گفت و گو با آقاي حامد فتحعلي خاني (رئيس اداره انتشارات شوراي عالي انقلاب فرهنگي كشور)

 به عنوان اولين سؤال بفرماييد كه بايدها و نبايدهاي نمايشگاه بيست و سوم يا به عبارتي زشت و زيباي اين نمايشگاه به نظرتان كدام موارد بوده است؟                                                                                  
بسم الله الرحمن الرحيم. نمايشگاه كتاب يكي از مواهبي است در طول سال كه آدم احساس مي كند كه ما چه ملت فرهنگ دوستي هستيم. استقبال هر سال بيشتر از سال قبل مي شود كه اين يكي از مواهب است كه الحمد الله ما از آن برخوردار هستيم. نمايشگاه امسال با اين كه با استقبال بيشتري مواجه بوده اما يك سري از ضعف ها وجود داشته كه بايد مسئولين امر آن را برطرف كنند. مهم تر از همه اين است كه مكان فعلي مكان مناسبي براي نمايشگاه كتاب نيست و بايد مسئولين به فكر اين باشند كه مكان دائمي براي اين قضيه ايجاد بكنند تا تمام ايرادها برطرف شود، اينجا استراحت گاه ندارد و پراكندگي زيادي در جغرافياي نمايشگاه وجود دارد كه اينها مراجعه كننده را خسته مي كند. فضاي مصلي تهران فضاي نمايشگاهي نيست، هر چند دوستان ما در وزارت ارشاد زحمات زيادي كشيده اند اما با اين وجود هم چنان اين فضا به فضايي نمايشگاهي تبديل نشده است. 

                                                                                                    
جنابعالي به عنوان يكي از متوليان امر فرهنگ در كشور فكر مي كنيد در اين خاك ريز چه نقشي مي توان در مقوله تهاجم فرهنگي ايفا كرد؟
در مورد جبهه فرهنگي انقلاب و جبهه فرهنگي معارض و مهاجم به فرهنگ انقلاب يك نكته را بايد لحاظ كنيم و آن اين كه اين جنگ يك جنگ دائمي است. از ابتداي خلقت انسان بوده و خواهد بود. در ادامه بايد توجه داشت كه ما بايد باور كنيم كه در يك جنگ هستيم؛ وقتي اين امر را باور كرديم، بايد الزامات آن را بپذيريم. در حوزه نشر و كتاب ما كم كاري زياد داريم. همان طوري كه مقام معظم رهبري هم در ديداري كه با اعضاي حوزه هنري داشته اند، اين قضيه را گفتند البته در طي سال هاي اخير اتفاقات خوبي افتاده است و كارهاي خوبي هم بيرون آمده است اما باز هم كافي نيست و ما بايد  براي رسيدن به آن قله مورد نظر تلاش بيشتري بكنيم. يك نكته اي كه هست و هر سال با آن مواجه هستيم ورود كتبي است كه مروج افكار جبهه معارض انقلاب است. سال گذشته شوراي عالي انقلاب فرهنگي سياست هاي نشر كتاب را مورد بررسي قرار داد و نتيجه اش اين شد كه بعضي از مفاد اين سياست ها و ضوابط نشر كتاب بايد تغيير پيدا بكند. ما در اين سال ها مي بينيم كه نظارت بهتري صورت مي گيرد. الان شما مي بينيد، يك كتابي كه مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد دارد مي آيد نمايشگاه اما توزيع نمي شود. اينها نقص هاي قانوني ماست كه بايد يك فكري برايش كرد اما در كل نمايشگاه يك باغ بزرگي است كه ممكن است گياهان هرزه هم در آن باشند اما با اين وجود كليت باغ زير سؤال نمي رود و روندي كه من مي بينم روند رو به رشد و خوبي است؛ استقبال مخاطب اين موضوع را نشان داده است. نمونه اين ماجرا هم نشر رمان "دا" است كه باعث افتخار ماست.

                            
متوسط سرانه كتاب خواني در كشور ما كمتر از بسياري از كشور هاست. با توجه به اين موضوع جنابعالي چه راهكار هايي جهت گسترش و ترويج فرهنگ كتاب و كتاب خواني انجام داده ايد؟
 البته اين آمار هايي كه از سوي برخي از مجامع ارائه مي شود، خيلي آمارهاي دقيقي نيست، يعني نمي شود روي آن حساب كرد و سرانه مطالعات را مثلاً 2 يا 3 دقيقه در نظر گرفت. شما همين جمعيت ميليوني كه به نمايشگاه آمده اند را در نظر بگيريد و خودتان حساب كار را بكنيد. ملت ما در مجموع ملت فرهنگ دوستي است و يك نكته ديگر اين كه عرصه كتاب يك رقيب جدي دارد و آن رسانه هاي ديداري و شنيداري است. مثل تلويزيون و اينترنت كه به سرعت هم رو به گستر ش اند، با اين حال من فكر مي كنم كه در اين زمينه خوب كار نكرده ايم و مي توانستيم بهتر عمل بكنيم، ما بايد كاري بكنيم كه افراد جامعه از همان كودكي رغبت به مطالعه داشته باشند. وقتي كه وارد مدرسه مي شوند به صورت جدي تري از سوي آموزش و پرورش هدايت شوند. الان كتاب خواندن ما در مدارس يك كار اجباري و غير جذاب است كه حالت زدگي ايجاد مي كند.   

                                                                                     
  از انتشارات خودتان، شوراي عالي انقلاب فرهنگي كمي براي مخاطبان ما صحبت كنيد. از دغدغه هايتان بگوييد، از نيازها و هر آنچه صلاح مي دانيد.
 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به عنوان مركز فرماندهي فرهنگي كشور وظيفه اصلي اش سياست گذاري فرهنگي است، آن هم از نوع كلان. در اين راستا وظيفه دبيرخانه شورا اين است كه پ‍ژوهش هايي را انجام بدهد و در نهايت چكيده آن را تقديم شوراي عالي بكند تا بر اساس آن آيين نامه ها شكل بگيرد. تصميم دبير شورا، آقاي دكتر مخبر دزفولي اين بوده كه اين پژوهش ها بايد به اصحاب علم و فرهنگ نيز داده شود تا آنها هم بتوانند از اين پژوهش ها استفاده بكنند. ما امسال 36 عنوان جديد ارائه كرده ايم البته ما مخاطبان خاصي داريم كه همان مديران فرهنگي و صاحب نظران عرصه فرهنگ هستند.

                                                                                                                                                                                                                                
چقدر با كانون انديشه جوان آشنايي داريد و اساساً عملكرد اين مجموعه را چگونه ارزيابي مي كنيد ؟
كانون يكي از آن مراكزي است كه لزوم آن شايد از همان آغاز انقلاب احساس مي شد كه يك كانوني از جوانان تشكيل بدهيم تا به مباحث انديشه اي و معرفتي توجه ويژه شود. اين اتفاق ميمون در پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي به رياست حاج آقاي رشاد افتاد و شروع خوبي داشت. بنده كتب كانون را رصد مي كنم و فكر مي كنم كانون روند رو به رشدي داشته است. كانون انديشه جوان نشان داده كه در كارهاي خود دچار روزمرگي نمي شود و اين موضوع را همه ناشران به نظر من بايد مد نظر داشته باشند و اساساً انتظارها از كانون همين است. كانون پوياست و به موضوعات مهم مي پردازد و به سادگي از مسائل نمي گذرد. مؤلفان خوبي هم در كانون قلم زده اند، به همين جهت من نمره خوبي به كانون انديشه جوان مي دهم.  

                                                                                                                         
در پايان اگر جهت ارتقاي سطح كيفي آثار كانون نظري داريد بفرماييد.
دو نكته به نظرم مي آيد. اول اين كه كانون با همه زحماتي كه مي كشد هنوز نتوانسته است تبليغات خوبي انجام بدهد و لذا هنوز در ميان جوانان آن چنان كه بايد و شايد شناخته شده نيست. نكته دوم اين كه علي القاعده با توجه به اينكه مخاطبان كانون كه جوانان هستند پيشنهاد مي كنم ارتباط مستمري با اعضاي انجمن هاي علمي دانشگاه ها برقرار شود تا آنها محتواي آثار كانوني را غنا بخشند. 
                                     
از حضور شما در غرفه كانون انديشه جوان سپاسگذاريم 
من هم ممنونم و براي شما آرزوي موفقيت مي كنم .