نرگس فتحي

انسان ها به دلايل زيادي سيگار مي كشند، ولي الان فقط به مطالعه دو دليل از اين بيشمار مي پردازيم:
دليل اول: انسان ها مي خواهند نشان بدهند خلاف كارند.
دليل دوم: انسان ها مي خواهند نشان بدهند روشنفكرند.
انسان ها در دبيرستان علاقه مندند كه خودشان را خلاف كار نشان دهند، ولي در دانشگاه تمايلات روشنفكري بيداد مي كند. بنابراين يكي از تفاوت هاي اصلي مدرسه و دانشگاه در ميزان دود مصرفي در "تريا" است كه اين يكي هم خود مايه ي افتراق اين دو مكان فرهنگي مي باشد؛ از آن جهت كه اكثراً مدرسه ها مكاني به نام تريا ندارند، اگر هم داشته باشند، چه كسي جرأت دارد در مدرسه سيگار بكشد، ولي دانشگاه ها هم تريا دارند، هم سلف دارند، هم بوفه دارند، هم بوفه ي دانشكده ي هاي مختلف دارند، هم از اين دانشكده تا آن دانشكده تعداد سيگاري ها متفاوت است.
همچنين آدم هاي يك دانشكده با آدم هاي دانشكده ي ديگر كلي فرق مي كنند. اين در حالي است كه يك بچه ي دبيرستاني تقريباً فقط يك بچه ي دبيرستاني است و اين بچه هاي دبيرستاني با همديگر زاويه ي كمتري دارند. يعني يك دانش آموز علوم انساني با يك دانش آموز علوم رياضي به اندازه ي 15درجه زاويه دارد، ولي يك دانشجوي هنر با يك دانشجوي علوم سياسي، حداقل 75 درجه زاويه دارد. در كل يكي از تفاوت هاي اين دو مكان فرهنگي يعني دانشگاه و مدرسه، در زواياي موجود است. طيف اين اختلاف زاويه از فضاهاي انساني گرفته تا زاويه در فضاهاي معماري، گسترده شده است. خب اصولاً‌ اگر هم بخواهيد منصفانه برخورد كنيد، دانشگاه بايد هم زواياي بيشتري داشته باشد؛ چون اگر دبيرستان هر چقدر هم زاويه و كنج‌ داشته باشد، به كار نمي آيد، ولي اصولاً‌ مباحث عميق فرهنگي، سياسي، اجتماعي و از همه مهمتر،‌تكرار مي كنم از همه مهمتر مباحث عاطفي(!!) مطمئناً‌ احتياج بيشتري به زاويه و كنج و خلوت و فضا دارد و البته تعريف درست فضا و بعد در هر موقعيتي حاصل نمي شود؛ احتياج به يك مكان موجه دارد. براي همين است كه اين قدر علاقه و اشتياق براي ورود به موقعيت خوبي به نام دانشگاه زياد است. چون در كلاس هاي دانشگاه انسان ها به بعد جديدي دست پيدا مي كنند. يعني اگر تا به حال در دبيرستان فكر مي كردند زندگي سه بعدي است، وقتي وارد دانشگاه شدند، در كتاب ها مي خواندند كه زندگي چهار بعدي است. به مرور زمان يك مقدار كه فكر مي كنند، فهم شان بيشتر شده، تصور مي كنند زندگي پنج بعدي است. بعد مي روند سراغ جواني كردن و مي گويند كي به كي است، مگر بخيلي؟!‌ زندگي را n بعدي بايد ديد و آنگاه كمي زياده روي مي كنند و درگير پيدا كردن بعد (1+n) مي شوند. تا بعد n كه مشكلي نبود، ولي از اينجا به بعد، قضيه بغرنج مي شود. يعني درست از زماني كه درگير اضافه كردن آن "يك"‌مي شوند و كسي كه براي اولين بار درگير "به علاوه يك"‌شد، مدام زندگيش ابعاد مختلفي پيدا مي كند.‌ پس كسي كه به دانشگاه رسيده باشد، قبلاً‌ درگير اين چيزها نبوده و اين ها همه تفاوت دوران مدرسه و دانشگاه است. پس كسي كه در مدرسه به سر مي برد، اصلاً‌ غصه به علاوه ي يك شدن را نداشته يا حتي به وام دانشجويي فكر نمي كرده يا از صف شارژ ژتون غذا بي خبر بوده يا از عام المنفعه بودن كتب درسي عمومي غافل بوده (يعني در دبيرستان هر كسي يك كتاب براي خودش داشت)‌، يا حتي از ابعاد عصبيت تري مثل احقاق حق و تحصن و تظاهر و اظهار به تفكر عميق و اظهار نظر در هر امري بي خبر بوده است و كلاً‌ فرق دبيرستان و دانشگاه خيلي پيچيده تر از اين حرف هاست كه گفتيم. حداقل تفاوت هم در اخذ مدرك است كه احتمال دارد روزي به كار بيايد؛‌ البته شايد روزي و شايد در اداره اي! بنابراين سال تحصيلي جديد بر دانشجويان سال اولي مبارك!