آیا تكنولوژی‌ صرفاً نقش ابزاری دارد؟
امروزه‌، تكنولوژی‌ تمام‌ فلسفه‌های‌ اصیل‌ را در لای‌ چرخ‌ دنده‌های‌ آهنینش‌ خرد و نابود می‌كند. عصر سلطه‌ تكنولوژی‌، عصر بی‌ بنیادی‌ و دوری‌ از فلسفه‌ و عصر سرگشتگی‌ و پودر شدن‌ انسان‌ است‌.

اساس‌ رفتار دموكراتیك‌ چيست‌؟
در هیچ‌ نظام‌ سیاسی‌ مدرنی‌ نمی‌توان‌ حكومتی‌ را یافت‌ كه‌ مشتمل‌ بر دو یا چند ایدئولوژی‌ سیاسی‌ مستقل ‌باشد. بنابراین‌، ایدئولوژی‌های‌ سیاسی‌ تكثر معرفت‌ شناختی‌ را در چارچوب‌ ایدئولوژیك‌ خود پذیرا است‌.

آیا علم ذاتاً پدیده ای بی طرف است؟
اگر علم‌ در فضای‌ دینی‌ و قدسی‌ شكوفا گردد، بی‌ طرفی‌ آن‌ تضمین‌ شده‌ است‌. زیرا علم‌ به‌ دین‌ تكیه‌ می‌زند و دین‌ هم‌ سخن‌ حق‌ و عدالت‌ است‌. وقتی‌ علم‌ به‌ خدا تكیه‌ نماید، در واقع‌ به‌ حقیقت‌ پهلو زده‌ است‌. علمی‌ بی‌ طرف ‌است‌ كه‌ به‌ حقیقت‌ نزدیك‌ شده‌ باشد و حقیقت‌ مطلق‌ جز خداوند متعال‌ چیز دیگری‌ نیست‌.

آیا علم‌ به‌ فلسفه‌ نیازمند است‌؟
دوران‌ سركشی‌ و استقلال‌ خواهی‌ كاذب‌ و فریفته‌ عمل‌ خود شدن‌ به‌ سر رسیده‌ است‌. تمام‌ پدیده‌های‌ عالم‌ سلسله‌ به‌ هم‌ پیوسته‌ ای است‌ كه‌ بالاتفاق به‌ سوی‌ حقیقت‌ (خواسته‌ یا نا خواسته‌) روان‌ هستند.

آیا موضوع پلورالیسم دینی تنها با نخبگان فکری قابل طرح است؟
نخبگان‌ فكری‌ به‌ دلیل ‌توانایی‌ شان‌ در ایجاد جنبش‌های‌ دینی‌ در میان‌ مردم‌ و معطوف‌ ساختن‌ زندگی‌ روزمره‌ مردم‌ به‌ سوی‌ دغدغه‌های ‌فكری‌ شان‌، بیشتر از مردم‌ نیازمند توجه‌ به‌ این‌ قبیل‌ موضوعات‌ می‌باشند.

آیا پلورالیسم‌ دینی‌ از پلورالیسم‌ سیاسی‌ و اجتماعی‌ متمایز است‌؟
دیندار غیر سكولاری‌ كه‌ معتقد به‌ اصل‌ پلورالیسم‌ دینی‌ است‌، در حوزه‌ سیاست‌ هم‌ به‌ این‌ اصل‌ باور دارد. به همین‌ خاطر است‌ كه‌ در نظام‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ پیروان‌ ادیان‌ غیر اسلامی‌ سهم‌ پارلمانی‌ دارند.

فرآیند عرفی‌ شدن‌ فقه‌ اسلامی‌‌ ‌ چه زماني تحقق‌ مي يابد؟
مادامی‌ كه‌ معرفت‌شناسایی‌ فقه‌ اسلامی‌ معطوف‌ به‌ متن‌ دینی‌ باشد؛ وقوع‌ فرآیند عرفی‌ شدن‌ فقه ‌اسلامی‌ ممكن‌ نخواهد شد. تجربه‌ معرفت‌شناسی‌ مدرن‌ از فقه‌ اسلامی‌ را می‌توان‌ در كارنامه‌ روشنفكری‌ دینی‌ِ دهه‌دوم‌ بعد از انقلاب‌ كاملاً مشاهده‌ كرد.

آیا اسلام‌ پلورالیسم‌ را مجاز می‌داند؟
مخلوقات‌ عالم‌ حقایق‌ متكثری‌ هستند‌ كه‌ نمی‌توان‌ حقیقت‌ این‌ مطلب‌ را انكار كرد. اما این چنین‌ نیست‌ كه‌ واقعیت‌های ‌متكثر بر حق‌ باشند و حجت‌ بر دیگران‌ به‌ شمار آيند. زیرا بسیاری‌ از این‌ واقعیت‌ها بر باطل‌اند

آیا پلورالیسم‌ با دینداری‌ سازگار است‌؟
پلورالیسم‌ یا كثرت‌ باوری‌ در هر حوزه‌ای‌ به‌ شكل‌ خاصی‌ تعین‌ پیدا می‌كند. در حوزه‌ دین‌ و دینداری‌، طرفداران‌ پلورالیسم‌ مدعی‌ لزوم‌ پذیرش‌ تكثر ادیان‌ و ارج‌ نهادن‌ به ‌حقانیت‌ همه‌ ادیان‌ می‌باشند.

آیا انتقادات وارده ‌به ‌ایدئولوژی‌های‌ اروپا محور ‌دلیلی ‌بر بطلان‌ اصول‌ روشنگری ‌است‌؟
این‌ عمل‌ گونه‌ای‌ از قدسی‌ كردن‌ روشنگری‌ است‌. روشنگر یك‌ پدیده‌ بشری‌ است‌ كه‌ هرگز مصون‌ از خطا و اشتباه‌ نیست‌. اگر بخواهیم‌ دامان‌ روشنگری‌ را از هرگونه‌ انتقادات‌ پاك‌ و منزه‌ بدانیم‌، فرایند قدسی‌ سازی‌ را سپری‌ كرده‌ایم‌.

مواجهه‌ متفاوت‌ مسلمانان‌ و مسیحیان‌ با تمدن‌ مدرن‌ چه‌ تبعاتی داشته است‌؟
در پاسخی‌ كلی‌ می‌توان‌ گفت‌ كه‌ ظاهر امر آن‌ است‌ كه‌ مسیحیان‌ زودتر از مسلمانان‌ به‌ مرحله‌ رشد و ترقی‌ علمی‌ و تكنولوژیكی‌ رسیده‌اند، بر خلاف‌ مسلمانان‌ كه‌ هنوز در مرحله‌ گذار به‌ سر می‌برند.

آیا قدرت اقتصادی طبقه متوسط پس از انقلاب رو به کاهش رفت؟
پس‌ از انقلاب‌ اسلامی‌ نه‌ تنها طبقه‌ متوسط‌ مدرن‌ از منابع‌ مالی‌ محروم‌ نشد كه‌ این ‌منابع‌ گستردگی‌ بیشتری‌ پیدا كرده‌ طوری‌ كه‌ تنوع‌ و تكثر منابع‌ اقتصادی‌ طبقه‌ متوسط‌ بسیار بیشتر از عصر پهلوی‌ است‌.

رابطه سكولاریزاسیون‌ و غرب‌ زدگی‌ چگونه تفسیر می شود؟
سكولاریزاسیون‌ در جوامع‌ غیر غربی‌ مانند ایران ‌فرآیندی‌ را سپری‌ كرد كه‌ از دید برخی‌ از روشنفكران‌ ایرانی‌، مترادف‌ با غربزدگی‌ تلقی‌ و تفسیر شد. آنچه‌ از سكولاریزاسیون‌ در ایران‌ عینیت‌ پیدا كرد، غربزدگی‌ بود نه‌ غربی‌ سازی‌، تا چه‌ رسد به‌ مدرن‌ شدن.

آیا نظارت استصوابی مشارکت سیاسی مردم را محدود می کند؟
نظارت‌ استصوابی‌ شورای‌ نگهبان‌ در صورتی‌ نشانه‌ محدودیت‌ است‌ كه‌ با این‌ عمل‌ اسباب‌ سیاست‌ زدایی‌ از مردم‌ فراهم‌ شود. طبیعی‌ است‌ كه‌ وقتی‌ از مردم‌ سیاست‌ زدایی‌ بشود؛ مشاركت‌ سیاسی‌ آنان‌ نیز كم‌ خواهد شد.

آیا دموكراسی‌ فقط‌ شیوه‌ای‌ برای‌ حكومت‌ كردن‌ است‌؟
دموكراسی‌ فقط‌ یك‌ شیوه ‌حكومتی‌ نیست‌ و می‌توان‌ به‌ مثابه‌ ایدئولوژی‌ تلقی‌ كرد. لیكن‌ شكل‌ رایج‌ آن‌ در دنیای‌ امروز، به‌ ویژه‌ در غرب‌، دموكراسی‌ به‌ مثابه‌ شیوه‌ حكومت‌ كردن‌ است.‌

آیا مدرن‌ شدن‌ لزوماً به‌ معنای‌ غربی‌ شدن‌ است؟
نهادهای‌ مدرن‌ نا كارآمد، فرهنگ‌ غرب‌ زدگی‌ و تقلید سیاسی‌، بوروكراسی‌ لجام‌ گسیخته‌ و كارگزاران‌ عافیت‌ طلب‌ بی‌ درد و بی‌دغدغه‌، گسست‌ فرهنگی‌ و اجتماعی‌ جامعه‌ ایرانی‌ با خود، بخشی‌ از كارنامه‌ مدرن‌ شدن‌ به‌ مفهوم‌ غربی‌ شدن‌ است‌. ‌

پیامد وام‌گیری‌ فكری‌ از انتقادات‌ پست‌ مدرنیستی تجدد‌ چیست؟
وام‌گیری‌های‌ فكری‌ همواره‌ از سوی‌ وام‌ دهنده‌ بدون‌ بهره‌ نیست‌. گاه‌ بهره‌ وام‌ها آنچنان‌ سنگین‌ است‌ كه‌ وام‌ گیرنده‌ از عهده‌ پرداخت‌ آن‌ برنمی‌ آید و در نتیجه‌ خود را مدیون‌ و وابسته‌ به‌ وام‌ دهنده‌ می‌بیند.

آیا تجدد، گونه‌های‌ غیر غربی‌ نیز دارد؟
گونه‌های‌ غیر غربی‌ از تجدد را می‌توان‌ در تاریخ‌ تمدن‌ سازی‌ بشر باز خوانی‌ و شناسایی‌ كرد. البته‌ این ‌باز خوانی‌ در شرایطی‌ ممكن‌ می‌گردد كه‌ فرد بتواند فارغ‌ از هرمونی‌ تجدد غربی‌ به‌ مطالعه‌ تمدنها بپردازد.

آیا در نظام جمهوری اسلامی آرای‌ عمومی‌ برتر از تفسیر از حكومت‌ است؟
حال‌ اگر وجود رابطه‌ای‌ میان‌ آرای‌ عمومی‌ و تفسیر از حكومت‌ باشد تا پرسش‌ از برتری‌ هر یك‌ از این‌ دو معقول‌ به‌ نظر آید؛ باید گفت‌ كه‌ فرض‌ رابطه‌ میان‌ این‌ دو مانند رابطه‌ تخم‌ مرغ‌ و مرغ‌ است‌.

در تعارض‌ میان‌ حقوِق دموكراتیك‌ و قوانین‌ الهی‌ اولویت‌ با كدام‌ است‌؟
اگر تعارضی‌ میان‌ حقوق دموكراتیك‌ و قوانین‌ الهی‌ پیش‌ آید، این‌ تعارض‌ را‌ باید نظام‌مند (سیستماتیك‌) ملاحظه‌ كرد؛ این‌ تعارض‌ میان‌ دو نظام‌ حقوقی‌ است،‌ نه‌ میان‌ پاره‌ای‌ از حقوق دموكراتیك‌ با بخشی‌ از حقوق دینی‌.

کانون اندیشه جوان
کانون اندیشه جوان در سال 1377 برای پاسخگویی به نیازهای اندیشه‌ای جوانان تأسیس شد. ادامه...

خبرنامه
جهت عضويت درسيستم اطلاع رساني سايت و استفاده از مزاياي آن، ايميل خود را وارد كنيد.

عضويت لغو عضويت


تبلیغات
شماره اول دوره جديد نشريه زمانه
تنها با يك پيامك، آنچه را دوست داريد از ما بخواهيد

آمار
بازدید امروز: 1848
بازدید دیروز: 2229
بازدید از ابتدا: 1292662
RSS | RSD | ATOM
آخرین به روزرسانی:سه شنبه، ۹ شهریور ۸۹