آيا زن از مرد پست تر است؟
با مراجعه به آيات و روايات و تعاليم دين، به دست ميآيد كه اسلام مرد و زن را در آفرينش از يك جنس ميداند. اساسا انسانیت وكمالات انساني مربوط به روح است و روح، نر و ماده ندارد.
بعنوان مثال قرآن ميفرمايد: «يا أيُّهاالنّاسُ اتّقوا ربكم الّذي خَلقَكم مِننفسٍ واحدة و خَلقَ منها زوجَها وَ بَثَّ مِنهُما رِجالا كثيرا و نِساءً»
«اي مردم! از (مخالفت) پروردگارتان بپرهيزيد. همان كسي كه همه شما را از يك انسان آفريد؛ و همسر او را (نيز) از جنسِ او خلق كرد؛ و از آن دو، مردان و زنانِ فراواني (در روي زمين) منتشر ساخت.»
با توجه به ظاهرِ اين گونه آيات، خلقت حضرت حّوا3 بعد ازحضرت آدم7 بوده، ولي صِرفِ تأخير زماني يك موجود اوّلاً هيچگاه بهمعناي پستي وجودِ دوّم نيست، بلكه هر دو از يك گوهر وجودي هستند وهيچ امتيازي بين آنها نيست مگر به اوصاف و اخلاِ اكتسابي ثانياً برفرضي كه زن از بدن مرد آفريده شده باشد يا بالعكس، هيچيك دلالت برطفيلي بودن يك جنس در حقيقت وجودي نميكند، علاوه بر اين كه فرعبودن خلقت حضرت حوّا دلالتي بر فرع بودن جنس ساير زنان ندارد.
و در جاي ديگر ميفرمايد: «او خدايي است كه (همة) شما را از يكفرد آفريد، و همسرش را نيز از جنس او قرار داد، تا در كنار او بياسايد.»
اينگونه آيات بخوبي نشان ميدهند كه زنان از جنسِ مردان هستندپس ماهيت و آفرينش هر دو يكي است. در قرآن اثري از آنچه در بعضياز كتب هست كه زن از ماية پستتر از ماية مرد آفريده شده و يا اينكه بهزن جنبة طفيلي دادهاند و گفتهاند كه همسر حضرت آدم از عضوي ازاعضاءِ طرف چپِ او آفريده شده، نيست. گر چه در اين زمينه به بعضي ازرواياتِ ضعيف هم استناد شده است، امّا اين طرز فكر در قرآن و احاديثمعتبر صريحاً مردود شمرده شده است.
زراره ميگويد از امام صادِ7 از آفرينش حوّا سؤال شد كه برخيميگويند خداوند حوّاء را از دندة پايين و چپِ آدم آفريد. امام7 فرمود:خدا منزه و برتر است از اين نسبت. آن كس كه چنين ميگويد، ميپنداردكه خداوند قدرت نداشت براي آدم، همسري از غيرِ دندهاش بيافريند!اينان راه را بر خردهگيران باز ميكنند... اينها چه ميگويند؟
خداوند ميان ما و آنان داوري ميكند، خداوند بزرگ آنگاه كه آدم را ازخاك آفريد و به ملائكه فرمان داد تا او را سجده كنند، خوابي عميق بر اوچيره ساخت، سپس مخلوقي جديد بيافريد...كه وقتي به حركت درآمد ازحركتِ او به خود آمد. چون بدان نگريست ديد زيباست و همانندِ خودِ اواست، جز اينكه زن است... آدم در اين هنگام گفت: خداوندا اين مخلوِِزيبا كيست كه من نسبت به او چنين احساسِ اُنس ميكنم؟ خداوند گفت:اين بندة من حوّاست...»
زن در تفكّر قرآني همپاي مرد، تكاملپذير و اوجگرا است و قرآنهر گاه از كمالات انساني سخن ميگويد، زنان را نيز همدوشِ مردانمطرح ميكند. راه رسيدن به كمالاتِ انساني و تقرّب به خداوند متعال،بنحو مساوي براي مرد و زن باز است. از جمله در سورة نساءميخوانيم: «و كسي كه چيزي از اعمال صالح را انجام دهد، خواه مردباشد يا زن، در حالي كه ايمان داشته باشد، چنان كساني داخل بهشتميشوند، و كمترين ستمي به آنها نخواهد شد. در هر يك از دو جناحِ حقّو باطل، هم مردان وجود دارند و هم زنان.
قرآن برخلاف آنچه كه در عهد عتيق (= تورات) و بعضي از آثارادبي جهان آمده، زن را عنصرِ گناه و شيطانِ كوچك نميداند حوّا را علّتِرانده شدنِ آدم از بهشت نميداند، بلكه ميگويد شيطان آن دو را وسوسهكرد و آنها را به فريب راهنمايي كرد. در آية 20 از سورة اعرافميخوانيم: «سپس شيطان آن دو را وسوسه كرد، تا آنچه را از اندامشانپنهان بود، آشكار سازد...»
قرآن برخلاف برخي نظرياتِ تحقيرآميز كه زن را در ناحيةاستعدادهاي روحاني هم رديف مرد نميدانند، در كنار مردان بزرگ اززنانِ بزرگ نيز ياد ميكند. از همسران آدم و ابراهيم و از مادرانِ موسي وعيسي7 در نهايتِ تجليل، ياد كرده است. به عنوان نمونه در سورة آلعمران آمده است: و (به ياد آوريد) هنگامي را كه فرشتگان گفتند: ايمريم! خدا تو را برگزيده و پاك ساخته، و بر تمام زنانِ جهان، برتري دادهاست. اگر همسرانِ نوح و لوط را به عنوان زناني ناشايسته ذكر ميكند،از زنِ فرعون نيز به عنوان زني بزرگ ياد كرده است. در تاريخ اسلامكمتر مردي به مقام خديجه3 ميرسد و هيچ مردي جز پيامبر9 وعلي7 به پايه و مقامِ حضرت زهرا3 نميرسد.
اسلام برخلاف برخي آيينها و مروّجينِ رهبانيت، ازدواج را مقدّس ومستحّب ميداند و دوست داشتنِ زنان را از اخلاِِ انبياء ميداند.
اسلام برخلافِ برخي نظرياتِ تحقيرآميز كه وجود زن را مقدّمه ووسيله براي وجودِ مرد ميدانند، و اصالت را به مرد ميدهند زمين وآسمان و ابر و باد و گياه و حيوان را در اختيارِ انسان و براي او ميداند، اماهرگز نميگويد كه زن مقدّمه براي آفرينشِ مرد است.
قرآن ميفرمايد: زنان زينت و پوششِ شما هستند و شما مردان زينت وپوشش آنها. و قرآن وجودِ زن را شرّ و بلا نميداند بلكه خير و مايةآرامش و تسكينِ مرد ميداند. و بالاخره قرآن برخلاف برخي نظرياتِديگر سهم زن را در توليد فرزند ـ كما اينكه در علوم روز نيز به اثباترسيده است ـ كمتر از مرد نميداند و نسلِ انسانها را از آدم و حوّا ـ هر دوـ ميداند. در آغاز سورة نساء ميفرمايد: «اي مردم! از (مخالفت)پروردگارتان بپرهيزيد. همان كسي كه همة شما را از يك انسان آفريد، وهمسر او را (نيز) از جنس او خلق كرد، و از آن دو، مردان و زنان فراواني(د روي زمين) منتشر ساخت.
پس مرد از ديدگاه اسلام و قرآن و زن از جهت آفرينش و ماهيّتانساني يكسان هستند و برتري نسبت به يكديگر ندارند.
- در قسمت نظرات بطور مستقیم از ورد ( Microsoft Office Word) کپی نکنید .
عناوین دیگر :
چرا حكم قصاص مرد و زن در اسلام متفاوت است؟
چرا مردان بیشتر از زنان ارث می برند؟
فلسفه احکام زنان چیست؟
چرا در اسلام دیه زن و مرد متفاوت است؟
آیا زن از مرد پرحرف تر و حسودتر است؟