آیا پلورالیسم با دینداری سازگار است؟
كثرتگرایی، كثرت باوری یا پلورالیسم گرایشی است كه بر لزوم پذیرش واقعیتها و حقیقتهای متكثر تأكید دارد. باید پذیرفت كه عوامل متعدد و مستقلی وجود دارند كه بر شؤونات مختلف زندگی سایه میافكند و هرگز نباید این عوامل را در عرصههای تأثیر گذار نادیده گرفت و تنها به یك واقعیت یا حقیقت اصالت بدهیم. چنین باوری دو پیش فرض الزام آور دیگری را به همراه دارد. نخست، الزام به مدارا و تحمل یكدیگر و دوم، پذیرش نسبی بودن واقعیت و حقیقت. حقیقت در نزد فرد یا گروه خاصی نیست و دیگران نیز به سهم خود حظی از حقیقت بردهاند. بنابراین، نباید مطلقگرا بود و حقیقت را منحصر در آنچه نزد ماست بدانیم. الزام اخلاقی هم حكم میكند كه برای دیگران به همان اندازهای كه برای خود ارزش گزاری میكنیم، ارج بنهیم. زیرا پذیرفتهایم كه حقیقت در انحصار ما نیست. پس باید اهل مدارا و تحمل بود.
پلورالیسم یا كثرت باوری در هر حوزهای به شكل خاصی عینیت پیدا میكند. در عرصه سیاسی بدان معنا است كه برای گروهها و نهادهای سیاسی و مدنی به اندازه دولت یا بیشتر از آن، جایگاه و نقش سیاسی قایل شویم. پلورالیسم سیاسی خواهان برابری سهم دولت و افراد و گروهها در مشاركت سیاسی میباشد. این ایده با هرگونه سلطه و انحصار مراكز قدرت و تصمیمگیری در دست دولت مخالفت میكند. لیبرالیسم سیاسی از این نظریه در برابر انحصارطلبی دولت دفاع میكند. اما در حوزه دین و دینداری، طرفداران پلورالیسم مدعی لزوم پذیرش تكثر ادیان و ارج نهادن به حقانیت همه ادیان میباشند. همان گونه كه دكتر "محمد لگنهاوزن" گفته است: «كثرتگرایان دینی تصدیق میكنند كه همه ادیان بزرگ راهی به سوی نجات عرضه میكنند و همه آنها در بردارنده حقیقت دینیاند. بنابراین، پیروان ادیان و مذاهب بایستی با بردباری یكدیگر را تحمل و مدارا نمایند. بر این اساس، كثرت باوران هیچ گونه ناسازگاری میان پلورالیسم و دینداری مشاهده نكردهاند كه دینداران را دعوت به كثرت گرایی دینی كنند.
به نظر میآید كه همه ادیان و پیروان آنها پلورالیسم یا كثرت باوری را به معنا و مفهومی كه لیبرالیستها اراده كردهاند، نپذیرفته باشند. لیكن اساس كثرتگرایی دینی را بسیاری از دینداران، بر مبنای تصوری كه از مفهوم آن در نظر دارند، پذیرفتهاند. بنابراین، نمیتوان حكم كلی بر عقیده دینداران به سازگاری یا عدم سازگاری با پلورالیسم را داشت. باید هر گونه گرایش دینداری را به طور مستقل مورد مطالعه و ارزیابی قرار داد تا معلوم گردد كه با استفاده از آموزهها و پیش فرضهای دینی شان تا چه اندازه با پلورالیسم دینی موافقت یا ناسازگاری دارند.
- در قسمت نظرات بطور مستقیم از ورد ( Microsoft Office Word) کپی نکنید .
عناوین دیگر :
آیا تكنولوژی صرفاً نقش ابزاری دارد؟
اساس رفتار دموكراتیك چيست؟
آیا علم ذاتاً پدیده ای بی طرف است؟
آیا علم به فلسفه نیازمند است؟
آیا موضوع پلورالیسم دینی تنها با نخبگان فکری قابل طرح است؟