رضا وحیدزاده: بگذریم از اینکه در کارنامة‌ هنری‌اش چه کارهایی بوده است، بگذریم از اینکه آخرین اثرش چه بود و چه حواشی‌ای در پی داشت و بگذریم از اینکه هشت سال بود که فیلم جدیدی نساخته بود. بگذریم از اینکه بسیاری منتظر بودند نتیجة‌ کارش را بعد از یک انتظار طولانی ببینند، بگذریم از اینکه چقدر طبیعی است که یک آدم بزرگ با یک سابقة ویژه در آخرین کارش همة گذشته‌اش را زیر سؤال ببرد و بگذریم از اینکه فیلم قبلی‌اش به چه دلایلی ساخته نشد. بهتر است از همة‌ اینها بگذریم و بی‌معطلی برویم سر موضوع فیلم. البته انصافاً از این آخری، یعنی دلیل توقف فیلم قبلی نمی‌شود گذشت؛ چون برای تحلیل موضوع فیلم حتماً باید گوشة چشمی به آن داشت. فیلم فیلم خوش‌ساختی است. آنقدر که از اواسط فیلم می‌توانی یک نفس عمیق بکشی و خیالت راحت باشد که این همه انتظار یک‌جا دور ریخته نشده است. اگر فیلم را دیده‌اید بهتر است داستان فیلم را برایتان تعریف نکنم که وقتتان گرفته نشود؛ اگر هم ندیده‌اید که باز هم بهتر است که تعریف نکنم تا مزه‌اش از بین نرود و خودتان با دیدن فیلم بعداً از آن لذت ببرید. داستان فیلم از چیزی حرف می‌زند که فقط بیضایی می‌توانست آن را بگوید. کس دیگری یا نمی‌گفت یا اگر می‌گفت گفتنش این‌گونه درنمی‌آمد. حرف فیلم چیزی بود که سینمای ایران مدت‌ها انتظار شنیدنش را می‌کشید. چیزی که حضور پررنگ و تأثیرگذارش در همة لایه‌ها و زوایای سینمای ایران و در نگاهی کلی‌تر جهان، انکارناشدنی و البته نگفتنی است؛ مافیای سود و سرمایه. کمتر کسی هست که شناختی هرچند اندک از سینما و مسائل آن داشته باشد و با این پدیدة مهم و ریشه‌دار آشنا نباشد. پیش از این هم کسانی دیگر همچون لینچ در جادة مالهالند، به این مسئله اشاره کرده بودند. در سینمای ایران هم بیضایی بسیار پیش از این قصد طرح‌کردن آن را داشت. چه بود و چرا که دست نمی‌داد را نمی‌دانم، اما فکر می‌کنم حواشی توقف فیلم قبلی او و داستان‌های انتخاب بازیگر و رویکرد تهیه‌کننده‌اش، عامل اصلی توجه دوبارة این کارگردان کارکرده به موضوع بیان‌شده بود. چنبرة مافیای سود و سرمایه بر سینمای ایران و قرار گرفتن افسار سینما در دست این جریان، عمده‌ترین عامل جهت‌گیری سینما در سال‌های اخیر بوده است. این جریان با در اختیار گرفتن شاهرگ‌های اصلی ارتباطات نهان و آشکار و زد و بند‌های گروهی و باندی و حمایت‌ها و فشارهای مالی، به هر شکل که می‌خواهد سرنوشت طرح‌ها و پروژه‌های سینمایی را دست می‌گیرد و کارگردانی را ملزم به استفاده از فلان بازیگر یا کنارگذاشتن بهمان هنرپیشه می‌کند. از چهره‌ای پدیده‌ای می‌سازد و از پدیده‌ای فیلمی. شاید گزاف نباشد اگر ادعا شود این جریان حتی روی سلیقة عمومی نیز اثر می‌گذارد؛ گرچه این اثرگذاری آگاهانه هم نباشد.
بیضایی در آخرین اثرش (ما همه خوابیم) فیلمی دربارة فیلم‌ساختن ساخته است. فیلمی خوش‌ساخت و هنری که در عین پرداخت جدی به تکنیک و فرم، حرف اصلی‌اش را از یاد نبرده است. با زبانی صریح و بی‌لکنت پرده از ناگفتنی‌هایی برداشته است که بیانشان مذاق بسیاری را ناخوش کرد. خیلی‌ها درست یا نادرست به انتقاد از فیلم صدایشان را برافراشتند که این‌گونه به‌تصویر کشیدن چهرة تهیه‌‌کنندگی در سینما چیزی از حیثیت این حرفة هنری باقی نخواهد گذاشت. برخی از سر سوختن دلشان و برخی نیز بینی! به هر روی با پذیرش اینکه تندی این زبان گریبان بسیاری از زحمت‌کشان راستین سینما را نیز خواهد گرفت و اینکه شاید دامن ترهایی نیز از آتش خشک‌ها شعله‌‌ور شود، این را نیز باید بپذیریم که هر جراحی‌ای مقداری خونریزی خواهد داشت. باید فرصت بیان چیزهایی را که بیضایی طرح کرده است غنیمت شمرد و این صراحت لهجه را قدر دانست.