به گفته امیرالمومنین(ع)، عارف کسی است که نفس خویش را شناخت ‏و آزادش ساخت و آن را از هر چه (از خدا) دورش می‌کند و به ‏هلاکش در می‌افکند، پاک و مبرا داشت. طریق عرفان و رسیدن به مقام ‏عارف، مسیری بسیار دشوار و پرخطر است که اگر بدون راهنمایی ‏عارفان کامل باشد، هر لحظه امکان انحراف و خستگی در کمین سالک ‏می‌نشیند. آیت الله ملاحسین قلی همدانی(ره) نیز عارف کاملی است که ‏شرح حال و زندگانی او می‌تواند الگویی مناسب و آموزنده برای ‏کسانی باشد که خواستار تعالی هستند. ‏
ملاحسین قلی همدانی شاگرد دو مکتب فقهی و عرفانی در نزد دو تن ‏از بزرگان بوده‌اند. وی مباحث فقهی را نزد شیخ مرتضی انصاری و ‏تعالیم عرفانی را از سیدعلی شوشتری آموخت. اهمیت ملاحسین قلی ‏از آنجاست که ایشان نمونه بارزی از عرفان اسلامی بوده و معتقد ‏بودند عرفانی که منهای شریعت باشد، راهی جز به بیراهه نخواهد برد. ‏
در این کتاب در کنار شرح احوال و زندگانی ملاحسین قلی همدانی، ‏پاره‌ای از خصائل و آموزه‌های ایشان نیز گردآوری شده است. ‏