راضيه ايماني

سومین دوره از جلسات نقد و بررسی شعر حلقه قول و غزل، در روز هشتم مهر ماه سال 88با كارشناسي دکتر "اسماعیل امینی" (منتقد ادبی و استاد دانشگاه) فعاليت خود را آغاز كرد

این جلسات که در محل کانون اندیشه جوان برگزار می شد، روزهای چهارشنبه پذیرای شاعران جوان و علاقه مند در این زمینه بود که بر اساس پیشنهاد همین دوستان، این جلسات هفتگی، از روز چهارشنبه به شنبه هر هفته، انتقال و ادامه یافت. روزهای بارانی پاییز جای خود را به سرمای زمستان می داد اما در هر جلسه، حضور دوستان جدید به این حلقه، گرمابخش محفل دوستان قدیمی تر می شدند.

شکل و شیوه برگزاری جلسات

طرح سئوال توسط کارشناس:
اسماعیل امینی، در جلسات نقد ادبی، شیوه ای منحصر به فرد داشت. او ابتدا با یکی دو سئوال چالش برانگیز _که معمولاً از سئوالات روز محافل ادبی بود_ ذهن حاضران در جلسه را به موضوع مورد بحث معطوف ساخته و بعد از آن، همچون معلمی با حوصله و پرتجربه، از میان پاسخ های درست و غلط، چراغ جواب کامل را روشن می کرد.
 پس از آنکه صحبت های پیرامونی در زمینه مبحث مطرح شده انجام می شد، شاعران به شعرخوانی می پرداختند.

شیوه شعرخوانی ها:
شعرخوانی ها نیز برای خود رسم جداگانه ای داشت. شعرِ خوانده شده توسط شاعر، بارها و بارها مورد نقد و بررسی همه جانبه قرار می گرفت. از فرم تا محتوای آن زیر و زبر می شد و بعد از آنکه شاعران حاضر نظر خود را درباره شعر بیان می کردند، کارشناس جلسه به تحلیل و بررسی آن می پرداخت و در انتها آقای امینی، گاه با پیشنهادات ظریف و دقیقی در خصوص جا به جایی یکی دو کلمه در شعر، ارزش شاعرانگی آن را افزون می کرد.
در این میان، اگر جلساتی با مناسبت هایی از ایام الله همراه می شد، شاعران اشعاری را نذر ائمه (علیهما السلام) در آن محافل می خواندند و صفایی دیگر گونه بدان می بخشیدند.

اطلاع رسانی:
جلسات هفتگی حلقه قول و غزل از طریق پیام کوتاه، روز قبل از هر جلسه به اعضای آن اطلاع داده می شد و در هر جلسه اعضای جدید با پر کردن فرم عضویت به لیست اعضا اضافه می شدند.
تمامی جلسات برگزار شده در حلقه قول و غزل، اعم از محافل نقد و بررسی شعر و نشست های نقد کتاب، به طور مشروح و مفصل در وبلاگی به همین نام (qowloqazal.persianblog.com) به صورت هفتگی گزارش شده و جلسات نقد کتاب، همچنین در سایت کانون اندیشه جوان، بروز رسانی می شد.

*حلقه قول و غزل در اقدامی جداگانه و در راستای اهداف خود، درفرصت های به صورت ماهانه، به برگزاری جلسات نقد کتاب اقدام می کرد.

جلسات نقد کتاب:
در این جلسات به رسم معمول، از چند کارشناس که با محتوا و سبک کتاب انتخاب شده، آشنایی و تسلط بیشتری داشتند، دعوت به عمل می آمد و با تهیه پوستر و فراخوان و توزیع آن در دیگر محافل ادبی و دانشگاه ها و همچنین اطلاع رسانی در جامعه مجازی، از طریق سایت کانون و وبلاگ حلقه قول و غزل و ارسال پیام کوتاه به اعضا، از شاعران و علاقه مندان به نشست های نقد کتاب، انجام دعوت می شد.
خوشبختانه تمامی این جلسات نیز با استقبال چشمگیری مواجه بود. بررسی آراء و تضارب اندیشه ها و مجال بیان همگی آنها، این جلسات را از تعارفات و نان قرض دادن های معمول، خارج کرده و فضایی چالش برانگیز را در دل خود مهیا می ساخت که در اثنای آن پاسخ بسیاری از پرسش های معطل مانده، داده می شد. این فضا، مباحث مطرح شده را تا حد امکان، شفاف تر می کرد.

کتاب های نقد شده در حلقه قول و غزل:
نقد کتاب "بی خوابی عمیق" اثر «مهدی سیار»، نقد کتابی از «حمید رضا برقعی» با نام "طوفان واژه ها" ، مجموعه شعر "رجز مویه" از «امید مهدی نژاد» و دو مجموعه رباعی از «میلاد عرفان پور» با نام های "پادشهر" و "پاییز بهاریست که عاشق شده است"، از جمله جلساتی بود که از سوی حلقه قول و غزل برگزار شد.

گزارش محتوایی جلسات حلقه قول و غزل

تا به اینجا به شکل و قالب برگزاری فعالیت های حلقه قول و غزل پرداختیم. در ادامه، به محتوای موضوعات مطرح شده در جلسات، نظری کوتاه داشته و خلاصه ای از این عناوین را در ادامه می آوریم.
پیش از این گفته شد که سئوالاتی از سوی کارشناس این دوره از نشست ها مطرح می شد که به موضوعات چالش برانگیز در محافل شعری دیگر، پهلو می زد.

عناوینی از موضوعات مطرح شده در این جلسات:
- نوآوری در شعر و بررسی جریانات مختلف
- تکیه بر ضربه نهایی در شعر، آیا ممکن است شعری بسیار برجسته باشد اما لزوماً ضربه نداشته باشد.
- عرفان در ادبیات، تغییراتی که در طول سالیان در معنای اصلی عرفان به وجود آمده است.
- شعر مدرن چیست؟ جامعه مدرن و مفاهیم جا افتاده در اذهان عموم
- مضمون در شعر. تضمین که عبارت است از متبادر ساختن معانی دیگر ضمن بیان یک موضوع در ذهن مخاطب.
- نمادها در مثنوی معنوی، اشعار آیینی و چگونگی شکل گیری اشعار سفارشی.
- قالب ترانه در ادبیات
- شعر هجایی و ضرورت قافیه در شعر نو
- پیشرفت صنعتی و پیشرفت ادبیات و فرهنگ
- شعر ارگانیکی و شعر مکانیکی
- اسطوره زدایی در شعر
- ...

در این جمع بندی مختصر، ضمن آشنایی بیشتر با این جلسات، قصد بر آن بود تا آن دسته از علاقه مندانی که سعادت دیدارشان نصیب این حلقه نبود، از چگونگی برگزاری آن و عناوین مطرح شده در این جلسات، آگاهی یافته و در دوره های بعدی نشست های نقد و بررسی حلقه قول و غزل، یار و همراه این جمع شوند. به امید دیدار!