آیت الله العظمی سبحانی در آستانه رونمایی از دانشنامه کلام اسلامی:باید منطق عقل را تقویت کرد

نگارش و انتشار جلد اول دانشنامه کلام اسلامی پنج سال، به طول كشيد.
حضرت آیت الله العظمی جعفر سبحانی در گفت و گویی با روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در توضیح نگارش دانشنامه کلام اسلامی گفت: در ابتدای کار جلساتي را گذاشتيم با این پرسش كه چگونه اين دانشنامه رو بنويسم؛ چون نوشتن دانشنامه غير از نوشتن كتاب است. پس از مذاكرات و بحث های گوناگون آموزش مؤلفين برای انجام کار آغاز شد.
این مرجع عالیقدر ادامه داد: با كمال احتياطي كه حجت الاسلام و المسلمین رباني مدیر علمی دانشنامه داشتند، اين مقالات چندین بار بازنويسي شده است. حتی بخشي از مقالات 3 بار 4 بار بازنويسي شده تا به اين صورت مستحكم و محكم در آمده است.
آیت الله سبحانی در مورد سوابق کار بر روی کلام اسلامی نیز گفت: متكلمان شيعه به پيروي از امير مؤمنان علي ابن‌ابيطالب (ع)، اهمیت زیادی برای مسائل كلامي قایل بودند و از خطبه‌هاي امير المؤمنین در نهج‌البلاغه در مورد كلام، بهره های فراوانی برده‌اند.
رئیس موسسه امام صادق(ع) ادامه داد: در طول 14 قرن، کتاب هاي زيبايي در مورد كلام نوشته شده است. ما اين كتاب‌ها را فهرست‌بندي كرديم و دریافتیم حدود 12000 كتاب كلامي و عقيدتي توسط علماي و نویسندگان شيعه به نگارش درآمده اند که ما این فهرست را به عنوان اسامي كتب کلامی شيعه چاپ كرده ایم.
ایشان ادامه دادند: آنچه ما را بيشتر وادار كرد كه اين دانشنامه ‌رو شروع كنيم اين است كه متكلمان مسيحي بيش از 100 سال است كه مشغول كلامند و مسائلي رو منتشر می كنند كه بیشتر آن شبهاتي و سئوالاتي است كه در حقيقت، زير بنا و متزلزل مي‌كند.
ایشان تأکید کردند: ما نمي‌توانيم به آن كلامي قديمي اكتفا كنيم؛ ناچاريم با اين مسائل جديد هم آشنا شويم و طبق آموزه‌هاي خودمان اين مسائلي را كه آنها مطرح مي‌كنند، مطرح ‌كنيم.
آیت الله سبحانی در مورد فعالیت های پیشین خود در کلام اسلامی نیز گفت: قبل از شروع به کار بر روی این دانشنامه مجله‌اي به نام مجله كلام اسلامي داشتیم كه در آنجا، مسائل کلامی را مطرح می كرديم. علاوه بر اين خود بنده سه جلد کتاب با عنوان مسائل جديد كلامي و كتابي هم به نام مسائل جديد كلام اسلامي نوشته ام. که اين مجله و کتاب ها جنبه‌ مقدمه‌ کار را داشت.
وی ادامه داد: اساس همين دانشنامه است كه از الفبا شروع كرديم كه اميدواريم تا آخر يا برويم و بتوانيم به اين جامعه كلام اسلامي و به اين جوانان خدمت كنيم و اثر خوبي در ميان مسلمانان داشته باشد.
آیت الله سبحانی در ادامه صحبت های خود ضمن تاکید بر انتشار سریع تر مجلدات بعدی دانشنامه کلام اسلامی، گفتند: واقعاً كار مشكلي است و ما در جلد اول اين مشکلات را تجربه كرديم. حالا تجربه كرده ايم و به اصطلاح آموختيم. انشاالله جلد دوم زودتر از چاپ در بيايد و منتشر شود.
این استاد حوزه در مورد همکاری های پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با موسسه امام صادق(ع) نیز گفت: حجت الاسلام و المسمین رشاد به ما قول داده اند كه اين را به عربي برگردانند.
ایشان در مورد اهمیت این کار نیز فرمودند: امروز بلاد عربي و دانشگاه‌هاي عرب، يك به اصطلاح تشنگي در آنها وجود دارد و نياز مبرمی به كلام اسلامي و فلسفه اسلامي دارند. چون مدتها سلف گرایی بر آنها حاكم بود و مسائل عقلي را کنار گذاشته بودند. اما اکنون كم و بيش آماده‌اند به سمت مسائل عقلی و کلامی بروند.
وی ادامه داد: هم اکنون برای مقابله با تهاجمي كه از غرب نسبت به اسلام وجود دارد، بايد منطق عقل را تقويت كرد.
حضرت آیت الله سبحانی در پایان صحبت های خود گفتند: البته كار بشر چه كار فردي باشد چه جمعي، بي‌نقص و بدون كاستي نخواهد بود. اميدواريم كاستي‌های آن نقد شود و ما در تجديد چاپ اين كاستي‌ها را بر طرف كنيم.
لازم به ذکر است پنجم اسفندماه طی مراسمی در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی از دانشنامه کلام اسلامی رونمایی، می شود.
این دانشنامه به همت جمعی از پژوهشگران و اساتید در موسسه امام صادق (ع) و مرکز تخصصی علم کلام تحت اشراف مرجع عالیقدر آیت الله العظمی جعفر سبحانی تهیه و تدوین شده است.
دانشنامه کلام اسلامی، نخستین دانشنامه تخصصی در علم کلام اسلامی است که به تببین و تحقیق مفاهیم و مسایل کلامی به صورت تحلیلی- توصیفی و با استناد به منابع معتبر و متعدد پرداخته است.