشگی آخرین روزهای سال 86، جلسه پایانی ترم اول دوره نقد ادبی در فضای آرام و سنتی باشگاه جهاندیدگان خاقانی با موضوع های داستان و مقاله نویسی، روش تحقیق و ادبیات داستانی غرب برگزار شد.
کلاس های دوره نقد ادبی از سوی کانون اندیشه جوان و گروه ادبیات اندیشه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، جهت شناسايي مبانی نظری و علمی نقد ادبی بصورت روشمند و آکادمیک و همچنین پرورش منتقدان کارآمد در عرصه ادبیات، تشکيل شده است. آخرین جلسه اين دوره در سال جاری، روز پنج شنبه 23 اسفند ماه با حضور استادان برجسته و دانشجویان این دوره برگزار شد و در پی آن است تا کار خود را در سال جدید با جدیت هر چه بیشتر دنبال کند.
کلاس های دوره نقد ادبی با حضور شخصیت های برجسته ای نظیر استاد "شهریار زرشناس"، دکتر "ابراهیم خدایاری" و استاد "احمد شاکری" برگزار شد که به بررسی سرفصل های تاریخ ادبیات داستانی در غرب و روش تحقیق و اصول داستان نویسی اختصاص داشت.
در جلسه پایانی این دوره در سال جاری، اساتید به جمع بندی مطالب و نیز ارائه مطالب جدید به صورت مختصر پرداختند.

سطح دوره نقد ادبی در حد مقطع دکتراست
استاد شهریار زرشناس، عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در این جلسه ویژگی های ادبیات یونانی - رومی را بررسی کرد و ادبیات قرون وسطی را به صورت تخصصی مورد بحث قرار داد.
وی گفت: بیشترین پیامبران اولوالعزم در مشرق زمین مبعوث شدند که پاسخ های رازآمیزی را برای حضور آنان می توان بیان داشت. این سؤال پاسخ صریح و روشنی ندارد و بشر با عقل قاصر خود نمی تواند پاسخ مناسبی را برای این مسأله بیان کند.
استاد زرشناس در ادامه این جلسه به جمع بندی مباحث ارائه شده در دوره پرداخت و گفت: ویژگی های ادبیات یونانی - رومی مورد بررسی قرار گرفت و نگاه تخصصی به ادبیات قرون وسطی داشتیم و مرور مختصری بر اثر بزرگ دانته، "کمدی الاهی" انجام شد و محورها و شاخص های اصلی آن مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
همچنین استاد زرشناس در حاشیه برگزاری کلاس های دوره نقد ادبی، در گفتگو با خبرنگار سایت کانون اظهار داشت: دوره نقد ادبی، فرصتی شد جهت شناخت نخبگان. از بین دانشجویان شرکت کننده در طرح، سه نفر از آن ها را در سطح بالا می بینم و بقیه دانشجویان نیز در سطح قابل قبولی بودند. البته انتخاب دانشجو برای این دوره می توانست بهتر و انسجام یافته تر صورت گیرد.
وی خاطر نشان کرد: سطح دروس ارائه شده به دانشجویان، سرفصل های مقطع دکتری است که به صورت تخصصی آموزش داده می شود و این مورد از نکات قوت این دوره به شمار می آید.
این استاد ادبیات عنوان کرد: فضای کلاس ها بسیار مناسب بود و همین امر باعث ایجاد ارتباط عمیقی بین استاد و دانشجویان شد.
زرشناس در پایان یادآور شد: برای تمامی دانشجویان سالی پربرکت را آرزو می کنم و امیدوارم در سال آینده با جدیت بیشتری کلاس های نقد ادبی را دنبال کنند.
 
شرکت کنندگان دوره نقد ادبی با عناصر داستانی آشنا باشند
استاد احمد شاکری در این جلسه به بررسی زاویه دید با عناصر داستانی پرداخت و گفت: روایت کننده داستان همان عنصر زاویه دید است که با لحن ارتباط دارد و در رسمی ترین نوع نثر، زاویه دید سوم شخص به کار می رود که اعتباری و حقیقی نیست، در متن حضور ندارد و همچنین شامل مشخصه قومیت نمی شود.
وی افزود: در جلساتی که از دوره نقد ادبی سپری شد، آشنایی مقدماتی با عناصر داستانی صورت گرفت. این عناصر در کل داستان پخش می شوند، قابل تشخیص نیستند و برای هر نویسنده به کارگیری عناصر داستانی بهترین ابزار است.

نقد سازمان یافته در ادبیات داستانی تقویت شود
دکتر ابراهیم خدایاری، استاد دانشگاه تربیت مدرس و یکی از اساتید این دوره، در گفتگو با خبرنگار سایت کانون اظهار داشت: برگزاری این دوره ها باعث شکوفایی استعدادها و هر چه بالنده تر شدن فرهنگ نقد و نقد پذیری در کشور می شود.
وی افزود: نتیجه این طرح را باید بعد از پایان دوره دید و سطح نقدهای دانشجویان این دوره را پس از اتمام سرفصل ها ارزیابی کرد تا به جمع بندی کاملی از مهارت آنان در نقد و نقادی دست یافت.
خدایاری تأکید کرد: نقد در کشور ما سابقه طولانی ندارد. ما نباید انتظار داشته باشیم که در 100 سال، راه هزار ساله را طی کنیم. ادبیات ایران سابقه درخشان و طولانی دارد، اما متأسفانه نقد سازمان یافته در کشورمان بیشتر از صد سال عمر ندارد.
وی تصریح کرد: سطح علمی دانشجویان در طول این زمان که از طرح می گذرد، با هم تفاوت دارد و تنوع در میان دانشجویان زیاد است که اگر در ابتدا گزینش بهتري از دانشجویان به عمل می آمد، به هرچه شکوفاتر شدن این کلاس ها کمک می کرد.