آیا زن از مرد پرحرف تر و حسودتر است؟
در بحث حقوِق زن، اگر تفاوت زن و مرد در بعد جسمی و روحی به نحو تعيين كننده ای ثابت شود، راه براي اختلاف در حقوِق و وظايف باز خواهد شد ولی اگر مانند برخی فمينيستها و جامعه شناسان گفتيم كه هيچ تفاوتی ميان زن و مرد به جز تفاوتهای بيولوژيك وجود ندارد و تفاوتها در ذهنيّت و رفتار و احساس آن دو، ناشی از تأثيرات محيطی و فرهنگی است، در آن صورت به سختی می توان حقوق متفاوت را اثبات كرد.
واقعيت و حق آن است كه بين مرد و زن و نر و ماده حتّی در حيوانات و گياهان تفاوتهای اساسی وجود دارد. و انكار اين امر، انكار يك امر وجدانی و بديهی است. موهوم دانستن و قديمی شمردنِ اين اصل مسلّم، شنا كردن و حركت بر خلاف جريان حتمی طبيعت است. امروزه در پايان قرن بيستم، در پرتو پيشرفت های حيرتانگيز علوم تفاوتهای زن و مرد بيشتر روشن شده است. امّا اين تفاوتها به هيچ وجه به برتری يا پستی زن و مرد مربوط نيست. دست آفرينش اين تفاوت ها را براي اين به وجودآورده است كه امور مختلف جامعه بشری را بهتر سامان دهد و پيوند خانوادگي زن و مرد را محكمتر كند.
قانون خلقت اين تفاوتها را به اين منظور ايجاد كرده است كه به دست خود حقوِق و وظايف جامعه و خانواده را ميان زن و مرد تقسيم كند. قانون خلقت تفاوتهای زن و مرد را به منظوری شبيه منظور اختلاف ميان اعضاء بدن ايجاد كرده است اگر قانون آفرينش هر يك از چشم و گوش و دست و پا و ستون فقرات را در وضع و شكل خاصی قرار داده است نه از آن جهت است كه نظر تبعيضآميز داشته و به نفع يكی نسبت به ديگری جفا روا داشته است، بلكه تفاوتهای زن و مرد بر اساس «تناسب» است نه «نقص و كمال».
قبل از ذكر برخی از تفاوت ها بايد توجه كرد كه منظور ويژگي هايی است كه دست تكوين در نهاد مرد يا زن قرار داده و غالب افراد از اين دو جنس، چنين صفتی را دارند. پس وجود افراد نادر و استثنايی به طبيعی بودن صفات لطمه نمیزند.
اختلافات زن و مرد هم در بعد جسمی است و هم در بعد روانی و احساسات.
از لحاظ جسمی: مرد بطور متوسط درشت اندامتر و بلند قدتر وخشنتر از زن است. صدای مرد كلفتتر و خشنتر است و صدای زننازكتر و لطيفتر، رشد بدنی زن سريعتر است از مرد، رشد عضلانی و نيروی بدنی مرد بيشتر از زن است، مقاومت زن در مقابل بسياري از بيماری ها از مقاومت مرد بيشتر است، زن زودتر بالغ می شود و زودتر از نظر توليد مثل از كار ميافتد، مغز متوسط مرد از مغز متوسط زن بزرگتر است ولی با در نظر گرفتن نسبت مغز بهّ کل بدن، مغز زن بزرگتر است، ريه مرد قادر به تنفس هوای بيشتری است و ضربان قلب زن سريع تر است، دستگاه تناسلی و سينه زن و مرد كاملاً متفاوت است و نقش زن در بارداري و پرورش فرزند بسيار بيشتر از مرد است، دوران قاعدگی و ضعف جسمی فقط در زن وجود دارد و مواردی ديگر.
از لحاظ روانی: ميل مرد به ورزش و شكار و كارهای پرحركت بيش از زن است، احساسات مرد مبارزانه و جنگی و احساسات زن صلحجويانه و بزمی است، مرد متجاوزتر است و زن آرامتر، زن از توسل به خشونت درباره ديگران و درباره خود پرهيز می كند ولی مردان خشنترند. احساسات زن از مرد جوشانتر است، زن زودتر و سريعتر تحتتأثير احساسات خويش قرار می گيرد و مرد سرد مزاجتر است و با تعقل و تدبير بيشتری عمل ميكند، زن بطور طبيعی به زينت و جمال و آرايش و مدهای مختلف علاقه بيشتري دارد، احساسات زن بي ثباتتر از مرد است، زن از مرد محتاط تر، مذهبی تر، پرحرفتر، ترسوتر، حسودتر وتشريفاتی تر است؛ احساسات زن مادرانه است و به خانه و خانواده بيشترعلاقه دارد، زن در علوم استدلالی و عقلي به پای مرد نميرسد ولی در ادبيات و نقاشي و مسائل ذوقی دست كمی از مرد ندارد، مرد كتومتر از زن است و زن رقيق القلبتر از مرد.
علاوه بر دو جهت فوِق، از نظر احساسات و رابطه با يكديگر می توان گفت، مرد بنده شهوت خويش است و زن بنده محبت مرد است، مرد زنی را دوست دارد كه او را پسنديده و انتخاب كرده باشد و زن مردی را دوست دارد كه ارزش او را درك كرده باشد و دوستي خود را قبلاً اعلام كرده باشد، مرد ميخواهد شخص زن را تصاحب كند و زن ميخواهد دل مرد را مسخّر كند و از راه دل بر او مسلط شود، مرد می خواهد زن را بگيرد و از كسی حمايت كند و زن می خواهد او را بگيرند و حمايت كنند، مرد ميخواهد به زن مهر بورزد و زن ميخواهد كه مورد مهر و محبت قرار گيرد، زن بيش از مرد قادر است بر شهوت خود مسلط شود و شهوت مرد ابتدايی و تهاجمي است و شهوت زن انفعالی و تحريكی.
تفاوتهای ياد شده و بسياری موارد ديگر، تفاوتهای انبوهي استكه دست تقدير در وجود اين دو نوع مخلوِق قرار داده است. همه كسانيكه بنحوی با زن و مرد سر و كار دارند، چه در امر تعليم و تربيت، چه ازجهت روان شناسی و جامعه شناسی و چه از بعد فيزيولوژيكی و جهات ديگر، به تمايزهای عديدهای بين آن دو جنس برخورد می كنند. خلاصه سخن اينكه وجود تفاوت بين زن و مرد در ابعاد مختلف، سخنی است كه نياز به دليل ندارد و كاملاً روشن است، البته برخی از اين تفاوتها كه دائمی و عمومی و منشأ آثار مختلف اجتماعی هستند، حقوِق و وظايف مختلفی را به دنبال می آورند مثل دخالت بيشتر زن در باروری و شيردهی يا دوران قاعدگی در زن و قدرت باروری محدود او نسبت به مرد يا احساسات و عواطف شديد و غالب در زن و نوع گرايش و ميل دو جنس به يكديگر؛ و برخی تفاوتهای جزئی و گذرا در نقش مرد و زن چندان تأثير ندارند. مسأله حجاب، مهريه و نفقه، تعدّد زوجات و ازدواج موقت، تفاوت در امر قضاوت و حكومت و ارث و ديه و قصاص، همه و همه به نحوي به موارد ياد شده ارتباط دارند.
در اينجا سخن يك زن روان شناس به نام «كليودالسون» را در تأييد مطالب قبل اضافه می كنم. وی می گويد:
«... خانمها تابع احساسات و آقايان تابع عقل هستند. بسيار ديده شده كه خانمها از لحاظ هوش نه فقط با مردان برابری می كنند، بلكه گاهی در اين زمينه از آنها برتر هستند. نقطه ضعف خانمها فقط احساسات شديد آنهاست، مردان هميشه عملی تر فكر می كنند، بهتر قضاوت می كنند، سازمان دهنده بهتری هستند و بهتر هدايت می كنند، پس برتری روحی مردان بر زنان چيزی است كه طراح آن طبيعت می باشد، هر قدر خانمها بخواهند با اين واقعيت مبارزه كنند بی فايده خواهد بود، خانمها به علت اينكه حساستر از آقايان هستند بايد اين حقيقت را قبول كنند كه به نظارت آقايان در زندگي شان احتياج دارند... بزرگترين هدف خانمها در زندگي «تأمين» است. و وقتي به هدف خود نائل شدند دست از فعاليت می كشند. زن براي رسيدن به اين هدف از روبرو شدن با خطرات بيم دارد، ترس تنها احساسي است كه زن در برطرف كردن آن به كمك احتياجدارد... كارهايي كه به تفكّر مداوم احتياج دارد زن را كسل و خسته می كند...»
نكته مهم و قابل توجه اينكه جامعه شناسان و روان شناسان در مورد اصل و منشأ تفاوتهای زن و مرد با يكديگر اتفاِق نظر ندارند. برخي ازآنها وجود تفاوت بين مذكر و مؤنث را ـ جز در موارد معدود جسماني ـ رد می كنند، اما برخي ديگر بر آن اصرار می ورزند و می گويند دختر و پسر با يكديگر تفاوتهای اساسی دارند. كسانی كه به وجود تفاوتها اعتقاد دارند، در اين مسأله اختلاف دارند كه ريشه و منشأ تفاوتها چيست؟. برخی منشأ تفاوتها را عوامل ارثي و گروهی ديگر نيز عوامل اجتماعي و محيطی می دانند و غالب آنها نيز تركيب وراثت و محيط را عامل اصلي تفاوت به حساب می آورند.
از ديدگاه اسلام بسياري از اين تفاوتها ذاتی است و ريشه در علايق و عواطف و ويژگی های جسمی و روحی زن و مرد دارد. و احكام متفاوت دو جنس حاكي از اين امر است و طبيعتاً تفاوتهای اجتماعی و بعدی نيز بر اساس اختلافات ذاتی است نه امری موقّتی و روبنايی. در بعضی آيات و روايات اسلامی به اين تفاوتها اشاره شده است.
در نهايت بايد گفت به اصطلاح طرفداران حقوِق زن و فمينيستها، با تبليغ همسان سازیِ فراگيرِ هر دو جنس، آن دو را از ايفای نقش اصلی خويش باز می دارند. علاوه بر اينكه نرينه سازی رفتارهای مادينه، ارزش و اصالت را به جنس مذكّر می دهد و می كوشد تا زنان را برانگيزد كه خود را به مردان برسانند و چون آنان بينديشند و عمل كنند، و اين بی نهايت تحقير نسبت به زن است، زيرا كه به راستی معيار برتري و ارزش، مرد بودن نيست. تا نهضت زن گرايی به «مرد سازي زنان» بپردازد. زن بودن برای زنان، خود كمال و ارزش است، همان طور كه مرد بودن برای مردان كمال و ارزش است و هر كدام با انجام وظيفه خود به كمال مطلوب و سعادت دو جهان خواهند رسيد.
- در قسمت نظرات بطور مستقیم از ورد ( Microsoft Office Word) کپی نکنید .
عناوین دیگر :
چرا حكم قصاص مرد و زن در اسلام متفاوت است؟
چرا مردان بیشتر از زنان ارث می برند؟
فلسفه احکام زنان چیست؟
چرا در اسلام دیه زن و مرد متفاوت است؟
آیا زن از مرد پرحرف تر و حسودتر است؟