شبنم ابراهيمي


صابون "تيزرهاي تبليغاتي" وسط پخش سريال هاي تلويزيوني احتمالاً به تن تان خورده است. در حين عبور و مرور از شهر يا وقتي سوار بر اتوبوس و مترو و تاكسي هستيد هم شايد نيم نگاهي به بنرهاي تبليغاتي در سطح شهر انداخته باشيد. سينما هم، اِي، هر از چند گاهي به سراغش مي رويد. جرايد و اينترنت و ماهواره هم كه جاي خود را دارند.
عصر، عصر رسانه و انفجار اطلاعات است. رسانه ها مؤثرترين ابزار توليد مناسبات اجتماعي و پيام رسانان فرهنگ در يك جامعه هستند و صد البته نقش اول را در شكل گيري ذائقه ها و تغيير سليقه مردم در همه ي زمينه ها بازي مي كنند. اما اينكه تا چه حد در ايفاي نقش شان موفق بوده اند جاي تأمل دارد، آنهم در جامعه اي مثل ما كه بين سنت و مدرنيته لنگ در هوا مانده است.

تا همين چند سال پيش، در ايران خودمان، ايفاي نقش اول در تيزرهاي تبليغاتي تلويزيون، سينما و ... به عهده دختر كوچولوهاي زيبايي بود كه مسؤوليت مهم شان بالا بردن فروش محصولات كارخانه هاي توليد رب، پودر لباسشويي، پفك و چيپس و ... بود. اما حالا همان دختركان كوچك تبديل به دختران و زنان جوان و جذابي شده اند مسلح به انواع بزك دوزك ها كه باز هم وظيفه شان تلطيف و جلوه بخشيدن به محصولات رسانه است.
مضحك به نظر مي رسد، اما متأسفانه به زعم برخي، اين استفاده ابزاري از زن و نگرش جنسيتي به او يعني مشاركت زنان در همه ي عرصه هاي فرهنگي و رسانه اي! يعني جامعه اي مدرن و متجدد! يعني بيرون كشيدن زن از انزوا، انفعال و پستوي خانه ها! يعني ...
اما آيا واقعاً چنين است؟! تمام هويت يك زن مسلمان ايراني استفاده از زيبايي، ظرافت و لطافت زنانه اش براي جذب و جلب مخاطب است؟! تمام قابليت هاي او در به تن كردن لباس هاي شيك و فاخر، آرايش هاي مد روز، عشوه گري و ... خلاصه مي شود؟! آيا ...؟!


«آن كه مي تواند كاري بكند و در نجات نقشي داشته باشد، نه زن سنتي است كه در قالب هاي كهنه و آرام و رام خفته است، و نه زن عروسكي جديد كه در قالب هاي دشمن، سير و اشباع شده است. بلكه زني است كه سنت هاي متحجر قديم را مي شكند و مي تواند خصوصيات انساني تازه را انتخاب كند، كسي كه شعارهاي وارداتي فريبنده به شوق و شعفش در نمي آورد و در پشت ماسك هاي آزادي، چهره ي كريه و وحشتناك ضد معنويت و انسانيت و ضد استقلال معنوي و انساني، و ضد زن و حرمت انساني زن را مي بيند.
براي اين هاست كه "چگونه بايد شد" مطرح شد. نه مي خواهند "چنان" بمانند و نه مي خواهند "چنين" بشوند؛ بي اراده و انتخاب، تسليم هر چه بود و هست.
الگو مي خواهند.
كي؟
فاطمه.»*



---------------------------------------------------------------
* فاطمه فاطمه است، دكتر علي شريعتي