فردا ميلاد فرخنده مردي است كه دشمنانش بيش تر از دوستانش مردانگي اش را مي شناختند و بيگانگان عظمتش را معترف بودن نگاهي به نظرات شرق شناسان و اهل سنت درباره امير المومنين امام علي (ع) تذكري است براي قدر دانستن نعمتي كه بي خواسته خداوند بر ما شيعيان ارزاني داشته است.

شرق شناسان

« و اما علو روحيات و فضائل نفسيه [حضرت] علي (ع) ايجاب مي كرد كه او يگانه محبوب عالميان گشته.كِبَر نفسش آشكار شود. وجدان [حضرت] علي (ع) بر عفت و رحمت و عدالت فَيَضان داشت و قلب پاكش به شجاعت و حماسه فَوَران .حضرت علي (ع) كه شجاعت و شهامت مشهورش با رقت و موهبت ممزوج بود، در كوفه به واسطه شدت عدلش كه همه نفوس طاقت تحمل قوانين آن را در خودشان نمي ديدند، به دست يكي از خوارج كشته شد. و نزديك رحلت خود از دارفاني چنين وصيت كرد:

«اگر من مُردم، در قصاص از قوانين اسلام و عدل تجاوز نكنيد و اگر عفو كنيد، به تقوي نزديك است و اگر زنده ماندم در امر خود مختارم.» (1)

«انتشار اسلام و تمکين امم در مقابل سلطنت آن، در دو قاره آسيا و آفريقا سبب ديگري نيز داشته ... [حضرت] علي (ع) فرموده است: «جزيه مقرر نشده است مگر براي اين که خون و مال ذمي با خون و مال مسلم برابر گردد.» و اين مسالمت و خوش رفتاري موجب پيشرفت اسلام و سهولت استعلاي فاتحين گرديد، چه اسلام مسبوق بود به ظلم سلاطين مملکت شرقي مسيحي که مردم با آن دشمن بودند و از حيات خود به تنگ آمده بودند.» (2)

 درباره امام علي(ع) چنين متواضعانه اظهار نظر مي کند:

«او از ميان خلفا به شرافت و بزرگواري نفس، مشهور و به غايت مراقب حال زير دستان خود بود. القائات رسل و نماينده ها در او تأثيري نداشت و به هداياي آنها ترتيب اثر نمي داد. فوق العاده دقيق و سخت گير بود. حالت توقف و ترديدي که در نهاد وي بود، بعضي مواقع او را به استبداد رأي معرفي مي نمود. دقت و مراقبت هاي خيلي سخت او در امانت و ديانت باعث شده بود که اعراب حريص که تمام امپراطوري را غارت کرده بودند، از وي ناراضي باشند؛ ليکن صداقت و دقت عمل و رياضت و عبادت از روي صدق و خلوص، يا تجرد و وارستگي و آداب و خصائل محموده قابل توجهي که در او وجود داشت، حقيقتاً صورت قابل ستايشي به وي داده بود. اين که اهالي ايران در او مقام ولايت قائل شده و او را به اصطلاح سرپرست حقيقي و مربي الهي مي دانند، واقعاً اين عقيده قابل تحسين و شايان بسي تمجيد است. اگر چه مقام و مرتبه او خيلي بالاتر از اين هاست. از کلمات قصارش يکي اين که مي فرمايد: «حسن ادب بهتر است از ذهب» و ديگر « علم و دانش که با آن عقل سليم نيست، بي سود است.» (3)

وي درباره جانشين پيامبر مي گويد:

«در قرآن وارثان پيامبران از جهت ملک، حکم، حکمت، کتاب و امامت اعقاب و اقرباي آنها هستند. مادلانگ استدلال مي کند که حضرت محمد (ص) نمي توانسته است جانشيني خود را جز در پرتو جانشيني پيامبران پيشين به شرحي که در قرآن آمده است، ببيند.»

«هنگامي که ]حضرت[ علي(ع) همراه ]حضرت[ فاطمه(س) نزد ابوبکر رفتند تا ميراث وي را طلب کنند، ابوبکر پاسخ داد که پيامبر گفته است: «ما گروه پيامبران ميراث نمي دهيم، آن چه بر جاي مي گذاريم، صدقه است.» حضرت فاطمه(س) پاسخ داد: «يعني مي گويي تو از پدرت ارث مي بري، ولي من از پدرم ميراث نمي برم.» پيامبر خدا فرمود: «المرء يحفظ في ولده» مشاجره بر سر مسئله ميراث؛ مشاجره مربوط به جانشيني را منعکس مي سازد. زيرا اگر پيامبر مي توانست ملکي به ميراث بگذارد، در اين صورت مي شد استدلال کرد که جانشيني نيز موروثي است و اين چيزي است که ابوبکر ]با انکار ميراث بري از پيامبر[ مي‌خواهد انکار کند.»

خانم لالاني همچون مادلانگ و ديگران دراينکه جانشين پيامبر بايد منصوص باشد مي گويد:

«قدرت مکتب امام محمد باقر(ع) اعتقاد به اين امر بود که پيامبر(ص) علناً و آشکارا علي(ع) را با نص به جانشيني خود برگزيده است. معناي اين سخن آن بود که اقتدار و حجيت امام متکي به اين نيست که عده اي از مردم او را برگزينند يا با او بيعت کنند.» (4)

اهل سنت

... وقتى اين آيه شريفه نازل شد:  (فقل تعالوا ندع ابنائنا و ابنائكم...) دعا رسول الله صلى الله عليه و آله عليا و فاطمة و حسنا و حسينا ، فقال: «اللهم هولاء اهلى»،  (پس بگو بيائيد بخوانيم فرزندان خود را و فرزندان شما را...) آنگاه رسول خدا صلى الله عليه و آله على و فاطمه و حسن و حسين را خواند و گفتند: خدايا اينها اهل من هستند. (5)

ابن عباس مي گويد:  اول من صلى على‏ابن عباس گويد: اولين كسى كه نماز گزارد، على عليه السلام بود. 

قال النبى صلى الله عليه و آله:  لعلى انت منى و انا منك

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به على عليه السلام فرمود: تو از منى و من از تو هستم(6) 

 ابن عباس: ان رسول الله صلى الله عليه و آله امر بسد الابواب الا باب على

همانا رسول خدا صلى الله عليه وآله امر فرمودند به بستن درب همه خانه‏هايى كه به مسجد باز مى‏شد مگر درب خانه على عليه السلام (7)

قال له «على» رسول الله صلى الله عليه وآله:

انت يا على اخى فى الدنيا و الاخرة

رسول خدا صلى الله عليه واله به على عليه السلام فرمود يا على تو در دنيا و آخرت برادر من هستى  (8)

عن النبى صلى الله عليه وآله و سلم قال:

من كنت مولاه فعلى مولاه

هر كسى من رهبر اويم على رهبر است.  (9)

و مي دانيم  الغدیر نام کتابی ست به قلم علامه امینی در ۲۰ جلد به زبان عربی درباره واقعه غدیر خم به روایت اهل تسنن. نویسنده در این کتاب به ۱۱۰ تن از صحابه و ۸۴ نفر از تابعین پیامبر که حدیث غدیر را رویات کرده‌اند اشاره می‌کند. آنگاه ۳۶۰ تن از راویان حدیث غدیر از قرن دوم تا چهاردهم را بر می‌شمارد. در پایان هم اشعار شاعران مختلف را درباره این موضوع ذکر می‌کند.

مبارك باد روز ميلاد امام علي عليه السلام

منابع:

1.توماس کارلایل، زندگانی محمد(ص)، ابوعبدالله زنجانی، تبریز، کتاب فروشی سروش، سال 1318، ص43.
2. کنت هنری دوکاستری، اسلام و افکار و اندیشه ها، ترجمه از عربی به فارسی سیّد محمد قمی فاطمی ـ تهران، چاپخانه خاور، 1309 ش، ص 14.