یاسین کولیوند

"حقيقت اينست كه در مسأله پوشش - و به اصطلاح عصر اخير حجاب - سخن در اين نيست كه آيا زن خوب است پوشيده در اجتماع ظاهر شود يا عريان؟ روح سخن اينست كه آيا زن و تمتعات مرد از زن بايد رايگان باشد؟ آيا مرد بايد حق داشته باشد كه از هر زنی در هر محفلی حداكثر تمتعات‏ را به استثناء زنا ببرد يا نه؟ اسلام كه به روح مسایل می‏نگرد جواب می‏دهد: خير، مردان فقط در محيط خانوادگی و در كادر قانون ازدواج و همراه با يك سلسله تعهدات سنگين‏ می‏توانند از زنان به عنوان همسران قانونی كامجوئی كنند، اما در محيط اجتماع استفاده از زنان بيگانه ممنوع است. و زنان نيز از اينكه مردان‏ را در خارج از كانون خانوادگی كامياب سازند به هر صورت و به هر شكل‏ ممنوع می‏باشند.
درست است كه صورت ظاهر مسأله اينست كه زن چه بكند؟ پوشيده بيرون‏ بيايد يا عريان؟ يعنی آنكس كه مسأله به نام او عنوان می‏شود زن است، و احياناً مسأله با لحن دلسوزانه‏ای طرح می‏شود كه آيا بهتر است زن آزاد باشد يا محكوم و اسير و در حجاب؟ اما روح مسأله و باطن مطلب چيز ديگری است‏ و آن اينكه آيا مرد بايد در بهره‏كشی جنسی از زن، جز از جهت زنا، آزادی‏ مطلق داشته باشد يا نه؟ يعنی آنكه در اين مسأله ذی نفع است مرد است نه‏ زن، و لااقل مرد از زن در اين مسأله ذی نفع‏تر است. به قول ويل دورانت‏: " دامنهای كوتاه برای همه جهانيان بجز خياطان نعمتی است ". 1

*****

پوشاندن موی سر از دیر باز در همه دین ها رواج داشته و زن و مرد کم و بیش از آن پیروی می کردند. در آیین یهود، مردان با کلاهک کوچک سیاه رنگی موی را می پوشانند، زنان هم موی و روی از مرد بیگانه پنهان می کردند. در میان رومیان و یونانیان باستان، زنان بایستی با لباسهای بلند و موی پوشیده در روسری در اجتماع دیده می شدند. در شاخه کاتولیک مسیحیت، زنان دیر نشین در لباسهای روحانیت، با موی پوشیده و روی بدون آرایش، به کارهای مذهبی و اجتماعی می پردازند.
حجاب آنچنان که در آیات قرآن در سوره  های مختلف آمده، سدی برای فعالیت اجتماعی زنان و یا پیشرفت علمی و یادگیری و آموختن دانش برای آنها نبوده است. در نخستین دوران گسترش اسلام و زندگی پیامبر، زنان با مردان در میدان های جنگ دوشادوش شراکت داشتند، با هم به نمازهای دسته جمعی و مسجد می رفتند. در میان آنان زنان شاعر، دانشمند، پزشک و بازرگان دیده شده است. با همه ی این اوصاف به راستی باید پرسید حجاب چیست؟ جایگاه عفاف کجاست؟ اسلام در دستورات خود درباره پوشش و حريم ميان زن و مرد چه هدف و منظوری داشته است؟ آيا خواسته است زن را از لحاظ اقتصادی در خدمت مرد قرار دهد؟ !
حلقه "حجاب و عفاف" کانون اندیشه جوان که یکی از حلقات فکری کانون است، به سوالات بالا و شبهاتی از این دست پاسخ می دهد. این حلقه هر هفته با حضور اعضای جوانش، به شکل فعال به پژوهش و تحقیق و مباحثه پیرامون مسأله حجاب و عفاف می پردازد.
گفتگوی سایت را با "محمدرضا قنادان زاده" دبیر 21 ساله این حلقه بخوانید؛

نقطه شروع كار حلقه از كجا بود؟
حلقه حجاب و عفاف کانون اندیشه جوان با تحقیق شخصی من شروع و به یک گروه کوچک تبدیل شد. با پیشنهاد یکی از اعضای حلقه، ما با کانون اندیشه جوان همکاری خود را شروع کرديم. در همان ابتدا سعی داشتیم حجاب را بشناسیم و تمام ابعاد آن را مورد بررسی قرار داده و با یک برنامه مدون گام های بعدی را برداریم.

ساختارهاي خاصي داريد يا سليقه اي عمل مي شود؟
ساختارهای حلقه به دو دسته تقسیم می شود؛ یکی منابع مرجع که قرآن و احادیث از جمله این منابع اند، همچنین سخنان و رهنمودهای امام خمینی (ره)، بیانات مقام معظم رهبری و کتاب های شهید مطهری كه منابع غيرمرجع ما را تشكيل می دهند. البته بعد از استفاده از منابع، نوشته های تاریخی،اجتماعی و فرهنگی را مورد بررسی قرار می دهیم تا به شناخت کاملی از موضوع حجاب برسیم. کار ما یک کار صرفاً پژوهشی است و گروهی از دوستان كانون به پیگیری اساتید جهت راهنمایی و گروهی دیگر از دوستان درصدد مؤسسه کردن این حلقه هستند و انشاءالله در صورت مؤسسه شدن حلقه، ما مشتاقیم که همکاری خود را با کانون همچنان ادامه دهیم زیرا، کانون چه در بحث معرفی اساتید و چه در بحث خروجی پرورش اعضاي حلقه که همان جوانان هستند، کمک های زیادی کرده است.

چرا "حجاب و عفاف"؟
با توجه به پدیده تهاجم فرهنگی و مقابله با آن، اين نیاز را احساس کردیم و درصدد برآمديم تا به اين معضل بپردازيم. راهکارهای ترویج فرهنگ حجاب در جامعه باید مورد بررسی قرار می گرفت؛ این که ما ببینیم، ملت ما با این پیشینه و تاریخ درخشان كه حتي در مقابل كشف حجاب رضاخاني تسليم نشد و بسياري براي حفظ حجاب خود حتی جانشان را از دست دادند و متحمل آسیب های زیادی شدند، اما در عصر حاضر از حجاب گریزانند. در این وضعیت احساس کردیم که باید به اين حمله، پاتک بزنیم و با یک کار علمی و همچنین حساب شده تأثیرات اين تهاجم فرهنگی را در نسل جوان، به حداقل برسانيم.

حلقه تان از چند نفر تشکیل شده است و هم اکنون چند عضو دارد؟
این حلقه در ابتدا با سه جوان 20ساله - به نیت پیامبر اکرم (ص) که در سن 20 سالگی گروهی را تشکیل دادند – آغاز بكار كرد و با اضافه شدن سه زوج جوان، به کار خود ادامه داد و این کار با استقبال استاد جاودان که هم اكنون یکی از اساتید حلقه هستند روبرو شد. اعضاي حلقه، عمدتاً از قشر دانشجو، فارغ التحصیلان و طلاب حوزه تشکیل شده است. از آن جا که نیاز زیادی به مشاوره داشتیم، از افراد با تجربه نيز بهره برديم.

در پژوهش هایتان بیشتر از چه اساتیدی استفاده می کنید؟
تا به امروز از استادی که سر جلسات حلقه حضور داشته باشند استفاده نکردیم. اما اساتيدي را جهت پيشبرد پژوهشمان داريم كه از راهنمايي هايشان استفاده مي كنيم. بعضی از اساتید مخالف را هم با منابعی که در دست داریم به چالش می کشیم و دیدگاه های آنان را ارزیابی می کنیم. در واقع یکی از برنامه های ما بررسی نظرات مخالف حجاب، چه از لحاظ قانونی و چه از لحاظ علمی است.

برای انتخاب همسر، حجاب برای شما در چه جایگاهی قرار دارد؟
حجاب جزء حسن هاي يك زن است. در واقع یک نشانه است که ميزان عفاف، خویشتن داری، نجابت و حتي درك بالاي یک بانو را می تواند نشان دهد؛ البته حجابی که محکم و از عفاف درونی سرچشمه گرفته باشد. حجاب باید هم ظاهری باشد و هم باطنی، زیرا این دو مکمل هم هستند. حجاب ظاهری اگر شناختی پشت خود داشته باشد، به عفاف درونی می رسد و اگر عفاف درونی تقویت شود، به حجاب ظاهری تبدیل می گردد.

آیا برنامه ای برای ترویج حجاب و چاپ نتایج پژوهشتان دارید؟
اعضای گروه هم اکنون در سطح پژوهش قرار دارند و تا اتمام مطالعات خود برنامه ای برای حضور در دانشگاه ها ندارند، زیرا سؤالهایی در ذهن دانشجویان به وجود آمده که تنها با دانش بالا می توان به آنها پاسخ داد. ما درصدد هستیم که نتایج تحقیقاتمان را به صورت بروشور و کتاب، با زبانی جوان پسندانه منتشر کنیم. همچنین وبلاگی را طراحی کرده ایم که نظراتمان را در خروجی آن قرار داده و نظرات خوانندگان را سر لوحه کار خود قرار می دهیم.
"منادا"، نام اين وبلاگ و آدرس آن www.mimmonada.blogfa.com است كه به زودي به سايت تبديل خواهد شد.