مهدي قلي پور

قسمت اول

مرتضي چشم صيادان، متولد آذرماه سال 61 است. او ليسانس رياضي محض را در سال 84 از دانشگاه گيلان اخذ كرده و به گفته خودش قصد دارد در یکی از رشته های علوم انسانی ادامه تحصيل دهد، ولي با اين حال از اوان جواني علاقه عجيبي به مطالعات معرفتی داشته كه او را وارد چنين فضايي در كانون انديشه جوان كرده است.
دي ماه 86 زمان ورود او به كانون انديشه جوان است، خودش مي گويد آشنايي او با كانون به مدت ها قبل برمي گردد. به واسطه سایت و کتاب های کانون اندیشه دائماً با کانون ارتباط داشته و از ابتداي همكاريش نيز در دفتر نشر الكترونيك مشغول به كار شده است كه سايت كانون، سايت باشگاه انديشه و بخش پروژه هاي نرم افزاري زير مجموعه این دفتر محسوب مي گردند.
در بخش اول مصاحبه برآنيم تا در خصوص فعاليت هاي سایت "باشگاه انديشه" با آقاي صيادان به گفتگو بنشينيم.

از ورودتان به کانون بگویید؟
به خاطر علاقه ای که به مطالعات اسلامی و اندیشه ای دارم، تمايل داشتم که در یک مجموعه فرهنگی پژوهشی مشغول بكار شوم تا حرفه ام بر علایقم منطبق باشد. با توجه به پیشنهاد کانون مبنی بر حضورم در دفتر نشر الکترونیک، کار قبلی را ترک نمودم و این مسؤولیت را پذیرفتم که امور مربوط به سایت ها و پروژه ها ی نرم افزاری در این دفتر پیگیری می شود. در واقع، نشر الکترونیکی مطالعات فرهنگی و اندیشه ای برای جوانان، وظیفه این واحد است و چون امروزه اکثر جوانان با فضای مجازی ارتباط وسیع و عمیقی دارند این ابزار می تواند به انتشار تفکر و فرهنگ کمک شایانی کند. ضمن اینکه همیشه مدیریت یک سایت موفق از آرزوهایم بوده و هست.

با اين وسعت كار در حوزه علوم انساني، سايت باشگاه انديشه روي چه مسايلي بيشتر متمركز است؟
از مدت ها پیش، کانون به وجود مکانی برای انعکاس فعاليت هاي فكري و انديشه اي احساس نیاز می کرد. لذا با راه اندازي سايت باشگاه انديشهwww.bashgsh.net چنين خلأاي برطرف شد.
در ابتدا سايت باشگاه انديشه منبع جالبي براي انواع مقاله ها و سخنراني ها بود كه امكان دسترسي آن براي همه دانشجويان و پژوهشگران در جای دیگر وجود نداشت. رفته رفته از یک بانک مقالات به سمت موضوعات روز، گفتگو با اساتيد حوزه هاي مختلف فکری و دانشگاهی كشيده شد و ساختار فعلی سایت نیز بخش های بسیار متنوعی را در خود جای داده است.

جايگاه فعلي سايت باشگاه انديشه در بين نخبگان و جوانان چگونه است؟
در واقع باشگاه انديشه جايگاه مناسبي در بين اقشار عمومي و دانشگاهی دارد. شرایط در برهه هاي مختلف ايجاب كرده كه سایت باشگاه به سمت بروز شدن و درج مطالب جديد و فراسوی مسايل روزمره ميل كند. البته به لحاظ کمی و کیفی مسیري طولانی پیش روی ماست.
بايد با توجه به ديد مخاطب شناسانه، به سمت پرمحتوا كردن مطالب پيش رفت. یعنی بتوانیم افراد جدید را جذب کنیم و به مخاطب دائم خود، خدمات ويژه ارائه دهيم.

مخاطب اصلي شما در سايت باشگاه انديشه چه قشري است؟
دانشجويان فرهيخته و اندیشه ورز كه به مسايل علوم انساني و اسلامي ورود داشته و تا حدی با مسايل فكري و انديشه اي آشنایی دارند.
اين سايت يك نوع نخبه پروري را در سر مي پروراند و به دنبال در دسترس قرار دادن مطالب مهم علمي و فكري براي محققین جوان كشور است. در واقع مي توان گفت كه اكنون يك گام فراتر رفته ايم و صرفاً منعكس كننده آثار ديگران در سايت نيستيم، بلكه به تولید، تألیف و ترجمه در موضوعات و قالب های مختلف می پردازیم. هم اکنون نيز در حال تدوین یک دایره المعارف اندیشه ای جامع برای سایت هستیم.

از فراز و نشيب هاي باشگاه بگوييد.
سایت باشگاه حدود سال 81 با نام www.canoon.org کار خود را آغاز کرد. سپس به دليل حجم بالای مطالب، تجدید ساختار و با نام باشگاه اندیشه به کار خود ادامه داد. در آن برهه عده زیادی جذب مطالب سایت باشگاه شدند. البته در مقاطعي دچار يكسري مشكلاتي بوده ايم تا بتوانيم مخاطب واقعي خود را در فضاي مجازي پيدا كنيم. ديد ما اين است كه به جریان سازی فكري در جامعه برسيم و بتوانيم اگر مقدور باشد مانند برهه هایی از گذشته در برخي شاخه هاي فكري، جريان سازي كنيم.
ناگفته نماند كه در حال حاضر سایت باشگاه يك منبع رجوع بسيار خوب براي جويندگان علم است و آخرين آمارها نشان مي دهد كه 220 هزار مراجعه در ماه و 950 هزار بازديد از صفحات مختلف در سايت ثبت شده است.

از مطالب افراد یا قشر خاصی در سایت استفاده می کنید؟
تعدادی از اساتيد دانشگاه در سطح دكتري، دانشجويان مقاطع دكتري و كارشناسي ارشد، محققین و نویسندگان، مؤلفین و فعالین سايت باشگاه را تشكيل مي دهند و اعضاء سایت نيز داوطلبانه مقالات، نوشتارها و آثار خود را جهت درج و معرفی در اختیار مدیر سایت قرار می دهند. اخیراً حتی بخش "مطالب اعضاء" نیز در صفحه اول باشگاه طراحی و فعال شده که صرفاً به درج مطالب ارسالی اعضاء می پردازد.
در برخي از موارد، سايت محل مراجعه عده اي از دانشجويان براي ارائه رساله دكتري و فوق ليسانس است، ولي در حمایت از این رساله ها و پایان نامه ها هنوز تصميمي گرفته نشده است.

اولويت هاي كاري و موضوعات به چه نحو اتخاذ مي شود؟
شوراي سردبيري سايت های كانون و باشگاه انديشه، هر دو هفته يكبار تشكيل جلسه مي دهند و در آن اهم مطالب پيگيري شده و انتخاب موضوعات و سفارش مقالات را به بحث و بررسي مي گذارند.
در اين جلسه موضوع ويژه، سلسله مطالب و رويكرد آينده سايت باشگاه و همچنين موضوعاتي که بايد پيگيري شود مطرح و نسبت به آنها تصمیم گیری می شود.

جناب آقاي صيادان، در بخش صفحه ویژه سایت باشگاه مقالات زیادی پیرامون موضوع "حجاب" آمده که استقبال زیادی هم از آن شده است، نظر شخصي شما نسبت به اين مقوله مهم اجتماعي و ديني چيست؟
حجاب یک بحث مبنایی است و اول باید رابطه آن با دین و سپس ارتباط آن با مسایل اجتماعی طرح و تبیین شود، آن وقت راحت تر می توان در موردش اظهارنظر کرد.
با تحقيق روي مفاهيم ديني متوجه مي شويم عنوان پوشش با همان حد و حدودی که در فقه آمده، ملاک است و نوع پوشش قابل اجبار نبوده و صرفاً قابل توصیه است. ضمن اینکه از نظر قانون نیز رعایت حجاب از باب تأمین نظم اجتماعی و حفظ عفت عمومی قابل پیگیری است. اما بهرحال به غير از مباحث فقهي و قانوني، اصالت اسلامی و عرف اجتماعی ما كه ريشه در فرهنگ سنتي جامعه دارد و يك سبقه فرهنگي براي آن متصور است، مي گويد كه زن مسلمان در ايران اسلامي بايد پوشش متناسبي داشته باشد تا به دام ابتذال گرفتار نشود. حجاب محافظ زن برای حضور مؤثر در عرصه های اجتماعی است.

خوب، چرا در حال حاضر اين فرهنگ عمومي حجاب تا حدودي خدشه دارد شده است؟
تفاوت فرهنگي نسل ها يكي از عمده دلايلي است كه باعث شده حجاب در جامعه فعلي ما با مشکلاتی مواجه شود. اینکه نسل های قبلی نتوانسته اند آرایه های فکری و اعتقادی خود را به نسل بعد منتقل کنند. عامل ديگر، رسانه هاي غربي است كه حضور جدي زن بي حجاب در رسانه را بعنوان پيشرفت و عبور از سنت، ترويج و تبليغ می کنند و متأسفانه تأثيرپذیری ما از آن رسانه ها موجب گشته كه ناخواسته از فرهنگ آنها تقليد كنيم. شاید نحوه تربیت در مدارس و خانواده ها هم در نحوه انتخاب پوشش توسط افراد بی تأثیر نباشد، اما مجموعه اینها می تواند علل خدشه به این فرهنگ اصیل باشد.

در خصوص سياست كلي باشگاه انديشه مطالبي بفرماييد؟
سياست اصلي ما تضارب آراء ميان صاحبان انديشه و نشر عقلانیت است. ضمن آنكه یک سری اصول كلي مدنظر است، ولي از همه طيف هاي فكري برای حضور در سایت استقبال می کنیم، البته سعی می کنیم درگیر مسايل سیاسی نشویم، چون درگیری های سیاسی در فضاهای معرفتی هیچ جایگاهی ندارد.
اعتقاد داريم چيزي كه در ذهن ماست تا حد زيادي درست و مستدل است و از اين باب با تمامي جناح هاي فكري مناظره مي كنيم. در واقع از اينكه ديدگاه مخالفان را در سايت انعكاس مي دهيم، ابايي نداريم. دغدغه اصلي باشگاه ضمن بيان آراء ديگران، اشاعه فكر اسلامی و انسانی است.

بعنوان آخرين سؤال چقدر عملكرد باشگاه انديشه را موفق ارزيابي مي كنيد؟
آمار بالاي بازديد سايت گوياي اين است كه باشگاه انديشه توانسته به فراخور نيازهاي جوانان علاقه مند به دانستن، طراحي شده و به ارائه خدمات بپردازد. باشگاه براي جوان پژوهشگر جوياي حقيقت، جذابيت هاي خاص خود را دارد؛ اين موفقيت بزرگي است. امیدوارم با دوراندیشی و تلاش مجدانه بتوانیم خدمات مفیدی را به جامعه علمی ارائه کنیم.

ادامه دارد...