آیا نظر اعضای هیأتمنصفه از ديدگاه حقوقی دارای ارزش قضايی می باشد؟
اگرچه اعضای هیأتمنصفه لزوماً كارشناس قضايی نيستند و ممكن است از افراد عادی باشند و يا دارای تخصص در امور ديگر غير از امور قضايی باشند ولی اين، دليل عدم اعتبار قضايی نظرات ايشان نيست. اين مطلب بهبيان ديگری به عنوان يكی از دلايل مخالفين حضور هیأتمنصفه در محاكم آمده است، مخالفين حضور هیأتمنصفه می گويند كه امور قضايی از جمله مهمترين و حساسترين امور اجتماعی است و نمی توان آنرا به عوام و قادر غير متخصص سپرد، خطرناك ترين دادگاهها در يك نظام قضايی دادگاههايی هستند كه قضات غير متخصص را بكار می گيرند، اين ايراد برگرفته از مكتب آنريكوفری است.(1) دليل مردود بودن اين نظريه اين است كه هیأتمنصفه بيشتر در تشخيص موضوع دخالت می كند و در تشخيص حكم چندان دخالتی ندارد، تشخيص حكم به عهده قاضی دادگاه مطبوعاتی است. به عبارت ديگر اعضای هیأتمنصفه به عنوان قضات مردمی )به دليل اينكه هیأتمنصفه منتخبی از نمايندگان اقشار و گروههای مختلف جامعه است به قضات مردمی شهرت يافته است( و قضات موضوعی ]در مقابل قضات حكمی[ بهتر می توانند موضوعات عرفی مانند صدق توهين و افتراء و نشر اكاذيب بر اعمال متهم، صدق تحقير و توهين به جنس زن و استفاده ابزاری از افراد بركردار متهم، صدق تبليغ اسراف و اختلافانگيزی بين افراد جامعه بر مطالب نشريه، صدق افشاء سر شخصی افراد يا افشاء اسرار نظامی يا دولتی و اشاعه فحشاء بر مندرجات مطبوعه و مانند اينها از عرضيات را تشخيص دهند زيرا خودشان جزء همين عرفند و عرفيات جامعه را در زندگی روزمره خود تجربه و مراعات می كنند، بنابراين چون در كار خود خبره و كارشناس هستند نمی توان گفت كه نظر آنان از ديدگاه حقوقی فاقد ارزش قضايی است.
ارزش قضايی نظر اعضای هیأتمنصفه
يكی از حقوقدانان در اين رابطه چنين می گويد: >هیأتمنصفه در تمامی نظامهای حقوقی صرفاً به امر موضوعی می پردازد و مجاز به مداخله در امور حكمی نيست. اين هیأت متكفل پاسخ به اين سؤال است كه آيا دلایلی كه عليه متهم اقامه شده برای اثبات جرم كافی است يا خير، در صورتی كه جواب مثبت باشد، اين هیأت نمی تواند نوع جرم را تعيين كند، هیأت در مورد ميزان ارزش دلايل اقامه شده عليه متهم تصميم می گيرد و نه به عنوان ارائه كننده نظريهكارشناسی كه به عنوان نماينده افكار عمومی عمل می كند و نظرش لازمالاجراست.<(2)
علاوه بر اين، يكی از شرايط عضويت در هیأتمنصفه كه در بند چهارم ماده 37 قانون مطبوعات آمده است داشتن صلاحيت علمی و آشنايی با مسايل فرهنگی و مطبوعاتی است و داشتن معلومات قضايی و علم به محدوده آزاديهای نشريات و موارد جرايم مطبوعاتی می تواند يكی از همين مسايل فرهنگی و مطبوعاتی باشد. افزون بر اينها می توان با توجه به موضوع پرونده از كارشناسان مجرب در علوم مرتبط با موضوع، در هیأتمنصفه استفاده كرد.
پي نوشت:
17. 1. باقر شاملو، مقاله >معرفی و نقد جايگاه هیأتمنصفه در ايران، مجله ديدگاههای حقوقی، س 1، ش 3، پائيز 77، ص 169.
18. 2. كامبيز نوروزی، مقاله ]نماد هیأتمنصفه از حقيقت تا عمل[، كيان، ش 29، اسفند 74، س 5.
- در قسمت نظرات بطور مستقیم از ورد ( Microsoft Office Word) کپی نکنید .
عناوین دیگر :
آیا نظر اعضای هیأتمنصفه از ديدگاه حقوقی دارای ارزش قضايی می باشد؟
آیا در جرايم مطبوعاتي علاوه بر مدیر مسؤول، نویسنده و خبرنگار هم مسؤولیتی دارند؟
هیأت منصفه در كشورهایی نظیر انگلیس، فرانسه و آمریكا دارای چه پیشینه ای بوده است؟
نقش هیأتمنصفه در دادگاه مطبوعات چيست؟
آيا براساس مباني اسلامي، هيأت منصفه مشروعيت دارد؟
کانون اندیشه جوان در سال 1377 برای پاسخگویی به نیازهای اندیشهای جوانان تأسیس شد.
