سعيد بابايي

قسمت اول

دفتر طرح هاي ويژه كانون انديشه جوان يكي از دفاتر مرتبط با معاونت مطالعات و بررسي هاي كانون، حدوداً از پنج ماه پيش فعاليت خود را براي پيشبرد طرح هاي تحقيقاتي عظيمي چون "چلچراغ حكمت"، "از نگاه نبوي" ، "سايه روشن زمانه" و بسياري طرح هاي ديگر آغاز كرد. شايد بتوان گفت به گفته مسؤول اين دفتر، اهميت بعضي پروژه ها كه ویژه گی هایی چون تمركز مديريت واحد جهت حسن انجام كار، پايان نامه اي نبودن آنها، نرم و روان بودن و ارتباط گيري آسان با مخاطب، ساده نويسي و در نهايت گستردگي كار را با هم در خود جمع كرده اند، كانون را بر آن داشت كه دفتري براي پيگيري اين موارد تأسيس نمايد. البته مضاف بر اينكه بازنويسي آثار قبلي كانون انديشه جوان قسمتي ديگر از فعاليت دفتر طرح هاي ويژه است. به گفته "مجيد پرحلم" طرح بزرگي چون چلچراغ حكمت تا قبل از تأسيس اين دفتر پيشرفت قابل توجهي نداشت، اما هم اكنون این طرح پیشرفت قابل ملاحظه ای داشته كه شايد نشان دهنده موفقيت اين دفتر در رسيدن به اهدافش است.
پرحلم هم اكنون دانشجوي كارشناسي ارشد فلسفه غرب است، يك سالي هم خبرنگاري را تجربه كرده و آن را جذاب و البته كاري سطحي مي نامد كه آدمي را اسير و گرفتار می کند، تا جايي كه به آن عادت کرده و دل كندن از آن را سخت می کند.
او از ابتدای تأسيس دفتر طرح هاي ويژه، مسؤول اين دفتر بوده است. گفت و گو با وي كه درباره نحوه فعالیت اين دفتر به انجام رسيد پيش روي شماست:

همكاري با كانون را از چه زماني شروع كرديد؟
همکاری ام حدود 5 ماه است كه آغاز شده، ولي نزديك به سه سالی است که با كانون انديشه جوان آشنا هستم و گاهی کتاب های کانون را می خواندم. همچنین در كلاس هاي كانون هم شركت داشتم و در این اواخر با حضور در دوره نقد ادبي با كانون بيشتر آشنا شدم.

شما اكنون مسؤول دفتر طرح هاي ويژه كانون انديشه جوان هستيد. دفتر طرح هاي ويژه كانون چيست؟ چه وظيفه اي دارد و ساختار شكلي آن چگونه است؟
كانون اندیشه جوان دو معاونت دارد؛ معاونت مطالعات و بررسي ها و معاونت فرهنگي و ارتباطات. معاونت مطالعات و بررسي ها، داراي سه دفتر است: دفتر مخاطب شناسي، دفتر طرح هاي ويژه كانون که از 5 ماه پيش تشكيل شد و دفتر نظارت و ارزيابي قم. از آنجا كه كانون قصد داشت يك سري از پروژه هاي تحقيقاتي خود را خارج از شیوه معمول کانون و به قولی خارج از چارچوپ پايان نامه اي به انجام برساند، تصميم گرفت مدیریتی متمركز در این معاونت پديد آورد كه اين مجموعه ها را از ابتداي عقد قرارداد تا انتها مديريت كند. از اين رو كانون براي به وجود آوردن مديريتي متمركز مبني بر نظارت و حسن انجام پروژه هايي كه به صورت ويژه در كانون تأييد و تصويب مي شود، كه اغلب آنها هم خارج از چارچوب پايان نامه اي مي باشند، دفتر طرح هاي ويژه را تأسيس كرد.
چلچراغ حكمت، از نگاه نبوي، داستانك، مهارت هاي زندگي، سايه روشن زمانه، نقد شاعران معاصر، نقد تاريخ نگاري معاصر ، پرسمان و... از جمله آثاري اند كه از سوي اين دفتر پیگیری می شوند.

در صحبتتان اصطلاحي به نام پايان نامه اي به كار برديد. در اين مورد توضيح دهيد؟
ساختار كلاسيك و خشکی كه هر پايان نامه ی دانشگاهی از حیث روش تحقیق واجد آن است. البته اين ساختار آكادميك و قابل دفاع است، ولی برای ارائه هر تحقیقی مناسب نیست و اگر بخواهيم با مخاطب بيرونی ارتباط مؤثر برقرار كنيم بايد شیوه نرم تري را برای ارائه مطالب پیش بگیریم.

محدوده كلاسيك نبودن طرح هاي تحقيقاتي شما تا كجاست؟ به اصطلاح نرم بودن اين آثار با چه معياري سنجيده مي شود؟
در نوشتار های تولیدی کانون سعي مي كنيم خيلي ساده و قابل فهم بنویسیم، البته با در نظر گرفتن معیار هایي که کانون برای نوشتن قائل است. وقتي شما كتاب يك فيلسوف را می خوانيد ممكن است خيلي خشك و آكادميك نوشته شده باشد، اما اگر اين كتاب را بازنويسي و نرم نويسي كنيد قابل فهم تر خواهد شد. وقتي اثري از چارچوب سخت و كلمات مغلق بيرون مي آيد و نرم نويسي در اولويت آن قرار بگيرد، قابل فهم تر می شود وافراد بیشتری می توانند از آن بهره ببرند. البته در این نرم نویسی بايد به محتوا هم پايبند بود. من شخصاً اعتقاد ندارم هر ساده نويسي اي، سطحي نويسي است و هر مغلق و پیچیده نويسي اي، عميق نويسي است. چه بسا نوشته اي ساده و روان، اما بسیار کاربردی و عميق باشد. از اين رو كانون انديشه جوان پروژه اي را هم با عنوان بازنويسي آثار كانون تعريف كرده است.

آیا نرم نويسي باعث تنبل شدن مخاطب نمي شود؟
نمي دانم منظور شما از واژه تنبل چيست، ولي چه اشكالي دارد آدم ها حرفشان را راحت و ساده بزنند و دیگران راحت بفهمند. به قولی شاید كساني كه پیچیده مي نويسند مي خواهند آب را گل آلود كنند كه ديگران به اشکالات مطلب پی نبرند و عمق را نبينند. بسياري از فليسوفاني كه تأثيرگذار بودند راحت و روان كتاب مي نوشتند، به نظر من ساده نویسی یک هنر است.

مثل؟
تأملات رنه دكارت.

آيا اين بازنويسي همان ويراستاري است؟
ويراستاري هم جزيي از آن است. حذف و اضافه مطالب، البته با اجازه و نظارت مؤلف هم قسمتی از آن است.

بهتر نيست اين انرژي صرف خلق آثار جديد شود؟
ما همه انرژي خود را صرف بازنويسي آثار نمي كنيم. اين قسمت كوچكي از كار دفتر طرح هاي ويژه است. پروژه هايي كه كليد زديم و يا در حال انعقاد قرارداد هستیم جزء پروژه هاي خيلي خوب و كاربردي كانون است.

در مورد ساختار تشكيلاتي دفتر طرح هاي ويژه كانون توضيح دهيد.
در دفتر طرح هاي ويژه، هر پروژه يك مدير پروژه و یا ممکن است یک دبیر اجرایی که به مدیر پروژه در روند اجرای کار کمک می کند داشته باشد. هر پروژه هم يك سري محقق، مؤلف و همچنین ارزیاب علمی و ویراستار دارد كه مدير پروژه بر كار آنها نظارت مي كند. کار من نظارت بر مدير پروژه و حسن انجام پروژه از ابتدا تا انتهای كار است. به بيان ديگر وظيفه من پيگيري روند اجراي پروژه در كمترين زمان و بهترين محتواست.

محققين شما به چه صورت انتخاب مي شوند؟
محققين ما معمولاً عضو هيأت علمي يا محققين مورد اعتمادند كه در پژوهشگاه فعاليت مي كنند. به طور کلی محققين ثابت نداريم. البته مدير پروژه بايد آنها را تأييد و به کانون معرفی کند. ناگفته نماند، برخی پروژه ها خارج از روال دفتر طرح هاي ويژه اند.

آنچه معمولاً از كلمه طرح هاي ويژه استنباط مي شود اين است كه يك سري طرح هاي ويژه و خاص مورد بررسي قرار مي گيرد به نظر شما آيا اينگونه است؟
كارهايي كه در دفتر طرح هاي ويژه صورت مي گيرد چند خصوصيت دارد. با مصداق مي گويم كه منظورم را بهتر برسانم.
چلچراغ حكمت و از نگاه نبوي 40 جلد اند. سايه روشن زمانه احتمالاً 15 جلد و نقد تاريخ نگاري معاصر 10 جلد، پرسمان ها هم هر كدام براي خود بسيار مفصل اند. اينها احتياج به مديريت متمركز دارند. در يك زمان، يك مدير پرژه بر كار 40 محقق و ویراستار و... نظارت مي كند. من هم بايد بر كار مدير پروژه و حسن انجام پروژه نظارت كنم. ما ناچار از تمركز كارها بوديم. زيرا گاهي اوقات كارها بسيار گسترده است و شامل مرور زمان مي شود و از کنترل خارج می گردد .

آيا به شما اين اختيار تام واگذار شده است يا اينكه بعد از نظر شما باز هم تجديد نظري صورت مي گيرد؟
موضوعات پیشنهادی برای تحقيق به شوراي فكري منعكس و بعد از تصويب وارد فاز اجرايي مي شود. در كانون هم كارها به صورت شخصي كليد نمي خورد، بلكه با هماهنگي افراد مرتبط انجام می شود كه با اهداف كانون مغايرت نداشته باشد. ولي در بحث نظارت، من شخصاً نظارت مي كنم. هم فكري و مشورت وجود دارد، اما اينكه كار تحقيقاتي چه زماني تحويل داده شود و ساير موارد اجرايي مختص خودم است.

هر نهاد تصميم گير معمولاً برنامه ريزي بلند مدت و ميان مدت دارد. شما چطور؟
کانون هم از این موضوع مستثنی نیست. كانون براي خود برنامه ريزي سالانه دارد، اين برنامه هاي يك ساله در معاونت ها پخش مي شود و معاونت ها هم وظايف محول شده را به دفاتر ارجاع مي دهند.
معمولاً برنامه هاي ما شش ماه اند. مثلاً من گام هاي اجراي برنامه چلچراغ حكمت را تا شهريور ماه می نویسم. مردادماه بازبینی اول و دوم و ویراستاری 10 جلد، هفته اول شهریور بازبینی و نظارت 10 جلد بعدی و نهايتاً تحویل به شورای آثار است. برنامه ریزی مان سالیانه است، ولی هر شش ماه برنامه ریزی های ما تصحیح می شود.

سال دیگر چه؟
سال دیگر را شورای فکری کانون، با توجه به سیاست ها و اقتضائات برنامه ریزی می کند. دوره، دوره سرعت است. شما دائماً و به سرعت بايد بروز شوید. سیاست گذاری کلان دست من نیست.

بهتر نیست شما هم یک سری سیاست ها را پیشنهاد دهید؟

ادامه دارد...