مدارك لازم جهت ثبت نام:كپي شناسنامه -1 قطعه عكس -مبلغ 15000 تومان وجه نقد (لازم به ذكر است كه در صورت حضور منظم و نداشتن غيبت بيش از حد مجاز مبلغ دريافت شده بازگردانده خواهد شد)

گزارش ها حاکی است در این نشست علمی حجج اسلام آقایان: هادی صادقی( رییس پژوهشکده صدا و سیما)، دکتر میرباقری(استاد حوزه علمیه قم)، کیاشمشکی(استاد حوزه و دانشگاه)، قائمی نیا(هیات علمی پژوهشگاه و سردبیر نشریه ذهن) به عنوان ناقد حضور داشته و هیات داوران نیز متشکل از حجج اسلام علی عابدی شاهرودی(استاد حوزه علمیه قم)، مرتضی جوادی آملی(رییس موسسه اسراء)، عبدالحسین خسروپناه(مدیر گروه فلسفه پژوهشگاه)، علیدوست( محقق و استاد حوزه و دانشگاه) و محمد  هادی زاده( محقق و استاد حوزه) می باشد.
حجت الاسلام صادقی رشاد دانشیار و عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی که به عنوان نظریه پرداز در این نشست علمی حضور خواهد داشت در بخشی از طرح نامه خود پیرامون موضوع بحث آورده است: به نظر ما علم اصول فقه موجود، حاجتمند تنسيق و توسعه، تكميل و تجزيه است! اين علم در صورت فعلي ـ به رغم عمق و غناي شگرف و شگفت خود ـ براي پاسخ‌گويي به برخي پرسش‌ها و نيازهاي جديد كه امروزه پيش روي مقوله كشف و فهم دين قرار گرفته‌اند كافي نيست؛ و اين به رغم آن است كه علم اصول فقه كنوني، خود حاوي مايه‌ها و مواد اصلي چند علم مستقل است، و بدين جهت استطاعت لازم را براي تجزيه و توسعه دارد، و از اين‌رو ضروري است كه اين علم، ضمن تنقيح و تكميل، به علوم بالقوه نهفته در خود تجزيه و تفصيل يابد و در اين ميان، سامانه علمي جامع و مانعي با عنوان منطق اكتشاف گزاره‌ها و آموزه‌هاي ديني كه مشتمل بر علم عام كشف دين و روشگان‌هاي اختصاصي حوزه‌هاي ديني خواهد بود، صورت بندد. طرح چنين ادعايي امروز ـ با نظر به آنچه در خصوص توسعه علوم گفته شد ـ امري كاملا طبيعي است، البته شانس قبول و كاميابي اين اقتراح و ادعا، در گرو عوامل بسياري است؛ و ازجمله اين عوامل ـ و بلكه مهم‌ترين آن‌ها ـ آن است كه اين پيشنهاد به‌گونه‌اي كاملا علمي و دقيق، طرح و تبيين گردد تا در جامعه علمي مربوط، كاري درخور، تلقي گردد؛
این کرسی نظریه پردازی از ساعت 16 الی 19عصر چهارشنبه 10/4/88 با حضور داوران و ناقدان و تنی چند از نخبگان حوزوی و دانشگاهی و رسانه های گروهی در تالار معرفت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی دفتر قم برگزار خواهد شد.
آدرس: بلوار 15 خرداد(شاه سید علی)، کوی شهید میثمی(ک 10) 
 

پیامبر اکرم (ص):

مهربانی و دوستی با مردم نیمی از خرد است.

                                                                                                         علي اكبر رشاد 
                                                            سرپرست حوزه علميه امام رضا(ع) و پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي

 اي پاهاي من! مي‌دانم شما چابکيد ، مي‌دانم که در همه مسابقه‌ها گوي سبقت را از رقيبان ربوده‌ايد ، مي‌دانم که فداکاريد ، مي‌دانم که به فرمان من  مشتاقانه بسوي شهادت، صاعقه‌وار به حرکت در مي‌آييد.

 اما من آرزوئي دارم، من مي‌خواهم که شما به بلندي طبع بلندم به حرکت درآييد ، به قدرت اراده آهنينم محکم باشيد ، به سرعت تصميمات و طرحهايم سريع باشيد ؛ اين پيکر کوچک ، ولي سنگين از آرزوها و نقشه‌ها و اميدها و مسئوليت‌ها را ، به سرعت مطلوب ، به هر نقطه دلخواه برسانيد .

 در اين لحظات آخر عمر آبروي مرا حفظ کنيد ، من چند لحظه بعد به شما آرامش مي‌دهم ، آرامش ابدي ! ديگر شما را زحمت نخواهم داد.

 ديگر شب و روز شما را استثمار نخواهم کرد ، ديگر فشار عالم و شکنجه روزگار را بر شما تحميل نخواهم کرد ، ديگر به شما بي‌خوابي نخواهم داد.

 و شما ديگر از خستگي فرياد نخواهيد کرد .

 از درد و شکنجه ضجه نخواهيد کرد ، از بي‌غذائي ، از گرما و سرما شکوه نخواهيد کرد ، آرام و آسوده ، براي هميشه ، در بستر نرم خاک ، آسوده خواهيد بود ،  اما...

 اما اين لحظات حساس ، لحظات وداع با زندگي و عالم ، لحظات لقاء پروردگار

 لحظات رقص من در برابر مرگ

بايد زيبا باشد.»

دوران نوجوانی ام را نام مردانی خاطره انگیز کرده و اکثر اوقاتم به مطالعه آثارشان گذشته است و در جوانی با شور و حرارت از تفکراتشان دفاع کرده ام که هر یک به نوعی و به گونه ای شجره طیبه انقلاب اسلامی را بارور کرده اند. یکی را نام، علی بود و دیگری را مرتضی و هر دو نیز جام شهادت نوشیده و در راه دین جانفشانی کرده اند.

شریعتی و مطهری مردانی از جنس علم و عمل بودند، همان ها که هر سئوالی را در آثارشان پاسخی بود و بر هر دردی در کلامشان درمانی. سخنرانی هایشان فراز و فرودی داشت بسان فراز و فرود روح آدمی و با آهنگ کلامشان، جانهای شفیته را راهبر کمال بودند. 

از خواندن آثارشان و از شنیدن سخنانشان و از دیدن چهره هایشان، شوقی در خاطر پدید می آمد و جوششی در جانها می افتاد که اعتماد به نفس و امید به آینده و شناخت درست،کمترین ثمره های آن برای دوران نوجوانی و جوانی نسل من بود. آثار علی و مرتضی جلوه گر بودند مثل فصل بهار و به مانند این فصل پر ثمر و نیکو خصل. نیز این هر دو در فصل بهار به دیدار حق شتافتند تا در فصل رویش و شکوفایی طبیعت دیگر بار خونشان جوانه های نهال پرثمر اسلام و انقلاب را آبیاری کند. 

با آنکه صفحات بیشماری درباب آنها نوشته شده، اما شاید هنوز هم بیان مقام معظم رهبری وصف رسایی درباره آنها و به خصوص درباره شریعتی  باشد که «به نظر من شریعتی برخلاف آنچه که همگان تصور می کنند یک چهره همچنان مظلوم است! و این به دلیل طرفداران و مخالفان اوست. یعنی از شگفتی های زمان و شاید از شگفتگی های شریعتی این است که هم طرفدارانش و هم مخالفانش نوعی همدستی با هم کرده اند تا این انسان دردمند و پرشور را ناشناخته نگه دارند و این ظلمی به اوست. مخالفان او به اشتباهات دکتر شریعتی تمسک می جویند و این موجب می شود که نقاط مثبتی که در او بود را نبینند.بی گمان شریعتی اشتباهاتی داشت و من هرگز ادعا نمی کنم که این اشتباهات کوچک بود اما ادعا می کنم که در کنار آنچه که ما اشتباهات شریعتی می توانیم نام بگذاریم چهره شریعتی از برجستگیها و زیبائیهایی هم برخوردار بود.پس ظلم است اگر به خاطر اشتباهات او برجستگی های او را نبینیم. من فراموش نمی کنم که در اوج مبارزات که می توان گفت که مراحل پایانی قال و قیل های مربوط به شریعتی محسوب می شد امام ضمن صحبتی بدون اینکه نام از کسی ببرند اشاره ای کردند به وضع شریعتی و مخالفتهایی که در اطراف او هست. نوار این سخن همان وقت از نجف آمد و در فرونشاندن آتش اختلافات موثر بود. در آنجا امام بدون آنکه اسم شریعتی را بیاورند این جور بیان کرده بودند " کسی را که خدماتی کرده (چیزی نزدیک به این مضمون)به خاط چهار تا اشتباه در کتابهایش بکوبیم این صحیح نیست "این دقیقا نشان می داد موضع درست را در مقابل هر شخصیتی و نه تنها شخصیت شریعتی » (برگرفته از نشریه صبح دوکوهه - اسفند ۱۳۸۰)

 او را دوست داشتم چون در ایام جوانی و آنگاه  که عطش دانستن در وجودم شراره می کشید، کتابهایش آبی گوارا بود. می خواندم آثارش را چون جان تشنگان دانستن را سیراب می کرد. در کویرش شور عشق بود و فاطمه اش، فاطمه ای دیگر بود.

شنیده بودم زاده روستایی کوچک است. مسافر مشهد به تهران و تهران به پاریس بوده. در سفرهایش تاریخ و جامعه شناسی خوانده، تشیع صفوی را مقابل تشیع علوی قرار داده یکی را نکوهیده و آن دیگری را ستوده، درباره ابوذر نوشته و از مقام سلمان گفته. امت و امامت را در پرتو اسلام شناسی اش شناخته و شناسانده، در جستجوی انسان بوده و از انسان بی خود سخن گفته است. از همین رهگذر در جستجوی بازگشت به خویشتن خویش بوده است، پس باید مناسک حج را تحلیل می کرد، تشیع علوی را می شناخت، توتم پرستی را می شناساند، درباب جهاد و شهادت می نوشت تا جهان‌بینی و ایدئولوژی را بهتر توضیح دهد و در نهایت بگوید که حسین وارث آدم است و برای شناخت اسلام روشی لازم است و با چنین روشی، علی انسان کامل و فاطمه فاطمه است. در چنین زمینه ای فلسفه تاریخ در اسلام ، کویر (مجموعه مقالات) ، گفت‌وگوهای تنهایی، ما و اقبال، مذهب علیه مذهب، مسئولیت شیعه بودن، میعاد با ابراهیم، نامه‌ها، نیازهای انسان امروز، نیایش، هجرت و تمدن،هنر، یک جلوش تا بینهایت صفرها، ویژگی‌های قرون جدید، هبوط، استحمار، هبوط در کویر را نیز نوشته است تا دینش را درست بشناساند و دینش را به هموطنانش ادا کند.

مرحوم مجلسی که در دستگاه صفویه بود، صفویه را آخوند کرد؛ نه خودش را صفویه کرد. آن ها را کشاند توی مدرسه و توی علم و توی دانش؛ تا آن اندازه ای که البته توانست.( امام خمینی ره)

مقدمه

علامه ملا محمد باقر مجلسی یکی از مشهورترین علمای شیعه عصر صفوی است که با تالیف کتب متعدد و از جمله بحار الانوار که یک دایره المعارف بزرگ شیعی می باشد، خدمات ارزنده ای به جامعه ارایه نمود. او با توجه به نقش علمی وسیاسی که در عهد صفویه ایفا نمود مورد توجه محققین و مورخین قرار گرفت. بسیاری از بزرگان او را مورد ستایش قرار داده اند اما برخی نیز از عملکرد او انتقاد نموده اند و او را مورد حملات تند خود قرار داده اند؛ تا جایی که او را عالم درباری خوانده اند.(رک. شریعتی، علی، تشیع علوی و تشیع صفوی؛ ذبیح الله صفا، تاریخ ادبیات در ایران،ج5، بخش اول ادوارد بروان، تاریخ ادبیات ایران)

این دسته اخیر پرسش ها و شبهاتی در ذهن خوانندگان به وجود آورده اند؛ از جمله اینکه علامه مجلسی عالمی درباری بود که با خدمات خود به درباریان و سلاطین در برقراری و استمرار استبداد نقش داشته است. بنابراین قول او با پذیرش مناصب دولتی، ظلم پادشاهان را توجیه و حتی تایید می کرد و با مبارزه با صوفیان، اقلیت های مذهبی و اهل سنت نه تنها اوضاع اجتماعی را متشنج می ساخت بلکه تسلط بیگانه را نیز فراهم می نمود.

در این مقال برآنیم که به این پرسش ها و شبهات تا حد توان پاسخ دهیم: موضع علامه در قبال حکومت صفوی چه بود و چرا او برخی مناصب را پذیرفت؟ ورود او به دربار به نفع ملت و دین بود یا به زیان آنها؟ علامه چه نوع برخوردی با صوفیان، اهل سنت، فلاسفه و اخباریان داشت و وجود او موجب بقای صفویان بود یا عامل زوال این سلسله؟

علامه محمد باقر مجلسی(1037-1110 ه.ق) یکی از سرشناس ترین علمای شیعه در عصر صفوی است. او و پدر بزرگش در قریه مجلس اصفهان می زیستند و از همین رو به مجلسی ملقب شدند. خدمات علامه مجلسی در زمینه فقه، حدیث و سیاست بسیار است. بحارالانوار به عنوان بزرگترین دایره المعارف حدیث شیعه از جمله آثار فرهنگی اوست.

در این دنیای پر شر و شور و در جهانی که ارزش ها در حال نابودی یکدیگرند و دیگر برای حقیقت، به قول معروف تره هم خرد نمی کنند، هنوز بارقه امیدی وجود دارد که یادگار آخرین فرستاده خداوند بر زمین است.

توسل به قرآن کریم و خاندان اهل بیت نبوت تنها راه گریز از شرارت های انسان خاکی و تفکر مادی است. در دنیایی که جسم و بدن اصالت پیدا می کند و انسان چیزی جز ماده ای بی ارزش نیست و آنچه برای انسان مهم است، لذت و لذت و لذت است، تنها راه گریز و نجات، چنگ زدن به دامان میراثی است که جهان،باقی به حرمت حضور و وجود آنان است.

در چنین زمانه ای،سالروز ولادت دخت گرامی پیامبر اکرم بهانه ای است برای دیگربار نگریستن به نعمتی که خداوند از سر رحیمیتش  به بندگانش ارزانی داشته است و با خلق نمونه بانویی بزرگ و والا مقام نمادی از انسان را به آدمیان برای همیشه دنیا نشان داده است.

 در زمانه ای که انسان با حیوانیتش شناخته می شود و زنان به کالاهایی می مانند که به آنها جز برای در خدمت سرمایه داران و حاکمان بودن نگریسته نمی شود.سالروز ولادت بانویی عظیم الشان چون فاطمه زهرا(س) به ما یادآور می شود که می توان امیدوار بود و هنوز راه نجاتی وجود دارد.شاهراه نجات توجه به شخصیت و زندگانی مغفول بزرگ بانوی اسلام. 

تفاوت الگوی زن مسلمان با الگوی زن غربی، تنها تفاوت در پوشش نیست که در کنار آن، تفاوت در دنیاهای آنان است. تفاوت در نوع نگاه و چیزهای است که به آن می نگرند. به قول فلاسفه هستی شناسی و معرفت شناسی آنها سراسر با هم متفاوت است. در حالی که زن غربی تحت تاثیر مدرنیسیم و ایسم های زیر مجموعه آن، جهان را در ماده خلاصه  کرده و شناخت را منحصر به تجربه و حواس می داند، زن مسلمان ماده را فرعی برای اصلی می داند که اصالتش جاودانی و بقایش پایدار است. برای زن مسلمان غیر از جهان مادی و شناخت تجربی جهانی معنوی و شناختی شهودی نیز وجود دارد .

خود نمایی و اصالت بدن و زیبایی ظاهری تنها زمانی می تواند شیوه زندگی آدمی را تعیین کند که آنچه در زندگی اش  اصالت دارد همانی باشد که می بیند و حس می کند و هر چیز ورای آن بی معنی باشد.   زن مسلمان را از شیوه زندگی اش می شناسند، از تعاملش در درون و بیرون از خانه، و از حضور خداوند در تمامی ابعاد زندگی اش.